KWALIFIKACJA TWO9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 2.
Które z wymienionych łożysk ślizgowych układu tłokowo-korbowego oznaczono na rysunku cyfrą 1?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny układu tłokowo-korbowego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łożysko "wodzika" to łożysko ślizgowe związane z elementem prowadzącym ruch posuwisto-zwrotny i przenoszącym siły między tłokiem a korbowodem (w konstrukcjach z wodzikiem). Odpowiedzi "główne", "oporowe" i "stopy korbowodu" dotyczą innych miejsc: podparcia wału, ustalenia osiowego wału oraz czopa korbowego.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania typu łożyska ślizgowego w układzie tłokowo-korbowym na podstawie rysunku. W silnikach spotyka się kilka charakterystycznych węzłów łożyskowania, które mają różne zadania i inne położenie konstrukcyjne.

"Wodzika" dotyczy łożyska związanego z wodzikiem (crossheadem) – elementem pośrednim, który w odpowiednich konstrukcjach prowadzi ruch i przenosi obciążenia pomiędzy częścią wykonującą ruch posuwisto-zwrotny a korbowodem. Jeśli na rysunku cyfrą 1 oznaczono łożysko przypisane do tego węzła, poprawna jest odpowiedź "Wodzika".

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych, równie typowych łożysk, ale o innym położeniu i funkcji:

  • "Główne" – to łożysko (panewka) podpierające wał korbowy w kadłubie/bloku. Jego rolą jest przenoszenie obciążeń promieniowych i zapewnienie płynnego obrotu wału w łożyskach głównych.
  • "Oporowe" – to łożysko odpowiedzialne przede wszystkim za ustalenie osiowe wału korbowego (przenosi siły wzdłuż osi wału). Nie jest to to samo co łożyska podpierające wał promieniowo ani łożyska korbowodowe.
  • "Stopy korbowodu" – to łożysko ślizgowe w dużym końcu korbowodu, pracujące na czopie korbowym wału. Bywa mylone z innymi łożyskami, bo również ma postać panewek, ale jego miejsce jest bezpośrednio na połączeniu korbowód–wał.

W zadaniach z rysunkiem najbezpieczniejsza strategia to: najpierw rozpoznać element (wał korbowy, czop korbowy, korbowód, ewentualny wodzik), a dopiero potem dopasować nazwę łożyska do funkcji i lokalizacji. Dzięki temu unika się wyboru "najbardziej znanej" nazwy bez analizy schematu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łożysko ślizgowe to węzeł, w którym ruch odbywa się przez ślizg powierzchni (zwykle panewka–czop) oddzielonych filmem olejowym. W układzie tłokowo-korbowym występuje m.in. w podporach wału (łożyska główne), na czopie korbowym (korbowodowe) i w innych węzłach zależnie od konstrukcji.
Łożysko główne jest zlokalizowane w miejscach podparcia wału korbowego w kadłubie/bloku. Na schematach zwykle widać je jako panewki obejmujące czopy główne wału, rozmieszczone wzdłuż osi wału. Nie znajduje się na połączeniu wału z korbowodem.
Łożysko oporowe przenosi siły osiowe (wzdłuż osi wału) i ustala położenie wału w kierunku wzdłużnym. W silnikach dotyczy to zwykle wału korbowego, aby nie "wędrował" osiowo pod wpływem obciążeń. Nie jest to łożysko korbowodowe ani główne w sensie promieniowym.
Łożysko stopy korbowodu (łożysko korbowodowe) pracuje na czopie korbowym wału i umożliwia ruch obrotowy względny między wałem a korbowodem. Przenosi duże obciążenia zmienne podczas pracy silnika. Na rysunku szuka się go w miejscu, gdzie korbowód łączy się z wałem.
Wodzik (w odpowiednich konstrukcjach silników) jest elementem pośrednim prowadzącym i przenoszącym obciążenia między częścią wykonującą ruch posuwisto-zwrotny a korbowodem. "Łożysko wodzika" dotyczy węzła łożyskowania w tym obszarze. Na schemacie szuka się go przy elemencie opisanym jako wodzik/crosshead.
W pytaniach typu "co oznaczono cyfrą 1" poprawna odpowiedź zależy od konkretnego oznaczenia na rysunku. Bez widoku schematu nie wiadomo, który węzeł został opisany liczbą. Dlatego na egzaminie kluczowe jest dokładne odczytanie lokalizacji oznaczenia i dopasowanie nazwy elementu.
Łożysko główne znajduje się w podporach wału (na czopach głównych) i leży na osi wału w kadłubie. Łożysko stopy korbowodu jest na czopie korbowym i leży w miejscu połączenia korbowód–wał, poza osią podpór głównych. Pomaga prześledzenie drogi sił: tłok → korbowód → czop korbowy.
Najczęstsze błędy to wybór "znanej" nazwy bez sprawdzenia położenia, mylenie łożyska oporowego z innymi panewkami oraz nieuwzględnienie, że nie każda konstrukcja ma wodzik. Pomaga metoda: najpierw nazwać element (wał, korbowód, wodzik), a dopiero potem wskazać typ łożyska.
Nie. Obecność wodzika i łożyska wodzika zależy od konstrukcji silnika. W wielu silnikach spotyka się bezpośrednie połączenie tłoka z korbowodem bez wodzika, a wtedy nie wyróżnia się takiego łożyska. Na egzaminie zawsze należy kierować się tym, co pokazuje rysunek w zadaniu.
Ćwicz na schematach: zaznaczaj kolejno wał, czopy główne, czopy korbowe, korbowód, tłok oraz miejsca panewek. Rób krótkie fiszki "funkcja–miejsce" dla: główne, oporowe, korbowodowe, wodzika. W zadaniach egzaminacyjnych zawsze zaczynaj od lokalizacji oznaczenia na rysunku.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że łożysko "wodzika" to łożysko ślizgowe związane z elementem prowadzącym ruch posuwisto-zwrotny i przenoszącym siły między tłokiem a korbowodem (w konstrukcjach z wodzikiem).

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki okrętowych silników spalinowych, instrukcje producenta, rysunki z dokumentacji technicznej)
  • Atlasy/zeszyty do rysunku technicznego maszynowego – oznaczenia łożysk i węzłów tarcia
  • Materiały dydaktyczne z budowy i eksploatacji silników okrętowych (schematy układu tłokowo-korbowego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego