KWALIFIKACJA SPL5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 22.
Z rysunku wynika, że w transporcie ładunku o ciężarze 10 000 N należy użyć zabezpieczenia przejmującego siły do wielkości
Ilustracja przedstawia ciężarówkę z ładunkiem, na której umieszczono strzałki wskazujące siły działające na ładunek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z rysunku odczytujemy największą siłę poziomą działającą na ładunek: 8 000 N (w kierunku jazdy). Ciężar ładunku wynosi 10 000 N. Stosunek 8 000/10 000 = 0,8, czyli 80% ciężaru ładunku. Dlatego zabezpieczenie powinno przejmować siły do 80%.

Pełne wyjaśnienie:

W transporcie drogowym ładunek podlega działaniu sił bezwładności przy hamowaniu, przyspieszaniu oraz w zakrętach. W zadaniu kluczowe jest sformułowanie "z rysunku wynika" – należy więc oprzeć się na wartościach przedstawionych strzałkami sił.

Na ilustracji pokazano:

  • ciężar ładunku: 10 000 N (strzałka pionowa w dół),
  • siłę w kierunku jazdy: 8 000 N,
  • siłę przeciwnie do kierunku jazdy: 5 000 N,
  • siły poprzeczne: po 5 000 N na każdą stronę.

Jeżeli pytanie dotyczy doboru zabezpieczenia "przejmującego siły do wielkości", w praktyce przyjmuje się, że dobiera się je na największą możliwą siłę działającą w danym scenariuszu. Z rysunku największa siła pozioma to 8 000 N.

Następnie przeliczamy tę wartość na procent ciężaru ładunku:

8 000 N / 10 000 N = 0,8 = 80%

Odpowiedź "80% ciężaru ładunku." jest więc zgodna zarówno z odczytem z rysunku, jak i z typowym podejściem normowym, gdzie w kierunku do przodu (hamowanie) przyjmuje się najwyższy współczynnik.

Pozostałe propozycje są błędne, bo:

  • "50% ciężaru ładunku." odpowiada wartości 5 000 N, ale to nie jest maksimum z rysunku.
  • "100% ciężaru ładunku." byłoby zawyżeniem względem rysunku; zadanie wymaga wskazania wartości wynikającej z przedstawionych sił.
  • "130% ciężaru ładunku." nie wynika z żadnej strzałki ani proporcji na schemacie i nie odpowiada typowym współczynnikom z tego rodzaju diagramów.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach "z rysunku/wykresu" zawsze najpierw identyfikuj wartość maksymalną w danej grupie (tu: siły poziome), a dopiero potem wykonuj proste przeliczenie na procent.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza przyjęcie, że w kierunku jazdy (podczas hamowania) może działać siła pozioma równa 80% ciężaru ładunku. W praktyce zabezpieczenie (np. pasy, blokady) powinno być dobrane tak, aby przenieść właśnie tę największą typową siłę wynikającą z hamowania.
Odczytaj z rysunku największą siłę poziomą działającą na ładunek, a potem podziel ją przez ciężar ładunku. Przykład: 8 000 N / 10 000 N = 0,8, czyli 80%. To procent, do którego zabezpieczenie powinno przejmować siły.
Hamowanie bywa gwałtowniejsze i generuje większe obciążenia bezwładności "do przodu" niż typowe przyspieszanie "do tyłu". Dlatego w praktyce i w ujęciu normowym największy współczynnik przypisuje się właśnie kierunkowi jazdy przy hamowaniu, co wpływa na dobór mocowań.
Siły boczne odnoszą się do sytuacji pokonywania zakrętów i manewrów. Na typowych schematach (tak jak w zadaniu) są one mniejsze niż siła w kierunku jazdy przy hamowaniu, ale nadal istotne. W obliczeniach i doborze mocowań trzeba sprawdzić również te kierunki, nie tylko przód–tył.
W zadaniach typu "z rysunku wynika" zwykle tak: zabezpieczenie dobiera się na warunek krytyczny, czyli największą siłę, która może spowodować przemieszczenie ładunku. Najpierw identyfikuje się maksimum (największą wartość strzałki w danym kierunku/rodzaju), a potem dopasowuje mocowanie.
Wystarczy obliczyć 80% z 10 000 N: 0,8 × 10 000 N = 8 000 N. To siła, do której (w tym ujęciu) powinno przejmować obciążenia zabezpieczenie w kierunku jazdy. Na rysunku ta wartość jest też bezpośrednio podana.
Najczęściej myli się wartość maksymalną 80% z wartościami 50% w innych kierunkach, albo automatycznie wybiera 100% "bo bezpieczniej". Inny błąd to nieuwaga w odczycie: pominięcie największej strzałki i oparcie obliczeń na 5 000 N zamiast na 8 000 N.
To norma opisująca zasady obliczania sił mocowania/zabezpieczenia ładunku w transporcie drogowym. Dla technika spedytora jest przydatna przy planowaniu przewozu, doborze sposobu mocowania oraz w komunikacji z przewoźnikiem i magazynem, aby ograniczyć ryzyko przemieszczenia ładunku.
W tym typie zadań procent odnosi się do ciężaru (siły w niutonach) lub równoważnie do wartości "G" dla danego ładunku. Dlatego na rysunku porównuje się np. 8 000 N do 10 000 N. To relacja sił, a nie bezpośrednio mas w kilogramach.
Sprawdź, czy na schemacie jest strzałka w kierunku jazdy większa niż pozostałe. Jeśli jej wartość stanowi 0,8 ciężaru (np. 8 000 przy 10 000), to wynik w procentach to 80%. Pomaga też zasada: w typowych schematach największa siła pozioma występuje przy hamowaniu.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Z rysunku odczytujemy największą siłę poziomą działającą na ładunek: 8 000 N (w kierunku jazdy)."

Źródła:

  • PN-EN 12195-1:2011, "Zabezpieczenie ładunku na pojazdach drogowych — Bezpieczeństwo — Część 1: Obliczanie sił mocowania" (współczynniki przyspieszeń, m.in. 0,8 do przodu)

Materiały:

  • PN-EN 12195-1:2011 – rozdziały o współczynnikach przyspieszeń i obliczaniu sił zabezpieczających
  • Materiały szkoleniowe z zakresu mocowania ładunków (load securing) dla transportu drogowego
  • Zestawy zadań z procentów i proporcji (Fmax/ciężar) w kontekście transportu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego