Strefa przemarzania to obszar konstrukcji ziemnej, w którym cykliczne zamarzanie i odmarzanie gruntu może powodować wysadziny mrozowe (podnoszenie) oraz późniejsze osiadania i rozluźnienie struktury. Do powstania wysadzin potrzebne są m.in. woda oraz układ porów umożliwiający jej transport kapilarny.
Dlatego w górnych warstwach nasypów drogowych (tam, gdzie wpływ mrozu jest największy) dąży się do stosowania gruntów o małej kapilarności i niskiej zawartości frakcji bardzo drobnych. W praktyce sprzyja temu większe uziarnienie i charakter niespoisty. Z tego powodu piaski grube i średnie są typowo uznawane za przydatne do tych warstw bez dodatkowych zabiegów ulepszających.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Iły piaszczyste i pylaste – udział frakcji iłowej/pylastej zwiększa podatność na zjawiska mrozowe (większa kapilarność i zdolność zatrzymywania wody), więc często wymagają ulepszania lub wymiany w strefie przemarzania.
- Piaski pylaste i ilaste – mimo nazwy "piaski", domieszka pyłu lub iłu zmienia właściwości w kierunku gruntów bardziej wysadzinowych; ryzyko niekorzystnych zmian objętości i nośności rośnie.
- Pyły piaszczyste i iły – pyły i iły należą do grup gruntów najbardziej wrażliwych na działanie mrozu, dlatego w górnych warstwach nasypów zwykle nie powinny być stosowane bez zabiegów technologicznych.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się pył lub ił (także jako domieszka), to jest to sygnał zwiększonej podatności na mróz. Bezpieczniejszym wyborem dla strefy przemarzania są zwykle piaski średnie i grube.
