KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 28.
Które z wymienionych kruszyw, stosowane do wykonywania podbudowy, powstaje w wyniku mechanicznego jednokrotnego kruszenia i sortowania skał?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tłuczeń jest kruszywem łamanym otrzymywanym z mechanicznego kruszenia skał i następnego sortowania na frakcje.
Miał to bardzo drobna frakcja (pyłowo-drobna), grys ma zwykle drobniejsze, bardziej "ozdobne" uziarnienie, a pospółka jest kruszywem naturalnym (mieszanka piasku i żwiru).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są słowa: mechaniczne, jednokrotne kruszenie oraz sortowanie skał. Taki opis odpowiada kruszywu łamanym, które powstaje przez rozdrabnianie skały w kruszarce, a następnie rozdzielenie (przesianie) na frakcje o określonym uziarnieniu.

Odpowiedź "Tłuczeń." jest właściwa, ponieważ tłuczeń to typowe kruszywo łamane używane m.in. w warstwach podbudowy. Z punktu widzenia praktyki robót drogowych ważne jest, że materiał ten jest wynikiem procesu technologicznego: kruszenia i późniejszego sortowania, co pozwala uzyskać wymagane frakcje do zagęszczania i budowy warstw konstrukcyjnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Miał." oznacza bardzo drobną frakcję (drobiny/pyły) i nie jest typową nazwą kruszywa podbudowowego opisywanego jako efekt jednokrotnego kruszenia i sortowania; częściej kojarzy się z frakcją uboczną/pyłową.
  • "Grys." także może pochodzić z kruszenia, ale w praktycznej terminologii grys odnosi się do drobniejszego kruszywa łamanego (często stosowanego do mieszanek mineralno-asfaltowych lub powierzchniowych warstw), a w pytaniu chodzi o standardowe kruszywo na podbudowę wskazywane nazwą "tłuczeń".
  • "Pospółka." to kruszywo naturalne (mieszanka ziaren piasku i żwiru), a nie materiał powstały z kruszenia skał. Nie spełnia więc warunku pochodzenia z mechanicznego kruszenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "kruszenie skał" i "sortowanie", myśl o kruszywach łamanych. Gdy pojawia się "mieszanka piasku i żwiru" lub kruszywo z natury, rozważ kruszywa naturalne (np. pospółka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tłuczeń to kruszywo łamane otrzymywane z mechanicznego kruszenia skał, a następnie sortowane na frakcje uziarnienia. W robotach drogowych jest kojarzony z materiałem stosowanym m.in. w warstwach podbudowy, gdzie istotne są właściwe frakcje i możliwość zagęszczenia.
Tłuczeń ma ostrokrawędziste ziarna (efekt kruszenia skały) i zwykle bardziej "łamany" wygląd. Pospółka to kruszywo naturalne – mieszanina piasku i żwiru – z ziarnami częściej obtoczonymi. W praktyce rozróżnienie pomaga w doborze materiału do podbudowy i zagęszczania.
"Kruszenie i sortowanie" wskazuje na proces technologiczny kruszyw łamanych: skałę rozdrabnia się mechanicznie, a potem przesiewa, aby uzyskać wymagane frakcje. To sformułowanie pomaga odróżnić kruszywa łamane od naturalnych (np. piasków, żwirów, pospółek).
Miał oznacza bardzo drobną frakcję materiału (drobiny, pyły). W kontekście kruszyw może pojawiać się jako frakcja drobna po kruszeniu, ale w typowych pytaniach o podbudowę nie jest odpowiednikiem kruszywa opisywanego jako wynik jednokrotnego kruszenia i sortowania skał.
Grys to drobniejsze kruszywo łamane, często kojarzone z mieszaninami mineralno-asfaltowymi lub pracami, gdzie ważne jest mniejsze uziarnienie. W pytaniach egzaminacyjnych bywa mylony z tłuczniem, dlatego warto pamiętać: tłuczeń częściej łączy się bezpośrednio z typową podbudową z kruszywa łamanego.
W pytaniach sprawdzających pochodzenie kruszywa z kruszenia skał standardową odpowiedzią jest tłuczeń, czyli kruszywo łamane po kruszeniu i sortowaniu. Na budowie zawsze należy jednak kierować się dokumentacją techniczną i wymaganym uziarnieniem dostarczanego materiału.
Nie, pospółka jest kruszywem naturalnym (mieszanina piasku i żwiru), a nie produktem mechanicznego kruszenia skał. W testach to częsty "wabik", bo może być używana w robotach ziemnych, ale jej pochodzenie różni się od kruszyw łamanych.
Zwracaj uwagę na sformułowania: "kruszenie", "kruszarka", "skała", "sortowanie", "przesiewanie" i "frakcja". To typowe słowa opisujące produkcję kruszyw łamanych. Dla kruszyw naturalnych częściej pojawia się "żwir", "piasek" lub "mieszanka" (np. pospółka).
To efekt podobieństwa pojęć: oba materiały mogą być kruszywami łamanymi i oba kojarzą się z kruszeniem skał. Bez zwrócenia uwagi na przeznaczenie (podbudowa vs drobniejsze zastosowania) łatwo wybrać odpowiedź "na skróty". Pomaga zapamiętanie, że tłuczeń to klasyka podbudów.
Ucz się w parach pojęć: kruszywa naturalne (piasek, żwir, pospółka) vs kruszywa łamane (tłuczeń, grys). Ćwicz rozpoznawanie po opisie procesu ("kruszenie i sortowanie") oraz po typowym zastosowaniu w warstwach drogi. Rozwiązuj testy i zapisuj definicje.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Tłuczeń jest kruszywem łamanym otrzymywanym z mechanicznego kruszenia skał i następnego sortowania na frakcje."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "tłuczeń" (definicja), https://sjp.pwn.pl/sjp/tluczen;2531308.html - dostęp 2026-03-01
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "pospółka" (definicja), https://sjp.pwn.pl/sjp/pospolka;2506611.html - dostęp 2026-03-01
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "grys" (definicja), https://sjp.pwn.pl/sjp/grys;2557768.html - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót drogowych (działy: kruszywa, warstwy nawierzchni)
  • Słowniki i leksykony terminów budowlanych/drogowych (hasła: tłuczeń, grys, miał, pospółka)
  • Materiały szkoleniowe producentów kruszyw (opisy asortymentu i procesu kruszenia/sortowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego