KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 15.
Zaburzenie odżywiania, polegające na celowej utracie masy ciała i występowaniu jadłowstrętu psychicznego, określane jest terminem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na zaburzenie odżywiania związane z celową utratą masy ciała i występowaniem jadłowstrętu psychicznego, co odpowiada anoreksji. Bulimia dotyczy napadów objadania i zachowań kompensacyjnych, celiakia jest chorobą autoimmunologiczną zależną od glutenu, a anemia oznacza niedokrwistość.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie jadłowstrętu psychicznego odnosi się do zaburzenia odżywiania, w którym występuje dążenie do obniżania masy ciała oraz utrwalone zachowania prowadzące do ograniczania jedzenia. W kontekście pytania kluczowe są dwa elementy opisu: celowa utrata masy ciała oraz wskazanie na jadłowstręt psychiczny. Te cechy odpowiadają rozpoznaniu określanemu potocznie i klinicznie jako anoreksja.

Odpowiedź "bulimia" jest błędna, ponieważ bulimia (żarłoczność psychiczna) typowo wiąże się z napadami objadania się oraz zachowaniami kompensacyjnymi (np. prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, nadmierna aktywność). Sam opis "celowej utraty masy ciała i jadłowstrętu" nie pasuje do głównego mechanizmu bulimii.

Odpowiedź "celiakia" nie jest zaburzeniem odżywiania w sensie psychologicznym, lecz chorobą autoimmunologiczną związaną z nietolerancją glutenu, w której podstawą postępowania jest dieta bezglutenowa. Może powodować problemy z masą ciała, ale nie wynika z intencjonalnego odchudzania.

Odpowiedź "anemia" jest również nieprawidłowa, bo oznacza stan niedokrwistości (np. z niedoboru żelaza lub innych przyczyn). Anemia może być skutkiem niedożywienia, ale nie jest nazwą zaburzenia odżywiania polegającego na celowym ograniczaniu jedzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się intencjonalna redukcja masy ciała i określenie "jadłowstręt psychiczny", najczęściej chodzi o anoreksję. Gdy pojawiają się napady jedzenia i "odrabianie" kalorii – bardziej pasuje bulimia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Anoreksja to zaburzenie odżywiania, w którym osoba celowo ogranicza jedzenie, dąży do spadku masy ciała i odczuwa silny lęk przed przytyciem. W praktyce może to prowadzić do niedożywienia oraz powikłań zdrowotnych. To problem wymagający specjalistycznej pomocy.
W anoreksji dominuje długotrwałe ograniczanie jedzenia i spadek masy ciała. W bulimii typowe są napady objadania się oraz zachowania kompensacyjne (np. prowokowanie wymiotów). Oba zaburzenia są poważne, ale mechanizm zachowań żywieniowych bywa inny.
Celowa utrata masy ciała i jadłowstręt psychiczny są rdzeniem opisu anoreksji. Właśnie intencjonalne ograniczanie jedzenia i dążenie do chudnięcia odróżnia ją od wielu chorób, gdzie spadek masy jest skutkiem ubocznym, a nie celem.
Nie. Celiakia to choroba autoimmunologiczna związana z reakcją na gluten, a podstawą postępowania jest dieta bezglutenowa. W anoreksji problem dotyczy zachowań i przekonań związanych z jedzeniem oraz masą ciała, czyli obszaru zaburzeń psychicznych.
Anemia oznacza niedokrwistość, czyli stan, w którym krew ma zbyt małą zdolność przenoszenia tlenu (np. z powodu niedoboru żelaza). Może współwystępować z niedożywieniem, ale nie jest nazwą zaburzenia odżywiania polegającego na celowym chudnięciu.
Częsty błąd to wybór "bulimia", bo oba terminy są kojarzone z jedzeniem, mimo że dotyczą innych zachowań. Inny błąd to mylenie zaburzeń odżywiania z chorobami wymagającymi diety (np. celiakia). Warto czytać opis i szukać słów: "celowo", "jadłowstręt".
Najważniejsze jest zachowanie dyskrecji i unikanie ocen. W gastronomii nie diagnozuje się, ale można zasugerować kontakt ze specjalistą (lekarz, psycholog, dietetyk kliniczny), gdy widać niepokojące sygnały. Priorytetem jest bezpieczeństwo i odpowiedzialna komunikacja.
Gdy spadek masy ciała wynika z choroby somatycznej (np. problemów jelitowych), skutków ubocznych leczenia lub czasowych trudności z apetytem, a nie z intencjonalnego ograniczania jedzenia. W anoreksji kluczowa jest celowość działań i silny lęk przed przytyciem.
Długotrwałe niedożywienie może prowadzić m.in. do osłabienia, zaburzeń hormonalnych, problemów z sercem, niedoborów witamin i składników mineralnych oraz pogorszenia koncentracji. Skala konsekwencji zależy od czasu trwania i stopnia niedożywienia, dlatego konieczna jest pomoc medyczna.
Pomaga podział na grupy: zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia), choroba wymagająca diety eliminacyjnej (celiakia) oraz stan hematologiczny (anemia). Na egzaminie dopasuj nazwę do mechanizmu: "celowo chudnę" → anoreksja.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Opis wskazuje na zaburzenie odżywiania związane z celową utratą masy ciała i występowaniem jadłowstrętu psychicznego, co odpowiada anoreksji."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) ICD-11 Browser – sekcja zaburzeń odżywiania i przyjmowania pokarmu (Feeding or eating disorders): https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Anorexia nervosa": https://medlineplus.gov/eatingdisorders.html (sekcja dotycząca anoreksji) - dostęp 2026-02-28
  • NHS (National Health Service) – "Anorexia nervosa": https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/anorexia/overview/ - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Klasyfikacja ICD-11 – hasła dotyczące zaburzeń odżywiania
  • Rzetelne materiały edukacyjne o zaburzeniach odżywiania (instytucje zdrowia publicznego, serwisy medyczne)
  • Podręczniki z podstaw dietetyki i psychodietetyki dla szkół branżowych/techników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego