Różnice inwentaryzacyjne powstają wtedy, gdy porównanie stanu rzeczywistego (ustalonego w trakcie inwentaryzacji, np. spisu z natury) ze stanem ewidencyjnym (wynikającym z ksiąg/ewidencji) ujawnia rozbieżności. Sama "różnica" jest pojęciem neutralnym – opisuje fakt, że wartości/ilości się nie zgadzają, ale nie przesądza, czy jest to zjawisko korzystne czy niekorzystne.
Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że różnice inwentaryzacyjne mogą wynikać zarówno z:
- niedoborów – gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od ewidencyjnego (brakuje składników majątku lub jest ich mniej niż w zapisach),
- nadwyżek – gdy stan rzeczywisty jest większy od ewidencyjnego (ujawniono więcej składników majątku niż wynika z ewidencji).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawdziwe?
- "Zawsze niekorzystne" – to fałsz, bo nadwyżka nie jest "z definicji" niekorzystna; wskazuje raczej na brak ujęcia składników w ewidencji albo błędy w dokumentach obrotu, ale ekonomicznie może oznaczać większy stan majątku.
- "Zawsze zmniejszają wartość księgową" – to nieprawda, bo nadwyżki mogą prowadzić do zwiększenia wartości wykazywanych składników, a nawet przy niedoborach sposób rozliczenia zależy od przyczyn i decyzji jednostki (np. odpowiedzialność materialna, ubytki naturalne).
- "Zawsze wynik błędów w księgach" – to zbyt daleko idące uproszczenie. Różnice mogą wynikać też z pomyłek w przyjęciach/wydaniach, błędów magazynowych, ubytków, zniszczeń, kradzieży, nieprawidłowej identyfikacji asortymentu czy opóźnień w dokumentowaniu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się słowo "zawsze", często jest to sygnał, że stwierdzenie jest zbyt kategoryczne. W rachunkowości wiele zjawisk ma więcej niż jedną przyczynę i więcej niż jeden możliwy skutek.
