KWALIFIKACJA ROL11 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 17.
Które z poniższych pasz mogą nadawać mleku niepożądany smak lub zapach?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brukiew może nadawać mleku niepożądany smak i zapach, ponieważ jako roślina kapustowata zawiera związki (m.in. siarkowe), które mogą przenikać do mleka i pogarszać jego cechy organoleptyczne. Ziemniaki, buraki pastewne i wysłodki buraczane nie są typowo wskazywane jako przyczyna takiej wady.

Pełne wyjaśnienie:

W żywieniu krów mlecznych nie wystarczy ocenić paszy tylko pod kątem energii i białka. Część surowców może wpływać na cechy organoleptyczne mleka, czyli smak i zapach, co ma bezpośrednie znaczenie dla jakości handlowej i akceptacji przez mleczarnię.

Odpowiedź "brukiew" jest poprawna, ponieważ brukiew (podobnie jak inne rośliny z grupy kapustowatych) może zawierać związki, które nadają mleku gorzki posmak i przykry zapach. Mechanizm polega na tym, że pewne składniki (np. związki siarki i produkty przemian związków typowych dla kapustowatych) mogą być wchłaniane i w pewnym stopniu przenoszone do mleka, zmieniając jego walory sensoryczne.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z perspektywy typowych zaleceń żywieniowych dotyczących smaku i zapachu mleka:

  • "ziemniaki" – mogą stwarzać problemy żywieniowe przy niewłaściwym skarmianiu (np. ryzyko zaburzeń fermentacji w żwaczu), ale nie są klasycznie kojarzone z nadawaniem mleku charakterystycznego, niepożądanego zapachu lub smaku.
  • "buraki pastewne" – są paszą soczystą chętnie pobieraną i często uznawaną za korzystną w dawkach dla krów mlecznych; nie są typowo wymieniane jako źródło wady smakowo-zapachowej mleka.
  • "wysłodki buraczane" – jako produkt uboczny przemysłu cukrowniczego są powszechnie stosowane i cenione w żywieniu bydła; standardowo nie wskazuje się ich jako paszy pogarszającej smak lub zapach mleka.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać, że ryzyko "przechodzenia" niepożądanych nut do mleka częściej łączy się z wybranymi paszami o specyficznych związkach aromatycznych (np. część kapustowatych) niż z typowymi paszami buraczanymi czy wysłodkami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To cechy oceniane zmysłami: przede wszystkim smak i zapach (a także wygląd). W praktyce hodowlanej wady organoleptyczne mogą skutkować reklamacją, obniżeniem ceny skupu lub odrzutem mleka, dlatego żywienie musi uwzględniać nie tylko wydajność, ale też jakość sensoryczną.
Brukiew należy do roślin kapustowatych i może zawierać związki (np. siarkowe), które po skarmianiu mogą wpływać na zapach i smak mleka. To klasyczny przykład, że skład paszy może "przenosić się" na produkt zwierzęcy, nawet gdy pasza jest chętnie pobierana.
W nauczaniu żywienia bydła często podkreśla się ryzyko przy niektórych paszach o intensywnych związkach aromatycznych, m.in. z grupy kapustowatych. Na egzaminie warto pamiętać, że nie każda pasza soczysta powoduje wadę zapachową, ale wybrane surowce mogą ją wywołać.
Tak, ziemniaki bywają stosowane jako pasza, ale wymagają rozsądnego skarmiania i bilansowania dawki. W kontekście jakości mleka nie są one typowo wskazywane jako przyczyna niepożądanego smaku lub zapachu, choć błędy w żywieniu mogą pogarszać ogólną kondycję i produkcję.
Buraki pastewne są często oceniane jako wartościowa pasza soczysta, chętnie pobierana przez bydło. W typowych opracowaniach nie są one kojarzone z nadawaniem mleku przykrego zapachu czy gorzkiego smaku. Zwykle ważniejsze jest prawidłowe dawkowanie i zbilansowanie całej dawki pokarmowej.
Wysłodki buraczane to produkt uboczny przerobu buraków cukrowych. Stosuje się je w żywieniu bydła jako paszę o dobrych walorach smakowych (często w formie mokrej lub suszonej). W kontekście organoleptyki mleka zwykle nie traktuje się ich jako źródła niepożądanych zapachów.
Najczęściej obserwuje się związek czasowy: po wprowadzeniu danej paszy (lub zwiększeniu jej udziału) pojawia się nietypowy zapach lub smak mleka. W praktyce postępuje się przez eliminację podejrzanej paszy, kontrolę dawki oraz obserwację, czy cechy mleka wracają do normy.
Ograniczenie rozważa się szczególnie wtedy, gdy mleko ma trafić do obrotu i wymagana jest stabilna jakość sensoryczna. W gospodarstwie decyzję podejmuje się, gdy pojawiają się reklamacje lub spadek jakości ocenianej przez odbiorcę. Zwykle skuteczne jest ograniczenie lub wykluczenie problematycznego surowca.
Częsty błąd to uogólnienie, że "każda" pasza soczysta zmienia smak mleka. Drugi błąd to mylenie pasz okopowych między sobą i przypisywanie im tych samych skutków. Na egzaminie warto kojarzyć konkretne pasze z typowym efektem (np. gorzki smak/przykry zapach).
Najlepiej tworzyć tabelę: paszakorzyściryzyka (zdrowotne i jakościowe, np. smak mleka). Pomaga też grupowanie pasz (okopowe, objętościowe, produkty uboczne) oraz zapamiętanie kilku "pasz problematycznych" dla organoleptyki mleka.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Brukiew może nadawać mleku niepożądany smak i zapach, ponieważ jako roślina kapustowata zawiera związki (m.in. siarkowe), które mogą przenikać do mleka i pogarszać jego cechy organoleptyczne."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z żywienia przeżuwaczy (bydło mleczne) omawiające wpływ pasz na jakość mleka
  • Materiały szkoleniowe z technologii mleka dotyczące wad smakowo-zapachowych i ich przyczyn
  • Notatki z zajęć: klasyfikacja pasz i przykłady pasz pogarszających cechy organoleptyczne mleka

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego