KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 11.
Za pomocą której obrabiarki należy wykonać gniazdo na zamek wpuszczany w ramiaku drzwiowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gniazdo pod zamek wpuszczany to kieszeń wykonywana w krawędzi ramiaka, tak aby korpus zamka mógł zostać osadzony na odpowiednią głębokość. Do takiej operacji stosuje się obrabiarkę przeznaczoną do wykonywania otworów i gniazd wzdłuż elementu, czyli wiertarkę poziomą. Pozostałe urządzenia służą głównie do toczenia lub cięcia.

Pełne wyjaśnienie:

Przy wykonywaniu gniazda na zamek wpuszczany w ramiaku drzwiowym trzeba wykonać kieszeń (ubytkową przestrzeń) w krawędzi elementu tak, aby korpus zamka wszedł na właściwą głębokość i był ustawiony prosto w osi zamka. Taka operacja wymaga kontrolowanego prowadzenia narzędzia w materiale i uzyskania powtarzalnej głębokości oraz położenia gniazda.

Odpowiedź "Wiertarki poziomej." jest właściwa, ponieważ wiertarka pozioma jest przeznaczona do wykonywania otworów i gniazd/kieszeni w elementach drewnianych w układzie poziomym, co ułatwia obróbkę krawędzi ramiaka i utrzymanie osiowości oraz powtarzalności.

Pozostałe propozycje nie pasują do tej operacji:

  • "Tokarki suportowej." Tokarka służy do toczenia, czyli kształtowania przedmiotów o bryle obrotowej (wałki, tuleje) przez obrót przedmiotu. Ramiak drzwiowy nie jest typowym przedmiotem do toczenia, a wykonanie kieszeni pod zamek nie jest operacją tokarską.
  • "Wyrzynarki ręcznej." Wyrzynarka wykonuje głównie cięcia krzywoliniowe i wycinanie kształtów przez przejazd brzeszczotu. Gniazdo pod zamek wymaga kontrolowanej głębokości i równych ścianek kieszeni w krawędzi; wyrzynarka nie jest do tego przeznaczona i łatwo o rozkalibrowanie wymiaru oraz uszkodzenie krawędzi.
  • "Pilarki poprzecznej." Pilarka poprzeczna jest przeznaczona do przecinania elementów na długość (cięcie poprzeczne). Nie wykonuje kieszeni w materiale, tylko rozdziela element na dwie części, więc nie nadaje się do przygotowania miejsca pod korpus zamka.

W praktyce wykonanie gniazda na zamek to część procesu montażu okuć: po trasowaniu miejsca zamka wykonuje się kieszeń, dopasowuje głębokość, a następnie wykonuje otwory pod trzpień/klamkę i elementy mocujące. Na egzaminie warto kojarzyć: kieszeń/gniazdo → obrabiarka do wiercenia/gniazdowania, a przecinanie → pilarka, cięcie kształtów → wyrzynarka, obróbka obrotowa → tokarka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zamek wpuszczany to zamek montowany wewnątrz skrzydła lub ramiaka: jego korpus jest "schowany" w wykonanym gnieździe (kieszeni), a na zewnątrz widać głównie czoło zamka i elementy współpracujące z klamką oraz językiem.
Wykonuje się kieszeń w krawędzi ramiaka o odpowiedniej głębokości i długości, aby korpus zamka wszedł bez luzów i nie wypychał okładziny. Kluczowe są: proste prowadzenie, równomierna głębokość i brak wyszczerbień krawędzi.
Pilarka poprzeczna służy do przecinania elementów na długość, czyli rozdziela materiał. Gniazdo pod zamek to ubytek wewnątrz krawędzi (kieszeń), więc potrzebujesz obróbki ubytkowej w materiale, a nie cięcia na wylot.
Najczęściej nie. Wyrzynarka jest przeznaczona do wycinania kształtów, a nie do kontrolowanego "wydrążania" kieszeni o stałej głębokości w krawędzi ramiaka. Łatwo nią uszkodzić krawędź i uzyskać niestabilny wymiar gniazda.
Wiertarka pozioma umożliwia wykonywanie otworów i gniazd wzdłuż elementu, zwykle przez stabilne unieruchomienie materiału i poziome prowadzenie narzędzia. Dzięki temu łatwiej utrzymać powtarzalną głębokość oraz położenie gniazda w krawędzi ramiaka.
Typowe błędy to: zbyt głębokie gniazdo (zamek "wpada" i nie licuje), za płytkie gniazdo (zamek odstaje), przesunięcie osi gniazda względem krawędzi, postrzępione krawędzie oraz brak kontroli długości kieszeni pod korpus zamka.
Po przymiarze zamka sprawdza się, czy korpus wchodzi bez wymuszania, czy czoło zamka licuje z płaszczyzną krawędzi oraz czy otwory pod trzpień i klucz/ wkładkę wypadają zgodnie z osiami. Ważna jest też estetyka krawędzi bez wyszczerbień.
Inne rozwiązania stosuje się głównie wtedy, gdy warsztat nie ma wiertarki poziomej lub pracuje się na montażu. W praktyce dobiera się wtedy narzędzia pozwalające kontrolować głębokość i prowadzenie. Na egzaminie jednak pytanie dotyczy typowej obrabiarki do tej operacji.
Pomagają m.in. miarka, przymiar stolarski i kątownik do trasowania, a także ołówek traserski. Kluczowe jest wyznaczenie osi (wysokości klamki) oraz długości korpusu zamka, aby gniazdo było w odpowiednim miejscu i nie osłabiało konstrukcji.
Ucz się przez skojarzenia: cięcie (pilarki), toczenie (tokarki), wycinanie kształtów (wyrzynarki) i otwory/gniazda (wiertarki, gniazdownice). Pomaga też przeanalizowanie typowych operacji przy drzwiach i okuciach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Gniazdo pod zamek wpuszczany to kieszeń wykonywana w krawędzi ramiaka, tak aby korpus zamka mógł zostać osadzony na odpowiednią głębokość."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Zamek (mechanizm) / zamek wpuszczany" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_(mechanizm) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Wiertarka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiertarka (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Tokarka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tokarka (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR obrabiarek do wiercenia/gniazdowania stosowanych w stolarni (materiały producenta używanej maszyny)
  • Podręczniki i skrypty z technologii drewna oraz technologii robót stolarskich (rozdziały: obróbka ubytkowa, wykonywanie gniazd, okucia drzwiowe)
  • Filmy instruktażowe BHP i technologiczne dotyczące osadzania zamków wpuszczanych (kolejność operacji, dobór narzędzi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego