Erozja wietrzna (deflacja) polega na wywiewaniu i przemieszczaniu cząstek gruntu przez wiatr. O podatności decydują przede wszystkim: uziarnienie (udział frakcji drobnych i grubych), spoistość oraz to, czy cząstki tworzą stabilne agregaty i wiążą wodę. Na terenie płaskim odpada wpływ spływu i koncentracji wody, więc kluczowe stają się właściwości samego gruntu.
Odpowiedź "Gliny pylaste i iły." jest właściwa, ponieważ są to grunty o dużym udziale cząstek drobnych (iłowych i pylastych), które sprzyjają tworzeniu spójnej, zwięzłej struktury. Taki grunt trudniej rozpraszać i wywiewać, zwłaszcza gdy jest choć trochę wilgotny, ponieważ siły spójności i "sklejanie" cząstek ograniczają ich unoszenie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są gorsze:
- "Lessy i utwory lessowate." Less jest zdominowany przez frakcję pylastą, która może być łatwo unoszona i przemieszczana przez wiatr. Mimo że less potrafi tworzyć strome ściany w stanie suchym, to pod kątem deflacji drobny pył jest zwykle bardziej narażony na wywiewanie.
- "Piaski luźne drobnoziarniste." Drobny piasek ma małą spójność, a ziarna łatwo wprawić w ruch (saltacja i pełzanie). To typowy materiał podatny na erozję wietrzną.
- "Piaski luźne gruboziarniste." Grubsze ziarna są cięższe, ale nadal są niespoiste. Wiatr może je przemieszczać przy większych prędkościach, a brak spójności powoduje, że powierzchnia nie jest "związana" jak w gruntach ilastych. W porównaniu z glinami/iłami nadal są bardziej podatne na deflację.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać regułę: im większa spoistość i zdolność do tworzenia zwięzłej struktury, tym mniejsza podatność na erozję wietrzną; natomiast luźne piaski i pyły (np. lessowe) są zwykle bardziej zagrożone wywiewaniem.
