Prawidłowa odpowiedź: "Nadmiar nawozów może prowadzić do eutrofizacji cieków wodnych."
Nawozy dostarczają roślinom składników pokarmowych, ale ich nadmiar nie jest w pełni pobierany. Część związków, szczególnie form azotu i fosforu (biogenów), może zostać wymyta w głąb profilu glebowego lub spłynąć z wodą opadową do rowów, rzek i jezior. W środowisku wodnym dodatkowa porcja biogenów przyspiesza produkcję pierwotną, co prowadzi do eutrofizacji – nadmiernego zakwitu glonów i sinic, zmętnienia wody, a następnie deficytu tlenu podczas rozkładu biomasy. Skutkiem są zaburzenia ekosystemu, gorsza jakość wody i problemy dla organizmów wodnych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Nadmiar nawozów nie wpływa na glebę ani rośliny." To twierdzenie ignoruje faktyczne skutki nadmiernego nawożenia: zasolenie, zaburzenia odżywienia roślin, ryzyko strat składników i presję na środowisko. Brak wpływu jest skrajnie nieprawdopodobny.
- "Nadmiar nawozów zwiększa zdolność gleby do zatrzymywania wody." Retencja wodna zależy głównie od składu granulometrycznego, zawartości próchnicy i struktury gruzełkowatej. Sam nadmiar nawozów mineralnych nie jest uniwersalnym sposobem poprawy pojemności wodnej, a w pewnych warunkach może pogarszać właściwości gleby.
- "Nadmiar nawozów zawsze prowadzi do szybszego wzrostu roślin." Słowo "zawsze" czyni zdanie fałszywym: zbyt wysokie dawki mogą powodować fitotoksyczność, przenawożenie, zaburzenia pobierania innych pierwiastków, a także większą podatność na stresy i choroby. Efekt zależy od dawki, rodzaju nawozu, wilgotności i fazy rozwoju.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się sformułowania skrajne ("zawsze", "nigdy"), często są one błędne. W pytaniach o nawożenie zwracaj uwagę na skutek środowiskowy: biogeny → spływ/wymywanie → eutrofizacja.
