KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 39.
Za pomocą zestawu przedstawionego na zamieszczonym rysunku, można przeprowadzić
Ilustracja przedstawia zestaw laboratoryjny używany do sączenia, co jest procesem oddzielania ciał stałych od cieczy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sączenie (filtracja) wykonuje się zestawem z lejkiem i materiałem filtracyjnym, aby oddzielić fazę stałą od cieczy i uzyskać przesącz. Destylacja wymaga chłodnicy i ogrzewania, krystalizacja – warunków wytrącania kryształów, a miareczkowanie – biurety i wskaźnika.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź to sączenie, czyli filtracja – technika rozdzielania mieszaniny niejednorodnej (ciecz + ciało stałe) przez przepuszczenie jej przez materiał filtracyjny. Typowy zestaw do sączenia obejmuje lejek (często z bibułą filtracyjną) oraz naczynie odbierające przesącz (np. zlewkę lub kolbę). Efektem procesu jest przesącz (ciecz po przejściu przez filtr) oraz osad zatrzymany na filtrze.

Odpowiedź "destylację" jest nieprawidłowa, ponieważ destylacja służy do rozdzielania cieczy na podstawie różnic temperatur wrzenia i wymaga zestawu z ogrzewaniem oraz elementu skraplającego pary (np. chłodnicy). Sam zestaw do filtracji nie umożliwia odparowania i skraplania.

Odpowiedź "krystalizację" jest nieprawidłowa, bo krystalizacja polega na wytrącaniu kryształów z roztworu (np. przez ochłodzenie lub odparowanie rozpuszczalnika) i nie jest definiowana przez użycie lejka z bibułą. Filtracja może co najwyżej wystąpić jako etap pomocniczy (oddzielenie kryształów), ale nie stanowi samej krystalizacji.

Odpowiedź "miareczkowanie" jest nieprawidłowa, gdyż miareczkowanie (titracja) to metoda analityczna oparta na reakcji chemicznej i pomiarze objętości titranta, zwykle z użyciem biurety, kolby stożkowej i wskaźnika lub pH-metru. Zestaw do sączenia nie spełnia tej funkcji.

Wskazówka egzaminacyjna: rozpoznawaj proces po funkcji aparatury. Lejek + filtr = rozdział ciało stałe/ciecz; chłodnica + ogrzewanie = destylacja; biureta = miareczkowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sączenie (filtracja) to oddzielanie ciała stałego od cieczy przez przepuszczenie mieszaniny przez filtr (np. bibułę). Stosuje się je, gdy w roztworze jest osad lub zanieczyszczenia stałe i trzeba uzyskać klarowny przesącz.
Najczęściej obejmuje lejek (szklany lub z tworzywa), bibułę filtracyjną lub sączek oraz naczynie na przesącz (zlewka/kolba). Często używa się też bagietki do kierowania strumienia i statywu do stabilizacji.
Destylacja wymaga odparowania cieczy i skroplenia par, więc potrzebne są elementy do ogrzewania oraz chłodzenia (np. chłodnica). Zestaw do sączenia nie ma układu skraplania ani kontroli temperatury, więc nie rozdzieli cieczy wg temperatur wrzenia.
Sączenie rozpoznasz po filtrze (lejek + bibuła) i celu: rozdział "osad–ciecz". Krystalizacja dotyczy powstawania kryształów z roztworu (ochłodzenie/odparowanie) i nie jest identyfikowana samym filtrem, choć filtracja bywa etapem pomocniczym.
Przesącz to ciecz, która przeszła przez materiał filtracyjny i została zebrana w naczyniu odbierającym. Osad to faza stała zatrzymana na filtrze. Te pojęcia są podstawowe przy opisie sączenia w laboratorium.
Nie. Miareczkowanie wymaga odmierzania objętości roztworu mianowanego (titranta), zwykle z biurety, oraz obserwacji punktu końcowego (wskaźnik, pH-metr). Lejek z bibułą nie pozwala na precyzyjne dozowanie ani prowadzenie typowej titracji.
Najczęściej myli się procesy, bo wszystkie "oczyszczają" próbkę. Pomaga analiza mechanizmu: filtracja rozdziela fazy przez barierę porowatą, destylacja wykorzystuje parowanie i skraplanie, a miareczkowanie opiera się na reakcji i pomiarze objętości titranta.
Sączenie wykonuje się np. po wytworzeniu zawiesiny lub po reakcji dającej osad, gdy trzeba oddzielić cząstki stałe od roztworu. Może też służyć do usunięcia zanieczyszczeń przed kolejnymi etapami, np. odparowaniem czy krystalizacją.
Dobór zależy od szybkości filtracji i wielkości cząstek osadu: drobny osad wymaga gęstszej bibuły (mniejsza porowatość), co zwykle spowalnia sączenie. Grubsze cząstki można filtrować szybciej. Na egzaminie kluczowa jest zasada: mniejsze pory = lepsze zatrzymanie osadu.
Ucz się skojarzeń "element aparatury → proces": lejek i bibuła = filtracja, chłodnica = destylacja, biureta = miareczkowanie. Warto przeglądać zdjęcia podstawowego szkła laboratoryjnego i ćwiczyć opisy: co jest odbieralnikiem, co filtrem, co źródłem ciepła.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Sączenie (filtracja) wykonuje się zestawem z lejkiem i materiałem filtracyjnym, aby oddzielić fazę stałą od cieczy i uzyskać przesącz."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sączenie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/S%C4%85czenie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Destylacja" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Destylacja (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Miareczkowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Miareczkowanie (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z chemii ogólnej/Analitycznej: rozdziały o rozdzielaniu mieszanin i filtracji
  • Materiały dydaktyczne do pracowni technologii postaci leku: wyposażenie i techniki laboratoryjne
  • Instrukcje BHP i dobre praktyki pracy w laboratorium: bezpieczne posługiwanie się szkłem i sączenie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego