KWALIFIKACJA BUD15 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 37.
Zabezpieczenie pionowych ścian wykopów szerokoprzestrzennych w gruntach piaszczystych nawodnionych należy wykonywać za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W gruntach piaszczystych nawodnionych ściany wykopu są szczególnie narażone na utratę stateczności i wypłukiwanie drobnych frakcji.
Dlatego stosuje się rozwiązania tworzące szczelną, ciągłą przegrodę i przenoszące parcie gruntu, takie jak stalowe ścianki szczelne, a nie osłony powierzchniowe lub elementy ażurowe.

Pełne wyjaśnienie:

Wykop szerokoprzestrzenny o pionowych ścianach w gruntach piaszczystych nawodnionych jest układem o podwyższonym ryzyku utraty stateczności. Piaski jako grunty niespoiste łatwo tracą nośność przy dopływie wody, a filtracja może powodować rozluźnienie struktury i wynoszenie cząstek (zjawiska sufozji/piping). Zabezpieczenie musi więc spełniać dwa warunki: zapewniać stateczność ściany (przenosić parcie gruntu) oraz w praktyce ograniczać dopływ wody i wypłukiwanie gruntu.

Odpowiedź "ścianki szczelne stalowe" spełnia te wymagania: tworzy ciągłą przegrodę, którą można pogrążyć w gruncie, a połączenia zamków ograniczają filtrację. Taka obudowa pracuje jako element konstrukcyjny i stabilizuje pionowe ściany wykopu.

Pozostałe propozycje nie są właściwe w tym kontekście:

  • "betonowe płyty ażurowe" mają otwory, więc nie tworzą szczelnej przegrody; nie ograniczą filtracji i mogą sprzyjać wymywaniu gruntu przy przepływie wody.
  • "folia lub geowłóknina" to materiały pomocnicze (separacja, filtracja, ochrona), ale nie stanowią samodzielnej obudowy przenoszącej parcie gruntu i nie zapewniają stateczności pionowej ściany wykopu.
  • "szalunki stalowe typu boks" są systemem obudowy wykopu, jednak w warunkach silnego nawodnienia i potrzeby ograniczenia dopływu wody zwykle wymagane są rozwiązania o charakterze przegrody szczelnej; sam "boks" nie jest typową ścianką szczelną i nie spełnia tego samego celu hydrogeotechnicznego.

Na egzaminie warto kojarzyć: piaski + nawodnienie + pionowe ściany → potrzeba sztywnej, ciągłej obudowy, często o funkcji możliwie "szczelnej" (ścianki szczelne), a nie jedynie okrycia lub elementów z prześwitami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ścianki szczelne stalowe to grodzice łączone zamkami w ciągłą przegrodę. W wykopach stabilizują pionowe ściany (przenoszą parcie gruntu) oraz ograniczają przepływ wody przez obudowę. Stosuje się je szczególnie w gruntach niespoistych i przy wysokim poziomie wód.
Piaski są gruntami niespoistymi, więc "trzymają się" głównie dzięki tarciu. Przy nawodnieniu wzrasta ryzyko upłynnienia lokalnego, rozmycia i wymywania cząstek przez filtrację. To może szybko doprowadzić do osypania ściany, nawet jeśli w gruncie suchym wykop byłby stabilniejszy.
Materiały typu folia lub geowłóknina mogą pełnić funkcje pomocnicze (separacja, filtracja, ochrona), ale same nie są obudową konstrukcyjną. Typowy błąd polega na uznaniu "osłony" powierzchni za zabezpieczenie ściany pionowej, mimo że nie zapewnia ono stateczności.
Nie zawsze. Boksy są obudową wykopu, ale w warunkach silnego nawodnienia i potrzeby ograniczenia dopływu wody często stosuje się rozwiązania o charakterze przegrody szczelnej. Na egzaminie kluczowe jest rozróżnienie: stabilizacja ścian a jednoczesne ograniczenie filtracji wody.
Najczęściej wtedy, gdy wykop ma być głęboki, z pionowymi ścianami, wykonywany w wąskim pasie drogowym lub blisko obiektów/infrastruktury oraz gdy występują trudne warunki wodne. Ścianki pomagają utrzymać geometrię wykopu i ograniczyć ryzyko osunięć oraz rozmycia.
Najczęstsze to: wybór elementów ażurowych (bo "zasłaniają" skarpę), traktowanie geowłókniny jak obudowy konstrukcyjnej oraz pomijanie wpływu wody na stateczność. Uczniowie często skupiają się na materiale, a nie na funkcji: przenoszenie parcia i ograniczenie filtracji.
To wykop o znacznych wymiarach w planie, wykonywany np. pod obiekty inżynierskie, przepusty, komory, fundamenty lub przebudowę sieci. W przeciwieństwie do wykopu wąskoprzestrzennego, logistyka, dostęp sprzętu i sposób zabezpieczeń mogą być inne, ale ryzyko stateczności ścian nadal jest kluczowe.
Sygnałem są sformułowania typu: "grunty piaszczyste", "nawodnione", "dopływ wody", "pionowe ściany". Wtedy liczy się nie tylko podparcie ściany, ale też ograniczenie filtracji i wymywania gruntu. W testach zwykle prowadzi to do wyboru ścianek szczelnych.
Tak, ale w innym celu: płyty ażurowe bywają stosowane do umocnień powierzchniowych (np. skarp, rowów) i ochrony przed erozją. Nie są jednak typowym rozwiązaniem do zabezpieczenia pionowych ścian wykopu w piaskach nawodnionych, bo nie tworzą ciągłej, szczelnej obudowy.
Stosuj schemat: (1) rodzaj gruntu: spoisty/niespoisty, (2) woda: sucho/nawodnione, (3) geometria: skarpa/pion, (4) cel: stateczność, szczelność, miejsce pracy. Dopiero potem dobierz technologię obudowy. To ogranicza błędy wynikające z samego "skojarzenia" opcji.
info

Około 35% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • PN-EN 1997-1:2008 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne — Część 1: Zasady ogólne (rozdziały dot. stateczności i oddziaływań gruntu na konstrukcje oporowe/obudowy).
  • PN-EN 1997-2:2009 Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne — Część 2: Rozpoznanie i badanie podłoża gruntowego (części dot. warunków wodnych i parametrów gruntów).
  • PN-EN 12063:2001 Wykonywanie specjalnych robót geotechnicznych — Ścianki szczelne (zakres i wymagania wykonawcze dla ścianek szczelnych).

Materiały:

  • Podręczniki z geotechniki i robót ziemnych (rozdziały o wykopach i obudowach)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące prac w wykopach
  • Katalogi i instrukcje producentów systemów obudów wykopów (boksy, prowadnice, ścianki szczelne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego