KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2023 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Za pomocą których elementów układu elektropneumatycznego, przedstawionego na schemacie, należy regulować prędkość wysuwania tłoczyska siłowników 1A1 i prędkość wsuwania tłoczyska siłownika 2A1?
Ilustracja przedstawia schemat układu elektropneumatycznego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Regulację prędkości ruchu siłownika wykonuje się elementami dławiącymi przepływ powietrza w gałęzi odpowiadającej danemu kierunkowi ruchu.
Na schemacie należy wskazać element sterujący przepływem dla wysuwu tłoczyska siłowników 1A1 oraz element dla wsuwu tłoczyska siłownika 2A1, zgodnie z ich oznaczeniami 1V/2V.

Pełne wyjaśnienie:

Prędkość ruchu tłoczyska siłownika pneumatycznego zależy głównie od natężenia przepływu powietrza dopływającego do odpowiedniej komory siłownika i/lub wypływającego z drugiej komory. W praktyce prędkość reguluje się elementami, które dławią przepływ (np. dławikami lub zaworami dławiąco-zwrotnymi) umieszczonymi w konkretnych gałęziach układu.

W tym zadaniu trzeba wykonać dwie niezależne identyfikacje na schemacie:

  • wysuw tłoczyska siłowników 1A1 – należy znaleźć, którędy płynie powietrze do komory powodującej wysuw, oraz który element oznaczony jako 1V* reguluje ten przepływ (lub odpowiada za dławienie wylotu z przeciwnej komory, jeśli tak to rozwiązano na schemacie),
  • wsuw tłoczyska siłownika 2A1 – analogicznie trzeba prześledzić gałąź odpowiedzialną za wsuw i wskazać właściwy element 2V*.

Poprawna para elementów to "1V2 i 2V1", ponieważ na schemacie to właśnie te oznaczenia odpowiadają regulacji przepływu w gałęziach związanych odpowiednio z wysuwem 1A1 oraz wsuwem 2A1. Pozostałe propozycje są błędne, gdyż wskazują element znajdujący się w gałęzi dla przeciwnego kierunku ruchu albo dotyczą innego toru przepływu (np. regulacji drugiej komory), przez co ich nastawa nie będzie sterowała prędkością wymaganą w pytaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: nie wybieraj odpowiedzi "po numerkach". Najpierw nazwij kierunek (wysuw/wsuw), potem na schemacie znajdź, która komora jest zasilana, a dopiero na końcu odczytaj symbol i oznaczenie elementu, który reguluje przepływ w tej konkretnej gałęzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prędkość ruchu zależy od ilości (natężenia) przepływającego powietrza. W układach sterowania stosuje się elementy dławiące, które ograniczają przepływ w odpowiedniej gałęzi dla danego kierunku (wysuw lub wsuw), dzięki czemu siłownik porusza się wolniej lub szybciej.
Zwykle są to dławiki lub zawory dławiąco-zwrotne umieszczone przy przewodach prowadzących do komór siłownika. Najpewniejsza metoda to prześledzenie drogi przepływu dla wysuwu lub wsuwu i znalezienie elementu, który ogranicza przepływ w tej konkretnej gałęzi.
Wysuw i wsuw wykorzystują różne komory siłownika i często różne gałęzie układu. Dlatego regulacja prędkości może być realizowana innym elementem dla każdego kierunku. Bez rozróżnienia kierunku łatwo wskazać element, który działa, ale dla przeciwnego ruchu.
Najczęściej myli się elementy o podobnych oznaczeniach i wybiera "na oko" bez śledzenia przepływu. Drugi błąd to wskazanie elementu, który reguluje drugi kierunek ruchu lub znajduje się w torze odpowietrzenia niezwiązanym z wymaganym ruchem.
Nie zawsze. W praktyce często stosuje się dławienie wylotu (z komory przeciwnej), bo daje stabilniejszy ruch przy zmiennym obciążeniu. Jednak na egzaminie decyduje schemat: trzeba odczytać, gdzie w danym układzie umieszczono element regulacyjny.
1) Ustal, czy chodzi o wysuw czy wsuw.
2) Znajdź, która komora siłownika jest zasilana dla tego kierunku.
3) Prześledź przewód i odszukaj element, który dławi przepływ w tej gałęzi.
4) Odczytaj jego oznaczenie (np. 1V2).
Gdy proces wymaga różnych czasów dojazdu w dwóch kierunkach, np. szybki powrót i wolny dojazd roboczy, albo gdy przy jednym kierunku występuje większe obciążenie i trzeba ograniczyć uderzenie na końcu skoku. Wtedy stosuje się osobne nastawy dla obu kierunków.
Tak. Zbyt duża prędkość może powodować uderzenia mechaniczne, drgania i szybsze zużycie prowadnic, chwytaków lub czujników krańcowych. Zbyt mała prędkość może zaburzać takt pracy i powodować błędy sekwencji sterowania. Dlatego regulację wykonuje się świadomie i z kontrolą cyklu.
Najpewniej jest porównać kierunek ruchu z kierunkiem przepływu: element musi leżeć w gałęzi używanej podczas danego ruchu (zasilanie właściwej komory lub dławienie wylotu z przeciwnej). Jeśli element jest w gałęzi aktywnej tylko przy ruchu przeciwnym, jego nastawa nie spełni warunku.
Ćwicz systematyczne śledzenie przepływu dla obu kierunków ruchu i łączenie tego z oznaczeniami elementów. Pomaga też robienie krótkich notatek: "wysuw: zasilana komora X, regulacja w gałęzi Y". Na egzaminie unikaj zgadywania po numeracji elementów.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręcznik/notes z pneumatyki: rozdział o dławikach i zaworach dławiąco-zwrotnych
  • Karty katalogowe elementów pneumatycznych (symbole i funkcje)
  • Zestawy ćwiczeń z czytania schematów pneumatycznych i elektropneumatycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego