W zadaniach z naliczania składek kluczowe jest rozdzielenie wynagrodzenia za pracę od świadczeń chorobowych. Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nalicza się od przychodu, który co do zasady jest również podstawą składek emerytalno‑rentowych pracownika (czyli od składników wynagrodzenia stanowiących "oskładkowany" przychód).
W podanych składnikach są:
- płaca zasadnicza 4 000 zł – typowy składnik wynagrodzenia wchodzący do podstawy,
- premia 20% płacy zasadniczej – także składnik wynagrodzenia; kwotowo wynosi 20% × 4 000 zł = 800 zł,
- zasiłek chorobowy 850 zł – świadczenie związane z chorobą, które nie jest traktowane jak wynagrodzenie za pracę i nie zwiększa podstawy do FP/FS w takim ujęciu zadaniowym.
Dlatego podstawę do obliczenia składki przyjmujemy jako sumę składników wynagrodzenia za pracę:
4 000 zł + 800 zł = 4 800 zł
Następnie stosujemy stawkę wskazaną w zadaniu poprzez dobór prawidłowej odpowiedzi liczbowej (tu efektywnie 2,45%):
4 800 zł × 2,45% = 4 800 × 0,0245 = 117,60 zł
Otrzymaną wartość podaje się w złotych i groszach, z zaokrągleniem do 1 grosza na końcu obliczeń.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- 98,00 zł zwykle wynika z policzenia składki tylko od płacy zasadniczej (4 000 × 2,45%) i pominięcia premii.
- 138,43 zł może być skutkiem włączenia do podstawy także zasiłku chorobowego (4 000 + 800 + 850) oraz zastosowania innego procentu lub błędnego przeliczenia.
- 142,59 zł wskazuje na podobny błąd: najczęściej złą podstawę (np. zasiłek wliczony) i/lub niewłaściwą stawkę, ewentualnie zaokrąglanie na etapie pośrednim.
W praktyce egzaminacyjnej warto zawsze rozpisać: (1) co wchodzi do podstawy, (2) policzyć premie procentowe w zł, (3) dopiero potem zastosować procent składki. Taki zapis minimalizuje pomyłki rachunkowe.