KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 6.
Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy, pracodawca może zastosować wobec pracownika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Za wskazane naruszenia (BHP/ppoż, nieusprawiedliwione opuszczenie pracy, nietrzeźwość lub alkohol w pracy) pracodawca może stosować kary porządkowe przewidziane w prawie pracy.
W katalogu tych kar mieszczą się: upomnienie, nagana oraz kara pieniężna. Pozostałe propozycje nie stanowią typowych kar porządkowych.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane w pytaniu zachowania to klasyczne przykłady naruszeń obowiązków pracowniczych związanych z bezpieczeństwem pracy i dyscypliną pracy: nieprzestrzeganie przepisów BHP lub przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, a także stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

W takich sytuacjach pracodawca może sięgnąć po kary porządkowe. W praktyce chodzi o trzy podstawowe rodzaje sankcji: upomnienie, naganę oraz karę pieniężną. Są to środki formalne, które mają charakter porządkowy (dyscyplinujący) i są stosowane w określonym trybie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Wyłącznie karę upomnienia i karę nagany" jest zbyt wąskie: pomija możliwość zastosowania kary pieniężnej, która w określonych przypadkach także należy do katalogu kar porządkowych.
  • "Tylko karę pieniężną" jest zbyt restrykcyjne i nie oddaje tego, że pracodawca może dobierać rodzaj kary do rodzaju przewinienia i jego okoliczności; nie zawsze właściwa (lub dopuszczalna w danym stanie faktycznym) będzie kara pieniężna.
  • "Karę pozbawienia premii i przeniesienia na inne stanowisko" miesza pojęcia. Pozbawienie premii może wynikać z regulaminu wynagradzania lub zasad premiowania, a przeniesienie na inne stanowisko jest decyzją organizacyjną, a nie typową karą porządkową.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się "kary" kojarzone z polityką płacową lub organizacją pracy, zwykle nie są to kary porządkowe w rozumieniu prawa pracy. Wtedy należy szukać opcji obejmującej upomnienie, naganę i karę pieniężną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kary porządkowe to formalne sankcje, które pracodawca może nałożyć na pracownika za naruszenie obowiązków pracowniczych. W praktyce najczęściej chodzi o upomnienie, naganę oraz karę pieniężną. Ich celem jest zdyscyplinowanie pracownika i zapobieganie powtórzeniu naruszeń.
Za naruszenie przepisów BHP pracodawca może zastosować typowe kary porządkowe: upomnienie, naganę albo (w przypadkach przewidzianych przepisami) karę pieniężną. Dobór kary powinien odpowiadać wadze przewinienia, okolicznościom zdarzenia i dotychczasowej postawie pracownika.
Pozbawienie premii zwykle wynika z zasad premiowania lub regulaminu wynagradzania (np. brak spełnienia kryteriów), a nie z katalogu kar porządkowych. Na egzaminie trzeba odróżniać sankcje porządkowe od konsekwencji płacowych czy oceny pracy.
Tak. Stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy to zachowania, które mogą skutkować zastosowaniem kar porządkowych. W zależności od okoliczności pracodawca dobiera właściwy rodzaj kary spośród przewidzianych przepisami.
Upomnienie jest co do zasady łagodniejszą reakcją, a nagana ma bardziej dolegliwy charakter i mocniej akcentuje naruszenie obowiązków. W praktyce różnią się "ciężarem" oceny przewinienia. Na egzaminie istotne jest, że oba te środki należą do kar porządkowych.
Kara pieniężna jest jedną z kar porządkowych i stosuje się ją w sytuacjach przewidzianych przepisami, m.in. przy wybranych naruszeniach dyscypliny pracy lub zasad bezpieczeństwa. W zadaniach testowych zwykle występuje razem z upomnieniem i naganą jako element katalogu kar.
Nie jest to typowa kara porządkowa. Przeniesienie pracownika na inne stanowisko to najczęściej decyzja organizacyjna pracodawcy albo element zmiany warunków pracy, a nie sankcja porządkowa. W testach bywa to częsty "podchwytliwy" dystraktor.
Chodzi o samowolne wyjście z pracy lub nieobecność bez podstawy usprawiedliwiającej. Takie zachowanie narusza organizację pracy i dyscyplinę, dlatego może skutkować nałożeniem kary porządkowej. Na egzaminie należy powiązać to z katalogiem: upomnienie, nagana, kara pieniężna.
Najczęstsze pomyłki to mylenie kar porządkowych z konsekwencjami płacowymi (premia) lub decyzjami kadrowymi (przeniesienie), a także wybieranie odpowiedzi "zbyt wąskiej" (np. tylko upomnienie i nagana). Warto zapamiętać pełny katalog trzech kar.
Ucz się blokami: obowiązki pracownika, obowiązki pracodawcy, typowe naruszenia (BHP, ppoż, alkohol, dyscyplina) oraz konsekwencje (kary porządkowe). Pomaga tworzenie fiszek z "katalogami" i trenowanie rozpoznawania dystraktorów, np. premii czy przeniesienia.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe propozycje nie stanowią typowych kar porządkowych."

Źródła:

  • Państwowa Inspekcja Pracy – materiały informacyjne o obowiązkach stron stosunku pracy i odpowiedzialności porządkowej: https://www.pip.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Portal Gov.pl – informacje dotyczące praw i obowiązków pracownika/pracodawcy (tematyka prawo pracy): https://www.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Aktualny tekst Kodeksu pracy (dział dotyczący odpowiedzialności porządkowej pracowników)
  • Materiały szkoleniowe PIP dotyczące obowiązków pracownika i pracodawcy w zakresie BHP
  • Regulamin pracy w zakładzie i procedury postępowania w razie naruszeń BHP/alkoholu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego