KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 5.
Które z zaleceń dotyczących oglądania telewizji przez osiemnastomiesięczne dziecko jest prawidłowe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Dziecko nie powinno w ogóle oglądać telewizji." jest uzasadniona, ponieważ dla dzieci w wieku 18 miesięcy w wielu zaleceniach przyjmuje się brak ekspozycji na ekrany jako najbezpieczniejszą zasadę (wyjątkiem bywają wideorozmowy). Limity 30 lub 60 minut odnoszą się do starszych grup lub są zbyt ogólne.

Pełne wyjaśnienie:

W wieku 18 miesięcy (poniżej 2 lat) dziecko jest w kluczowym okresie intensywnego rozwoju mowy, uwagi, regulacji emocji oraz relacji społecznych. Z tego powodu wiele zaleceń profilaktycznych wskazuje, że najlepszą praktyką jest unikanie oglądania telewizji i innych ekranów w tej grupie wiekowej (często dopuszcza się jedynie kontakt wideo z bliskimi jako wyjątek). Stąd poprawna jest odpowiedź: "Dziecko nie powinno w ogóle oglądać telewizji."

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "Dopuszczalny limit oglądania telewizji to 30 minut dziennie." – liczbowy limit może brzmieć rozsądnie, ale dla dzieci poniżej 2 lat zalecenia bywają bardziej restrykcyjne (preferowane jest 0), ponieważ nawet krótkie seanse mogą wypierać sen, ruch i kontakt z opiekunem.
  • "Rodzic decyduje, ile czasu dziecko może oglądać telewizję." – rodzic oczywiście organizuje środowisko dziecka, ale pytanie dotyczy zaleceń, czyli rekomendacji zdrowotno-rozwojowych. Zalecenia nie są "dowolne" i nie sprowadzają się do samej decyzji rodzica.
  • "Dziecko nie powinno oglądać dłużej telewizji niż 60 minut dziennie." – to nadal zakłada, że oglądanie TV jest standardowo dopuszczalne w tym wieku, co nie odpowiada restrykcyjnym rekomendacjom dla dzieci poniżej 2 lat.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o bardzo małe dzieci (niemowlęta i dzieci do 2 lat) często poprawna jest odpowiedź mówiąca o unikaniu ekranów, ponieważ priorytetem są: sen, ruch, zabawa sensoryczno-manipulacyjna i kontakt z opiekunem (mowa, naśladowanie, wspólna uwaga).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas ekranowy to łączny czas, w którym dziecko korzysta z urządzeń z ekranem (telewizor, tablet, telefon, komputer), także w tle. W opiece ważne jest liczenie realnej ekspozycji, bo nawet "grający" telewizor może rozpraszać i zastępować zabawę oraz kontakt z opiekunem.
W tym wieku rozwój odbywa się głównie przez ruch, zabawę sensoryczną i interakcję z dorosłym. Ekrany mogą wypierać sen, aktywność i rozmowę, a bodźce audiowizualne utrudniają wyciszenie. Dlatego w wielu rekomendacjach przyjmuje się zasadę "im mniej, tym lepiej", często 0.
W wielu zaleceniach wideorozmowy są traktowane jako wyjątek, bo zawierają kontakt społeczny "na żywo" (reakcja na dziecko, dialog, emocje). Nadal warto je stosować rozsądnie: krótko, z obecnością opiekuna i bez zastępowania nimi zabawy, ruchu i snu.
Gdy pytanie pyta o "zalecenia", chodzi o rekomendacje zdrowotne/rozwojowe, a nie o to, kto formalnie decyduje. Odpowiedzi typu "rodzic decyduje" zwykle omijają meritum. Szukaj opcji, która podaje kierunek postępowania zgodny z wytycznymi dla konkretnego wieku.
Najczęściej wskazuje się ryzyko gorszej jakości snu, trudności z wyciszeniem, mniejszą ilość ruchu oraz mniej interakcji językowych z dorosłymi. U opiekuna ważna jest obserwacja: czy po ekranie dziecko jest bardziej pobudzone, rozdrażnione lub trudniej przechodzi do spokojnej zabawy.
Sprawdzają się proste zabawy manipulacyjne (wkładanie/wyjmowanie, sortowanie), zabawy ruchowe, czytanie krótkich książeczek z opiekunem, śpiewanie i naśladowanie dźwięków, zabawy sensoryczne (np. masa plastyczna pod nadzorem) oraz spacery. Kluczowe są interakcje i wspólna uwaga.
Dla dzieci poniżej 2 lat wiele zaleceń jest bardziej restrykcyjnych i preferuje brak ekranów, więc stały limit minutowy bywa mylący. W testach zawodowych trzeba zwracać uwagę na wiek: limity czasowe częściej pojawiają się przy starszych dzieciach, gdzie nacisk kładzie się na jakość treści i współoglądanie.
Pomaga język faktów i troski: krótkie wyjaśnienie, że w tym wieku najważniejsze są sen, ruch i rozmowa, oraz propozycje zamienników (zabawa, książeczka, spacer). Dobrze pytać o cele rodzica ("po co ekran?") i szukać rozwiązań, np. krótkiej rutyny wyciszającej zamiast bajki.
Typowe są: przenoszenie limitów z wieku przedszkolnego na dzieci 0–2 lata, wybieranie "rozsądnej" liczby minut bez sprawdzenia zaleceń oraz uznawanie, że skoro rodzic decyduje, to nie ma norm. Pomaga zapamiętanie zasady: im młodsze dziecko, tym bardziej ogranicza się ekrany.
Szczególnie warto unikać ekranów przed drzemką i snem nocnym, gdy dziecko ma trudność z wyciszeniem, a także gdy zauważasz rozdrażnienie lub nadmierne pobudzenie po bodźcach audiowizualnych. W praktyce lepiej wtedy stosować rutyny uspokajające: czytanie, przytulanie, cichą zabawę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Limity 30 lub 60 minut odnoszą się do starszych grup lub są zbyt ogólne."

Źródła:

  • World Health Organization, "Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age" (2019), recommendations for children under 2 years (screen time). https://www.who.int/publications/i/item/9789241550536 - accessed 2026-02-27
  • American Academy of Pediatrics, Council on Communications and Media, "Media and Young Minds" (Pediatrics, 2016). https://publications.aap.org/pediatrics/article/138/5/e20162591/60321/Media-and-Young-Minds - accessed 2026-02-27
  • Canadian 24-Hour Movement Guidelines for the Early Years (0–4 years): an Integration of Physical Activity, Sedentary Behaviour, and Sleep (guideline materials; screen time recommendations). https://csepguidelines.ca/guidelines/early-years/ - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały edukacyjne dotyczące rozwoju i potrzeb dziecka 0–3 lata (podręczniki pedagogiki wczesnodziecięcej)
  • Zalecenia organizacji zdrowotnych dotyczące zachowań sedenteryjnych i ekranów u małych dzieci
  • Poradniki dla rodziców i opiekunów o higienie snu małych dzieci

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego