KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 40.
Z załączonego fragmentu dokumentacji technicznej samolotu wynika, że najbardziej prawdopodobną przyczyną braku wskazań wysokości na przyrządzie INTEGRATED STANDBY FLIGHT DISPLAY jest niesprawny element
Ilustracja przedstawia schemat systemu pomiaru danych lotniczych w samolocie, z naciskiem na wyświetlacz awaryjny INTEGRATED
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość barometryczna jest wyznaczana przede wszystkim z ciśnienia statycznego.
Jeżeli z fragmentu dokumentacji wynika, że przyrząd rezerwowy korzysta z kanału centralnego toru statycznego, to brak wskazań wysokości najbardziej logicznie wskazuje na niesprawność elementu "Center Static ADM", a nie kanałów Pitota (typowo związanych z prędkością).

Pełne wyjaśnienie:

Wskazanie wysokości barometrycznej w przyrządach lotniczych powstaje na podstawie ciśnienia statycznego. Układ Pitot-statyk dostarcza dwa podstawowe sygnały: ciśnienie całkowite (z rurki Pitota) oraz ciśnienie statyczne (z portów statycznych). Z nich wyznacza się m.in. prędkość (zależną od różnicy ciśnień) oraz wysokość (zależną głównie od statyki).

Jeżeli dokumentacja techniczna przypisuje wejście wysokości dla INTEGRATED STANDBY FLIGHT DISPLAY do centralnego kanału statycznego, to objaw "brak wskazań wysokości" najbardziej spójnie oznacza przerwę/brak wiarygodnego sygnału z tego źródła. Dlatego odpowiedź "Center Static ADM" jest najbardziej prawdopodobna.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne, bo:

  • "Right Static ADM" dotyczy prawego kanału statycznego; byłby podejrzany wtedy, gdyby dokumentacja wskazywała, że przyrząd rezerwowy korzysta właśnie z prawej statyki.
  • "Center Pitot ADM" odnosi się do toru Pitota; ten tor typowo wpływa głównie na wskazania prędkości (lub funkcje zależne od ciśnienia całkowitego), a nie bezpośrednio na wysokość barometryczną.
  • "Right Pitot ADM" analogicznie dotyczy prawego toru Pitota i również nie jest pierwszym podejrzanym przy braku wskazań wysokości, jeśli problem dotyczy wejścia statycznego.

Na egzaminie kluczowe jest czytanie przypisań w dokumentacji: który przyrząd korzysta z którego kanału oraz czy objaw pasuje do statyki czy do Pitota. To pozwala wybrać najbardziej prawdopodobną przyczynę bez zgadywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciśnienie statyczne to ciśnienie otaczającego powietrza pobierane z portów statycznych na kadłubie. Jest podstawą do wyznaczania wysokości barometrycznej i prędkości pionowej. Jego utrata lub zafałszowanie może skutkować błędami lub zanikiem wskazań wysokości.
Rurka Pitota dostarcza ciśnienie całkowite (związane z ruchem względem powietrza). Najczęściej wpływa na wskazania prędkości (IAS) i funkcje zależne od różnicy ciśnień. Sama w sobie nie jest głównym źródłem wysokości barometrycznej, która bazuje na statyce.
Wysokość barometryczna jest obliczana z ciśnienia statycznego. Gdy system nie dostaje poprawnego sygnału statycznego (np. awaria czujnika/toru), może uznać dane za niewiarygodne i wygasić wskazanie. Tor Pitota częściej objawia się problemami z prędkością, nie z wysokością.
Trzymaj się zasady: statyka = wysokość i prędkość pionowa, Pitot = prędkość. Potem sprawdź w dostarczonym fragmencie dokumentacji, z którego kanału (center/right) korzysta dany przyrząd. Objaw + przypisanie kanału prowadzi do właściwego elementu.
ADM to moduł/czujnik związany z pomiarem ciśnień wykorzystywanych do obliczania parametrów lotu. W praktyce może być przypisany do toru statycznego lub Pitota. Na egzaminie nie zgaduj z nazwy: kluczowe jest, czy dany ADM należy do statyki czy do Pitota i który kanał zasila przyrząd.
Dzieje się tak, gdy konfiguracja systemu przewiduje redundancję: przyrząd rezerwowy dostaje dane z wybranego kanału (np. centralnego), aby uniezależnić się od awarii w innym torze. Informację o tym zawsze potwierdza dokumentacja – dlatego pytania egzaminacyjne odwołują się do fragmentów schematów lub opisów systemu.
Typowo pojawiają się błędy lub "zamrożenie" wysokości i prędkości pionowej, czasem też nieprawidłowe zależności wysokość–prędkość. Konkretne zachowanie zależy od systemu i logiki odrzucania danych. Na egzaminie ważne jest rozpoznanie, że objaw dotyczy statyki, a nie Pitota.
Nie zawsze. Zależy, czy dany przyrząd jest zasilany z prawego toru statycznego. Jeżeli korzysta z kanału centralnego, to awaria prawego toru może nie mieć wpływu na jego wskazania. Dlatego w zadaniach z dokumentacją kluczowe jest przypisanie źródła danych do konkretnego przyrządu.
Najpierw znajdź nazwę przyrządu (np. wyświetlacz rezerwowy), potem odszukaj strzałki/połączenia wejść danych i opis kanału. Zwracaj uwagę na słowa static vs pitot oraz na oznaczenia położenia (center/right). Dopiero na końcu dopasuj to do odpowiedzi.
Ćwicz schemat: (1) jaki objaw, (2) jaki parametr jest utracony, (3) jaki tor (statyka czy Pitot) odpowiada za parametr, (4) z którego kanału korzysta przyrząd według dokumentacji. Taki algorytm zmniejsza ryzyko strzelania i działa w wielu typach zadań egzaminacyjnych.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Federal Aviation Administration (FAA), Pilot’s Handbook of Aeronautical Knowledge, chapter "Flight Instruments" (Pitot-Static System) – https://www.faa.gov/regulations_policies/handbook (dostęp do rozdziału wymaga wyboru wersji podręcznika) - accessed 2026-02-27
  • Skybrary Aviation Safety, artykuł "Pitot-Static System" – https://skybrary.aero/articles/pitot-static-system - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki do awioniki omawiające układ Pitot-statyk i wskazania parametrów lotu
  • Materiały szkoleniowe producenta statku powietrznego dotyczące czujników ciśnienia i źródeł danych dla przyrządów rezerwowych
  • Instrukcje obsługi technicznej (AMM) i schematy torów ciśnieniowych dla danego typu samolotu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego