KWALIFIKACJA HAN2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 16.
Które z wymienionych artykułów należy przechowywać w pomieszczeniach o wilgotności względnej 90%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mrożonki przechowuje się w komorach mroźniczych (zwykle ok. −18°C), gdzie utrzymuje się wysoką wilgotność względną (około 85–95%, w tym 90%). Ogranicza to sublimację lodu i wysychanie powierzchni produktu (freezer burn). Produkty suche (mąka, kasze, słodycze) wymagają niższej wilgotności, bo łatwo chłoną wodę i zbrylają się.

Pełne wyjaśnienie:

Wilgotność względna w magazynowaniu żywności dobiera się do rodzaju produktu i temperatury składowania. W komorach mroźniczych utrzymuje się bardzo niską temperaturę (typowo około −18°C lub niżej) i jednocześnie dąży do wysokiej wilgotności względnej rzędu ok. 85–95%.

Dlaczego wysoka wilgotność jest korzystna dla mrożonek? Zimne i suche powietrze może "wyciągać" wilgoć z powierzchni produktu. W mroźni prowadzi to do sublimacji (lód przechodzi bezpośrednio w parę wodną), a w konsekwencji do zjawiska freezer burn, czyli wysuszenia i pogorszenia jakości (zmiana struktury, wyglądu i odczuwalnej soczystości). Utrzymywanie wilgotności około 90% ogranicza tempo tych niekorzystnych zmian.

Odpowiedź "Mrożonki" jest więc właściwa, bo ta grupa towarów standardowo wymaga warunków mroźniczych, w których wysoka wilgotność jest elementem ochrony jakości podczas składowania.

Pozostałe propozycje to typowe produkty suche:

  • "Kasze" – są higroskopijne; przy zbyt dużej wilgotności mogą chłonąć wodę, zbrylać się i tracić sypkość, a długotrwale także ulegać zepsuciu.
  • "Słodycze" – wiele wyrobów zawiera cukry, które łatwo absorbują wilgoć, co pogarsza teksturę (lepkość, zmiękczenie) i może skracać trwałość.
  • "Mąka" – w wilgotnym środowisku zbryla się, może ulec zawilgoceniu i staje się bardziej podatna na rozwój mikroorganizmów; w praktyce wymaga magazynu suchego z kontrolą RH poniżej ok. 70%.

W pracy technika handlowca ta wiedza przekłada się na prawidłowe rozmieszczenie towarów w strefach magazynu, dobór warunków składowania oraz ograniczanie strat i reklamacji. Parametry kontroluje się termohigrometrami, a odchylenia (np. zbyt niska wilgotność w mroźni) mogą skutkować spadkiem jakości mrożonek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wilgotność względna to procentowe "nasycenie" powietrza parą wodną w danej temperaturze. Wpływa na to, czy produkt będzie oddawał wodę (wysychanie) czy ją pochłaniał (zawilgocenie, zbrylanie). Dlatego inne RH stosuje się w mroźni, a inne w magazynie produktów suchych.
W mroźni suche, zimne powietrze może powodować sublimację lodu z powierzchni produktu. Skutkiem jest wysychanie i pogorszenie jakości (freezer burn). Utrzymanie wysokiej wilgotności (np. około 90%) zmniejsza ubytek wilgoci i pomaga zachować właściwą strukturę oraz wygląd mrożonek.
Freezer burn to wysuszenie powierzchni mrożonki spowodowane ubytkiem wody (często przez sublimację). Ogranicza się go przez utrzymanie odpowiedniej wilgotności w komorze, stabilnej temperatury oraz stosowanie szczelnych opakowań, które zmniejszają kontakt produktu z suchym powietrzem.
Dla produktów suchych tak wysoka wilgotność jest niekorzystna: powoduje pochłanianie wody, utratę sypkości i zbrylanie. Długotrwale rośnie też ryzyko rozwoju pleśni i pogorszenia jakości handlowej. Dlatego mąkę i kasze przechowuje się w suchych pomieszczeniach z niższą RH.
W praktyce magazynowej produkty suche (np. mąka, kasze, część słodyczy) przechowuje się przy niskiej lub umiarkowanej wilgotności, często poniżej ok. 70% RH, aby ograniczyć sorpcję wody i zbrylanie. Dokładne wartości zależą od asortymentu i wymagań jakościowych.
Mroźnia dotyczy produktów zamrożonych i bardzo niskich temperatur, gdzie celem jest m.in. ograniczenie wysychania (często pomaga wyższa RH). Chłodnia pracuje w temperaturach dodatnich i częściej równoważy się RH pod kątem świeżości (np. mięsa, nabiału, warzyw). Zawsze łącz RH z temperaturą i typem towaru.
Do bieżącej kontroli używa się termohigrometrów (pomiar temperatury i RH), a w większych obiektach także rejestratorów danych i systemów monitoringu. Na egzaminie warto pamiętać, że sama temperatura nie wystarcza: RH jest kluczowa dla jakości produktów suchych i mrożonych.
W większości przypadków słodycze powinny być chronione przed wilgocią, bo cukry i nadzienia mogą chłonąć wodę, co zmienia konsystencję i skraca trwałość. Wyjątki wynikają z technologii i opakowania, ale na poziomie magazynowym przyjmuje się, że to towar wrażliwy na zawilgocenie.
Najczęstszy błąd to założenie, że wysoka wilgotność jest zła dla wszystkich towarów. Uczniowie mylą też warunki mroźni z magazynem suchym i nie uwzględniają sublimacji w niskich temperaturach. Pomaga reguła: produkty suche chronimy przed wilgocią, a mrożonki przed wysychaniem.
Ucz się tabelarycznie: dla grup towarów (suche, chłodnicze, mrożone) zapamiętaj typowe zakresy temperatur i wilgotności oraz konsekwencje błędów (zbrylanie, pleśń, freezer burn). Przećwicz też scenariusze: "jaki towar do jakiej strefy magazynu" i jak to kontrolować pomiarowo.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Mrożonki przechowuje się w komorach mroźniczych (zwykle ok. −18°C), gdzie utrzymuje się wysoką wilgotność względną (około 85–95%, w tym 90%)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do towaroznawstwa żywności (działy: przechowywanie, trwałość, czynniki jakości)
  • Materiały dydaktyczne z gospodarki magazynowej w handlu (strefy składowania, warunki środowiskowe)
  • Instrukcje producentów urządzeń chłodniczych/mroźniczych dotyczące zalecanych parametrów RH i temperatur

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego