Poprawne jest stwierdzenie: "Pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia, leczeniu i możliwych skutkach odmowy leczenia." Prawo do informacji jest kluczowe, bo umożliwia pacjentowi podjęcie świadomej decyzji: wyrażenie zgody na świadczenie albo odmowę. Informacja powinna obejmować m.in. rozpoznanie, proponowane metody, ryzyka oraz przewidywane konsekwencje niepodjęcia leczenia.
Stwierdzenie "Pacjent nie ma prawa do odmowy leczenia." jest co do zasady nieprawdziwe. W typowych sytuacjach pacjent może odmówić świadczeń, a personel powinien to uszanować i przekazać sprawę osobom odpowiedzialnym za dalsze decyzje kliniczne oraz dokumentację. W ochronie zdrowia psychicznego mogą występować szczególne sytuacje ograniczeń, ale nie oznacza to braku prawa do odmowy "z definicji".
Stwierdzenie "Opiekun medyczny ma prawo do zastosowania przymusu bezpośredniego bez zgody lekarza." jest błędne, bo przypisuje opiekunowi samodzielne uprawnienie decyzyjne. Przymus bezpośredni jest środkiem wyjątkowym, stosowanym w ściśle określonych okolicznościach i według procedur, a rola opiekuna medycznego polega raczej na udziale w działaniach zespołu oraz zapewnieniu bezpieczeństwa w ramach poleceń i procedur, nie na samodzielnym "zarządzeniu" przymusu.
Stwierdzenie "Pacjent nie ma prawa do prywatności podczas pobytu w placówce opieki zdrowotnej." jest nieprawdziwe. Prywatność i intymność pacjenta powinny być respektowane zarówno w opiece somatycznej, jak i psychiatrycznej (np. osłanianie pacjenta podczas toalety, ograniczanie obecności osób postronnych, dbanie o dyskrecję rozmów). Ograniczenia mogą wynikać z bezpieczeństwa lub organizacji oddziału, ale nie oznaczają całkowitego braku prawa do prywatności.
Wskazówka egzaminacyjna: odpowiedzi skrajne ("nie ma prawa…") najczęściej są fałszywe, bo prawa pacjenta mają charakter podstawowy, a ewentualne ograniczenia są wyjątkami i wymagają spełnienia warunków.
