KWALIFIKACJA MOT3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 28.
Za pomocą przyrządu przedstawionego na rysunku wykonuje się badanie
Ilustracja przedstawia żółty przyrząd pomiarowy, który jest używany do badania lepkości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa jest odpowiedź "lepkości", ponieważ przyrządy tego typu (stosowane do ciekłych materiałów lakierniczych) służą do oceny ich płynięcia/wypływu, czyli pośrednio lepkości roboczej.
Grubość i chropowatość dotyczą gotowej powłoki, a rozlewność opisuje zachowanie na podłożu, nie sam pomiar przyrządem z rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce lakierniczej wiele kontroli wykonuje się jeszcze przed aplikacją, aby materiał miał właściwe parametry do natrysku, rozlewania i utwardzania. Jednym z kluczowych parametrów cieczy lakierniczej jest lepkość, czyli opór wewnętrzny płynięcia. Zbyt wysoka lepkość zwykle utrudnia rozpylanie i może powodować gorsze rozlanie, natomiast zbyt niska zwiększa ryzyko zacieków i pogarsza budowanie warstwy.

Odpowiedź "lepkości" jest właściwa, ponieważ przyrządy typowo pokazywane w tego typu zadaniach (np. kubki wypływowe/wiskozymetry wypływowe) służą do wyznaczania czasu wypływu określonej objętości materiału przez znormalizowany otwór. Taki pomiar jest powszechnie stosowany jako szybka metoda oceny lepkości roboczej materiałów lakierniczych.

  • "grubości" – grubość mierzy się na gotowej powłoce (na elemencie), a nie na ciekłym lakierze. Stosuje się do tego inne przyrządy (np. mierniki grubości powłok) i inny sposób badania.
  • "rozlewności" – rozlewność opisuje, jak materiał rozprowadza się i wyrównuje na podłożu po nałożeniu. Choć lepkość wpływa na rozlewność, nie jest to to samo badanie: rozlewność wymaga oceny zachowania filmu na powierzchni, a nie pomiaru samym przyrządem do cieczy.
  • "chropowatości" – chropowatość jest cechą powierzchni utwardzonej/obrobionej (np. po szlifowaniu), a jej ocena wymaga metod typowo powierzchniowych. Nie bada się jej przyrządem do płynności cieczy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy przyrząd dotyczy cieczy czy gotowej powłoki. Jeśli to narzędzie do cieczy (naczynie/otwór wypływowy, miarka czasu), najczęściej chodzi o lepkość. Jeśli to sonda przykładana do elementu – częściej grubość powłoki. Jeśli to przyrząd "jeżdżący" po powierzchni lub z czujnikiem – częściej chropowatość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lepkość to opór cieczy przed płynięciem. W lakiernictwie wpływa na łatwość natrysku, rozlewanie i ryzyko zacieków. Zbyt gęsty lakier gorzej się rozpylа, a zbyt rzadki może spływać z elementu i utrudniać uzyskanie równej powłoki.
Kubek wypływowy mierzy czas wypływu cieczy przez otwór o określonej średnicy. Materiał nalewa się do kubka, uruchamia pomiar czasu i odczytuje wynik jako czas wypływu. To szybka, warsztatowa metoda oceny lepkości roboczej lakieru.
Nie. Lepkość dotyczy płynięcia cieczy (oporu wewnętrznego), a rozlewność opisuje, jak nałożony materiał wyrównuje się na podłożu. Lepkość wpływa na rozlewność, ale rozlewność zależy też m.in. od napięcia powierzchniowego, temperatury i dodatków.
Najczęściej przed aplikacją: po wymieszaniu składników i ewentualnym rozcieńczaniu, aby upewnić się, że materiał ma właściwą lepkość do metody nakładania. Pomiar bywa też przydatny przy porównywaniu kolejnych partii produktu lub po zmianie temperatury.
Wraz ze wzrostem temperatury większość cieczy staje się rzadsza, czyli lepkość maleje. Dlatego ten sam lakier może mieć inny czas wypływu w chłodnym i ciepłym pomieszczeniu. W praktyce trzeba uwzględniać warunki pracy, by utrzymać powtarzalność aplikacji.
Zbyt duża lepkość może powodować gorsze rozpylanie, "suchy" natrysk, słabsze rozlanie i nierówności struktury. Często rośnie też ryzyko pozostawania śladów po przejściach pistoletu. W takiej sytuacji zwykle weryfikuje się rozcieńczanie i ustawienia sprzętu.
Zbyt mała lepkość sprzyja spływaniu lakieru i powstawaniu zacieków, szczególnie na krawędziach i pionowych powierzchniach. Może też utrudniać kontrolę grubości mokrej warstwy. W praktyce sprawdza się proporcje mieszania i ogranicza nadmierne rozcieńczanie.
Nie. Lepkość dotyczy cieczy przed aplikacją, a grubość dotyczy gotowej powłoki na elemencie. Do grubości używa się mierników grubości powłok, a do lepkości narzędzi do cieczy (np. kubków wypływowych). To dwa różne etapy i różne metody kontroli.
Wielu zdających wybiera "rozlewność", bo kojarzy ją z "płynięciem". Tymczasem rozlewność ocenia zachowanie filmu na podłożu, a lepkość mierzy opór cieczy. Pomaga zasada: jeśli przyrząd bada samą ciecz (czas wypływu), chodzi o lepkość.
Warto uczyć się przez skojarzenie: ciecz (kubek, czas, wypływ) → lepkość; powłoka (sonda przykładana) → grubość; powierzchnia (ocena profilu) → chropowatość. Dobrze też przeglądać karty techniczne i instrukcje producentów.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ASTM D1200 / ASTM International: Standard Test Method for Viscosity by Ford Viscosity Cup (opis metody i zastosowania kubków wypływowych)
  • PN-EN ISO 2431: Farby i lakiery — Oznaczanie czasu wypływu za pomocą kubków wypływowych (tytuł normy i zakres metody)

Materiały:

  • Instrukcje producentów materiałów lakierniczych dotyczące lepkości roboczej i rozcieńczania
  • Materiały szkoleniowe z technologii lakiernictwa samochodowego (dział: właściwości reologiczne)
  • Normy/metodyki dotyczące oznaczania lepkości farb i lakierów (kubki wypływowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego