KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 15.
Zaburzenie odżywiania, polegające na celowej utracie masy ciała i występowaniu jadłowstrętu psychicznego to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Anoreksja" (jadłowstręt psychiczny) to zaburzenie odżywiania, w którym osoba celowo ogranicza jedzenie, dąży do spadku masy ciała i może odczuwać silny lęk przed przytyciem.
Celiakia dotyczy nietolerancji glutenu, bulimia wiąże się głównie z napadami objadania i kompensacją, a anemia to niedokrwistość.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź: "anoreksja", ponieważ opis w pytaniu wskazuje na celową utratę masy ciała oraz występowanie jadłowstrętu psychicznego. W anoreksji kluczowe są zachowania restrykcyjne (świadome ograniczanie jedzenia), utrzymywanie zbyt niskiej masy ciała oraz psychologiczne mechanizmy związane z obrazem własnego ciała i lękiem przed przyrostem masy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Celiakia" to choroba o podłożu immunologicznym związana z nietolerancją glutenu. Może powodować dolegliwości jelitowe i niedobory, ale nie jest definiowana jako celowe odchudzanie ani zaburzenie psychiczne ukierunkowane na redukcję masy ciała.
  • "Bulimia" (żarłoczność psychiczna) również jest zaburzeniem odżywiania, jednak jej typowym mechanizmem są nawracające napady objadania się oraz zachowania kompensacyjne (np. prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, nadmierne ćwiczenia). Sama "celowa utrata masy ciała" i jadłowstręt nie są tu najtrafniejszym opisem rozpoznania.
  • "Anemia" oznacza niedokrwistość (stan, a nie zaburzenie odżywiania jako takie). Może być skutkiem niedożywienia lub chorób przewlekłych, ale nie opisuje mechanizmu psychicznego ani intencjonalnej redukcji masy ciała.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się elementy "celowo", "ograniczanie jedzenia", "jadłowstręt", zwykle chodzi o anoreksję. Gdy kluczowe są "napady objadania" i "kompensacja", częściej pasuje bulimia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) to zaburzenie odżywiania, w którym osoba celowo ogranicza jedzenie i dąży do spadku masy ciała, często przy silnym lęku przed przytyciem oraz zniekształconej ocenie własnej sylwetki. Skutkiem mogą być poważne niedobory i wyniszczenie organizmu.
Najmocniej wskazują na nią sformułowania: celowa utrata masy ciała oraz jadłowstręt psychiczny. To opis zachowania i motywacji (świadome ograniczanie jedzenia), a nie objawów choroby jelit czy stanu niedokrwistości.
W anoreksji dominują restrykcje żywieniowe i utrzymywanie zbyt niskiej masy ciała. W bulimii typowe są napady objadania się oraz zachowania kompensacyjne (np. wymioty, środki przeczyszczające, nadmierny wysiłek). Oba są zaburzeniami odżywiania, ale mają inny mechanizm.
Celiakia to choroba o podłożu immunologicznym związana z glutenem i uszkodzeniem jelita. Może powodować spadek masy i niedobory, ale nie wynika z celowego odchudzania ani z mechanizmów psychicznych typowych dla jadłowstrętu. W pytaniu kluczowa jest intencjonalność utraty masy.
Tak, anemia może być jednym z możliwych następstw długotrwałego niedożywienia i niedoborów (np. żelaza, folianów). Jednak anemia nie jest nazwą zaburzenia odżywiania, tylko stanem klinicznym (niedokrwistością). W pytaniu chodzi o rozpoznanie zaburzenia psychicznego.
Najczęstszy błąd to wybór "bulimii" tylko dlatego, że też jest zaburzeniem odżywiania, bez zwrócenia uwagi na różnicę: napady objadania i kompensacja vs restrykcje i jadłowstręt. Drugi błąd to mylenie chorób somatycznych (celiakia, anemia) z zaburzeniami psychicznymi.
Zwracaj uwagę na słowa opisujące zachowanie i motywację, np. "celowo", "ogranicza jedzenie", "boi się przytyć", "zaburzenia obrazu ciała". Takie elementy sugerują podłoże psychiczne. Choroby somatyczne częściej opisuje się przez objawy narządowe (jelita, krew).
Warto reagować, gdy u ucznia/pracownika widać skrajne ograniczanie jedzenia, szybki spadek masy, wycofanie i silny lęk przed jedzeniem. W gastronomii nie stawia się diagnozy, ale można zadbać o bezpieczną komunikację, nie wzmacniać presji wyglądu i zasugerować kontakt ze specjalistą.
Niska masa ciała jest ważnym sygnałem klinicznym, ale w pytaniach egzaminacyjnych kluczowe bywa połączenie: celowa redukcja masy + jadłowstręt/ograniczanie jedzenia. Sama utrata masy może mieć wiele przyczyn, dlatego liczy się kontekst psychologiczny i zachowania.
Pomaga prosta mapa pojęć: anoreksja = restrykcje i jadłowstręt; bulimia = napady objadania + kompensacja; celiakia = gluten i jelita; anemia = niedokrwistość i niedobory/choroby. Do egzaminu warto robić fiszki z definicją i 2–3 cechami odróżniającymi każde pojęcie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • WHO ICD-11 Browser – "6B80 Anorexia nervosa" (definicja/klasyfikacja), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en#263852475 (dostęp: 2026-03-01)
  • WHO ICD-11 Browser – "6B81 Bulimia nervosa" (definicja/klasyfikacja), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en#2012232700 (dostęp: 2026-03-01)
  • Mayo Clinic – "Anorexia nervosa - Symptoms and causes", https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/anorexia-nervosa/symptoms-causes/syc-20353591 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawowe podręczniki z żywienia człowieka i dietetyki (działy o niedożywieniu i zaburzeniach odżywiania)
  • Materiały edukacyjne WHO dotyczące klasyfikacji chorób (ICD) i zaburzeń odżywiania
  • Rzetelne opracowania kliniczne o zaburzeniach odżywiania (psychiatria/psychologia zdrowia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego