KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 40.
Za pomocą przyrządu pomiarowego przedstawionego na ilustracji można zmierzyć
Ilustracja przedstawia przyrząd pomiarowy, który jest miernikiem poziomu dźwięku, znanym również jako decybelomierz.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź o pomiarze poziomu dźwięku, ponieważ taki przyrząd (sonometr/miernik poziomu dźwięku) służy do oceny hałasu wyrażanego zwykle w decybelach. Pozostałe opcje dotyczą innych narzędzi: testerów płynów (chłodzącego i hamulcowego) albo mierników drgań.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie przyrządu z ilustracji i przypisanie mu właściwej wielkości fizycznej. Przyrząd przeznaczony do oceny hałasu to najczęściej sonometr (miernik poziomu dźwięku), który mierzy poziom dźwięku, zwykle podawany w dB. Taki pomiar wykorzystuje się w diagnostyce, gdy chcemy porównać głośność pracy układu napędowego (np. przed i po naprawie) albo wychwycić nietypowe źródła hałasu.

Odpowiedź "poziom dźwięku wytwarzanego przez układ napędowy pojazdu" pasuje do miernika akustycznego, bo dotyczy hałasu pracy zespołów napędowych.

  • Odpowiedź "temperaturę zamarzania płynu w układzie chłodzenia silnika" odnosi się do kontroli płynu chłodzącego. Do tego stosuje się inne przyrządy (np. refraktometr lub areometr) oceniające stężenie/parametry cieczy, a nie mierniki hałasu.
  • Odpowiedź "zawartość wody w płynie hamulcowym" dotyczy diagnostyki płynu hamulcowego. W praktyce używa się testerów przewodności/temperatury wrzenia lub dedykowanych wskaźników, a nie urządzeń akustycznych.
  • Odpowiedź "poziom drgań nadwozia pojazdu" dotyczy wibracji. Drgania mierzy się wibrometrem/akcelerometrem i zwykle opisuje innymi jednostkami (np. przyspieszeniem drgań), więc jest to inna klasa pomiaru niż hałas.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na obudowie/skali widzisz oznaczenia typowe dla akustyki (np. dB, "SPL", "A/C"), najczęściej chodzi o poziom dźwięku. Jeśli przyrząd ma pryzmat/okular lub skalę dla cieczy, zwykle dotyczy płynów eksploatacyjnych, a jeśli ma czujnik/sondę do elementów konstrukcji – częściej dotyczy drgań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sonometr to miernik poziomu dźwięku używany do oceny hałasu, zwykle w decybelach (dB). W diagnostyce pomaga porównywać głośność pracy układu napędowego, identyfikować nietypowe dźwięki (np. łożysk) i dokumentować warunki hałasowe pracy maszyny.
Miernik poziomu dźwięku zwykle ma mikrofon lub otwory wlotowe, a na skali/wyświetlaczu pojawiają się oznaczenia typu dB lub funkcje pomiaru akustycznego. Testery płynów częściej mają sondę do cieczy, pryzmat/okular lub skalę związaną ze stężeniem i temperaturą zamarzania.
Drgania to ruch mechaniczny elementów (wibracje), mierzony czujnikami przyspieszenia lub prędkości drgań. Dźwięk to fala akustyczna w powietrzu, mierzona mikrofonem. To różne zjawiska i różne przyrządy, mimo że oba mogą być skutkiem pracy układu napędowego.
Sonometr mierzy poziom dźwięku, najczęściej wyrażony w dB. W praktyce można porównywać wartości w różnych warunkach obciążenia, prędkości obrotowej lub przy różnych ustawieniach maszyny. Wynik pomaga ocenić, czy hałas jest typowy, czy wskazuje na usterkę.
Temperaturę zamarzania kontroluje się sezonowo (przed zimą), po wymianie lub uzupełnieniu płynu oraz przy podejrzeniu rozcieńczenia wodą. Do tego używa się przyrządów do badania cieczy (np. refraktometr/areometr), a nie miernika hałasu.
Płyn hamulcowy może z czasem chłonąć wodę, co obniża jego odporność na wysoką temperaturę i pogarsza bezpieczeństwo hamowania. Z tego powodu wykonuje się kontrolę stanu płynu testerem. Nie jest to jednak pomiar akustyczny, więc nie wykona go sonometr.
Najczęściej myli się przyrządy o podobnym kształcie (różne mierniki ręczne), ignoruje się element charakterystyczny (np. mikrofon) albo wybiera się odpowiedź "związaną z płynami", bo takie testery są częściej omawiane. Pomaga ćwiczenie: nazwa przyrządu → mierzona wielkość → zastosowanie.
Nie zawsze. Część hałasu jest normalna i zależy od konstrukcji, obciążenia oraz prędkości obrotowej. Niepokojące są zmiany w czasie: narastanie, metaliczne tarcie, stuki lub wzrost poziomu dźwięku w konkretnych warunkach. Pomiar pomaga wykryć odchylenia od typowej pracy.
Warto zrobić listę najczęstszych przyrządów z warsztatu (sonometr, tester płynów, manometr, wibrometr) i do każdego dopisać: co mierzy, jak wygląda kluczowy element (mikrofon, sonda, pryzmat), oraz w jakim układzie jest używany. Ćwicz na zdjęciach i opisach funkcji.
Drgania mierzy się wibrometrem lub czujnikami przyspieszeń (akcelerometrami) mocowanymi do elementów konstrukcji. Takie pomiary wykorzystuje się np. do oceny stanu łożysk, wyważenia elementów wirujących czy komfortu pracy operatora. To inny pomiar niż poziom dźwięku.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź o pomiarze poziomu dźwięku, ponieważ taki przyrząd (sonometr/miernik poziomu dźwięku) służy do oceny hałasu wyrażanego zwykle w decybelach.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sonometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sonometr (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN): "Sound level meter" — https://en.wikipedia.org/wiki/Sound_level_meter (accessed 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Płyn hamulcowy" (informacje o wchłanianiu wody i konsekwencjach) — https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82yn_hamulcowy (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe przyrządów: sonometr, tester płynu hamulcowego, refraktometr/areometr
  • Podręczniki z diagnostyki pojazdów i maszyn rolniczych (działy: hałas i drgania, płyny eksploatacyjne)
  • Materiały BHP dotyczące narażenia na hałas i doboru ochronników słuchu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego