KWALIFIKACJA MTL4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 23.
Które z urządzeń służy do badania przepuszczalności mas formierskich?
Ilustracja przedstawia cztery różne urządzenia laboratoryjne, które mogą być używane w kontekście badania właściwości mas
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do badania przepuszczalności mas formierskich stosuje się aparat typu LPiR, który przepuszcza określoną objętość powietrza przez zagęszczoną próbkę i na podstawie parametrów przepływu wyznacza wynik. Inne urządzenia (np. aparat do wytrzymałości, wstrząsarka sitowa, mieszadło) służą do innych badań.

Pełne wyjaśnienie:

Przepuszczalność masy formierskiej to jej zdolność do przepuszczania gazów przez porowatą strukturę. Ma kluczowe znaczenie w odlewnictwie, ponieważ podczas zalewania formy ciekłym metalem powstają gazy i para wodna. Jeżeli masa ma zbyt małą przepuszczalność, gazy mogą nie zostać odprowadzone, co zwiększa ryzyko wad (np. pęcherzy gazowych) i pogorszenia jakości odlewu.

Do tego badania używa się aparatu typu LPiR (często spotykanego jako model LPiR-3e). Badanie polega na umieszczeniu w tulei metalowej zagęszczonej próbki walcowej o standardowych wymiarach (np. Ø50×50 mm), a następnie przepuszczeniu przez nią powietrza. Aparat mierzy parametry przepływu (np. czas/ciśnienie) i wyświetla wynik w jednostkach przepuszczalności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Aparat do badania wytrzymałości mas (np. LRu) służy do oznaczania wytrzymałości mechanicznej (na ściskanie/rozciąganie/zginanie), a nie do oceny drożności porów i odprowadzania gazów.
  • Wstrząsarka sitowa jest używana do analizy uziarnienia (przesiewania na sitach), czyli oceny rozkładu ziaren piasku lub dodatków, a nie do bezpośredniego pomiaru przepuszczalności gotowej próbki.
  • Mieszadło laboratoryjne służy do przygotowania i ujednorodnienia masy (mieszania składników), ale nie jest urządzeniem pomiarowym dla przepuszczalności.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy przepuszczalności, szukaj urządzenia, które pracuje z tuleją/próbką i mierzy przepływ powietrza przez zagęszczoną masę (typowe cechy to gniazdo pomiarowe na tuleję i panel odczytu wyniku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zdolność masy do przepuszczania gazów przez jej porowatą strukturę. Wysoka przepuszczalność ułatwia odprowadzanie gazów powstających przy zalewaniu formy metalem i zmniejsza ryzyko wad gazowych w odlewie.
Standardowo stosuje się aparat typu LPiR, który przepuszcza powietrze przez zagęszczoną próbkę masy w tulei i na podstawie parametrów przepływu wyznacza wynik przepuszczalności.
Bo podczas zalewania formy powstają gazy i para wodna. Jeśli masa nie odprowadzi gazów, mogą powstać wady (np. pęcherze). Badanie pomaga dobrać skład masy i stopień zagęszczenia do technologii odlewu.
Przygotowuje się zagęszczoną próbkę w tulei, umieszcza ją w gnieździe pomiarowym aparatu, a następnie przepuszcza określoną ilość powietrza. Aparat mierzy parametry przepływu i wyświetla wartość przepuszczalności.
W praktyce laboratoryjnej często stosuje się próbkę walcową o wymiarach około Ø50×50 mm. Ważne jest zachowanie stałego sposobu przygotowania próbki, bo zagęszczenie silnie wpływa na wynik.
Tak, zwykle większe zagęszczenie zmniejsza liczbę i wielkość porów w masie, przez co powietrze trudniej przepływa. Dlatego w laboratorium trzeba pilnować powtarzalnego zagęszczania, aby porównania wyników miały sens.
LPiR służy do pomiaru przepuszczalności (przepływ powietrza przez próbkę). LRu wykorzystuje się do badań wytrzymałości mechanicznej mas (np. na ściskanie). Mylenie tych funkcji to częsty błąd na egzaminach.
Nie. Wstrząsarka sitowa służy do analizy uziarnienia (przesiewania na sitach), czyli oceny rozkładu ziaren. To badanie pośrednio wpływa na właściwości masy, ale nie zastępuje pomiaru przepuszczalności na aparacie LPiR.
Najczęściej mylą przepuszczalność z wytrzymałością i wybierają aparat do badań mechanicznych (LRu) albo urządzenia kojarzone z laboratorium (mieszadło, wstrząsarka). Pomaga zapamiętać: przepuszczalność = przepływ powietrza przez próbkę.
Ucz się zestawów: parametr → urządzenie → cel badania. Dla przepuszczalności zapamiętaj LPiR i zasadę przepływu powietrza przez próbkę. Dla wytrzymałości kojarz LRu, a dla uziarnienia wstrząsarkę sitową.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Do badania przepuszczalności mas formierskich stosuje się aparat typu LPiR, który przepuszcza określoną objętość powietrza przez zagęszczoną próbkę i na podstawie parametrów przepływu wyznacza wynik."

Materiały:

  • Instrukcje laboratoryjne z badań mas formierskich (przepuszczalność, wytrzymałość, wilgotność)
  • Karty/ instrukcje obsługi aparatów do badań mas (np. LPiR, LRu) używanych w pracowniach szkolnych
  • Podręczniki i skrypty z technologii odlewnictwa dotyczące właściwości mas formierskich

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego