Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2024



PYTANIE NR 17.
Zaburzeniem odżywiania, polegającym na celowej utracie masy ciała i występowaniu jadłowstrętu psychicznego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jadłowstręt psychiczny to anoreksja – zaburzenie odżywiania związane z celowym ograniczaniem jedzenia i dążeniem do utraty masy ciała. Bulimia dotyczy zwykle napadów objadania i zachowań kompensacyjnych, celiakia jest chorobą autoimmunologiczną, a anemia niedoborem wpływającym m.in. na poziom hemoglobiny.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na zaburzenie odżywiania polegające na celowej utracie masy ciała oraz na występowaniu jadłowstrętu psychicznego. Termin "jadłowstręt psychiczny" jest w języku polskim bezpośrednio używany jako określenie anoreksji (anorexia nervosa). Dlatego odpowiedź "anoreksja." jest zgodna z definicją zaburzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • Bulimia (żarłoczność psychiczna) kojarzy się przede wszystkim z napadami objadania się i następującymi po nich zachowaniami kompensacyjnymi (np. prowokowaniem wymiotów, nadużywaniem środków przeczyszczających, nadmierną aktywnością). Samo sformułowanie "jadłowstręt" nie opisuje typowego rdzenia bulimii.
  • Celiakia to choroba o podłożu autoimmunologicznym związana z nietolerancją glutenu i uszkodzeniem błony śluzowej jelita cienkiego. Może powodować spadek masy ciała i niedobory, ale nie jest zaburzeniem psychicznym opartym na celowym odchudzaniu.
  • Anemia oznacza niedokrwistość (np. z niedoboru żelaza lub innych przyczyn). Może współwystępować jako skutek niedożywienia, ale sama w sobie nie jest zaburzeniem odżywiania i nie definiuje celowej utraty masy ciała.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "jadłowstręt psychiczny", najczęściej jest to jednoznaczne wskazanie na anoreksję. Warto umieć odróżnić zaburzenia psychiczne (anoreksja, bulimia) od chorób somatycznych i niedoborów (celiakia, anemia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest jadłowstręt psychiczny?
Jadłowstręt psychiczny to nazwa zaburzenia odżywiania, w którym osoba celowo ogranicza jedzenie i dąży do spadku masy ciała. Kluczowe są czynniki psychiczne (lęk przed przytyciem, zniekształcony obraz ciała), a nie tylko chwilowy brak apetytu.
Dlaczego anoreksja jest zaburzeniem odżywiania, a nie chorobą jelit?
Anoreksja ma przede wszystkim podłoże psychiczne i dotyczy zachowań żywieniowych oraz postrzegania masy ciała. Choroby jelit (np. celiakia) mają inny mechanizm: uszkodzenie jelita i reakcję immunologiczną. Objawy mogą się mieszać, ale przyczyna jest odmienna.
Jaka jest różnica między anoreksją a bulimią?
W anoreksji dominują restrykcje jedzenia i celowe odchudzanie, często z utratą masy ciała. W bulimii typowe są napady objadania się, po których pojawiają się zachowania kompensacyjne (np. wymioty, środki przeczyszczające). Obie jednostki są zaburzeniami odżywiania.
Czy anemia może być skutkiem zaburzeń odżywiania?
Tak. Anemia może wystąpić jako skutek niedoborów (np. żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego) wynikających z restrykcyjnej diety lub niedożywienia. Ważne: anemia to skutek lub współistniejący problem, a nie nazwa zaburzenia odżywiania.
Czy celiakia to zaburzenie odżywiania?
Nie. Celiakia jest chorobą autoimmunologiczną zależną od glutenu, która wymaga diety bezglutenowej. Może wpływać na stan odżywienia (niedobory, spadek masy), ale nie jest zaburzeniem psychicznym związanym z celowym odchudzaniem.
Jak rozpoznać w pytaniu egzaminacyjnym, że chodzi o anoreksję?
Najczęściej pojawiają się sformułowania: "jadłowstręt psychiczny", "celowa utrata masy ciała", "lęk przed przytyciem", "ograniczanie jedzenia". Gdy opis wskazuje na świadome odchudzanie i psychiczne przyczyny, najbardziej pasuje anoreksja.
Dlaczego w anoreksji mówi się o celowej utracie masy ciała?
W anoreksji utrata masy nie jest przypadkowa: wynika z intencjonalnych zachowań (ograniczanie posiłków, nadmierne ćwiczenia). To odróżnia ją od wielu chorób somatycznych, gdzie chudnięcie może być objawem ubocznym procesu chorobowego.
Jakie są typowe błędy uczniów w rozpoznawaniu anoreksji i bulimii?
Częsty błąd to utożsamianie każdej patologii jedzenia z bulimią, bo jest medialnie rozpoznawalna. Inny błąd to ignorowanie wskazówek definicyjnych (np. "jadłowstręt") i wybór choroby somatycznej (celiakia, anemia) tylko dlatego, że też może powodować chudnięcie.
Kiedy w gastronomii warto reagować na podejrzenie zaburzeń odżywiania?
Warto reagować, gdy obserwuje się trwałe unikanie jedzenia, skrajne restrykcje, szybki spadek masy, nadmierny lęk przed jedzeniem lub kompulsywne zachowania po posiłkach. W praktyce chodzi o wsparcie i skierowanie po pomoc, a nie diagnozowanie w miejscu pracy.
Jak przygotować się do pytań o zaburzenia odżywiania na HGT.12?
Ułóż krótką tabelę porównawczą: anoreksja, bulimia, otyłość, niedożywienie oraz przykłady chorób somatycznych (celiakia, anemia). Ćwicz rozpoznawanie po "słowach-kluczach" w opisie. Skup się na mechanizmie: psychiczne vs somatyczne oraz objawach wiodących.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Jadłowstręt psychiczny to anoreksja – zaburzenie odżywiania związane z celowym ograniczaniem jedzenia i dążeniem do utraty masy ciała."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics: "6B80 Anorexia nervosa" (ICD-11) – https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-02-27)
  • American Psychiatric Association, "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (DSM-5-TR)", section: Feeding and Eating Disorders, wyd. 2022
  • World Health Organization (WHO), ICD-10: "F50.0 Anorexia nervosa" w rozdziale Zaburzenia odżywiania – opis jednostki w klasyfikacji ICD-10 (wydania i tłumaczenia zależne od publikacji)

Materiały:

  • Podręczniki z dietetyki/żywienia człowieka dla szkół branżowych i techników
  • Materiały edukacyjne o zaburzeniach odżywiania przygotowane przez instytucje zdrowia publicznego
  • Klasyfikacje diagnostyczne (ICD) – opisy jednostek zaburzeń odżywiania
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego