KWALIFIKACJA ELE8 + ELE9 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 22.
Zadaniem chwytaczy w dźwigu z maszynownią jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chwytacze są elementem bezpieczeństwa dźwigu – ich zadaniem jest zatrzymanie kabiny (zwykle przez zadziałanie na prowadnicach) w sytuacjach awaryjnych, np. przy przekroczeniu dopuszczalnej prędkości lub uszkodzeniu układu nośnego. Nie służą do mocowania wciągarki ani do hamowania silnika.

Pełne wyjaśnienie:

Chwytacze (urządzenia chwytne) w dźwigu pełnią funkcję zabezpieczającą. Ich podstawowym zadaniem jest zatrzymanie kabiny w warunkach zagrożenia, tak aby ograniczyć skutki awarii i zapobiec niekontrolowanemu ruchowi kabiny. W praktyce realizuje się to przez zadziałanie mechanizmu, który "chwyta" kabinę na prowadnicach i doprowadza do jej unieruchomienia.

Odpowiedź "zatrzymywanie kabiny." jest właściwa, ponieważ opisuje właśnie funkcję chwytaczy jako elementu bezpieczeństwa: nie napędzają one dźwigu, nie przenoszą ruchu roboczego i nie odpowiadają za standardowe hamowanie podczas normalnej jazdy. Ich rola ujawnia się przede wszystkim w sytuacjach awaryjnych, gdy konieczne jest szybkie i skuteczne unieruchomienie kabiny.

  • Odpowiedź "zamocowanie wciągarki." jest błędna, bo wciągarka jest elementem napędu i mocuje się ją w konstrukcji maszynowni/ramie; chwytacze nie pełnią funkcji montażowych.
  • Odpowiedź "przemieszczanie ładunku." jest błędna, ponieważ transport (ruch kabiny) realizuje układ napędowy: wciągarka, liny/pasy oraz sterowanie. Chwytacze nie służą do pracy ciągłej, tylko do zadziałania ochronnego.
  • Odpowiedź "hamowanie silnika wciągarki." jest błędna, bo hamowanie silnika realizuje hamulec napędu i układ sterowania. Chwytacze działają niezależnie od typowego hamowania – mają zatrzymać kabinę mechanicznie, a nie "wyhamować" silnik.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się elementy napędu (silnik, wciągarka) i elementy bezpieczeństwa (chwytacze), warto zadać sobie pytanie: czy to służy do normalnej pracy dźwigu, czy do ochrony w razie awarii? Chwytacze to kategoria zabezpieczeń – ich zadaniem jest zatrzymanie kabiny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chwytacze to element bezpieczeństwa dźwigu. Ich zadaniem jest zatrzymanie kabiny w sytuacji awaryjnej, zwykle przez zadziałanie na prowadnicach. Nie są częścią napędu ani układu sterowania jazdą w normalnych warunkach.
Silnik wciągarki hamuje się hamulcem napędu i układem sterowania. Chwytacze działają inaczej: mają mechanicznie unieruchomić kabinę (np. na prowadnicach) w razie zagrożenia. To zabezpieczenie, a nie element normalnego hamowania.
Chwytacze mogą zadziałać, gdy pojawi się niebezpieczny stan ruchu kabiny, np. przekroczenie dopuszczalnej prędkości lub inne warunki awaryjne wymagające natychmiastowego zatrzymania. Dokładne warunki zależą od konstrukcji i układów bezpieczeństwa dźwigu.
Oznacza to, że mechanizm chwytacza współpracuje z elementami prowadzącymi kabinę i powoduje jej unieruchomienie, aby zapobiec dalszemu ruchowi. W praktyce skutkuje to zatrzymaniem kabiny w szybie i koniecznością działań serwisowych przed ponownym uruchomieniem.
Wciągarka to element napędu odpowiedzialny za poruszanie kabiny (silnik, przekładnia, koło cierne itp.). Chwytacze są elementem bezpieczeństwa zamontowanym przy kabinie (lub odpowiednim zespole) i ich rola ujawnia się przy zatrzymaniu awaryjnym, nie przy normalnej jeździe.
Nie. W normalnej eksploatacji dźwigu chwytacze nie powinny działać. Są przeznaczone do sytuacji awaryjnych. Jeżeli zadziałają bez uzasadnionej przyczyny, traktuje się to jako objaw usterki lub nieprawidłowych nastaw i wymaga diagnostyki.
Zadziałanie chwytaczy zwykle oznacza unieruchomienie kabiny i przerwę w pracy dźwigu. Serwisant musi zidentyfikować przyczynę zadziałania, sprawdzić stan elementów bezpieczeństwa oraz wykonać czynności przewidziane procedurami producenta, zanim dźwig wróci do ruchu.
Najczęstszy błąd to mylenie chwytaczy z hamulcem napędu lub z elementami wciągarki, bo wszystkie kojarzą się z "zatrzymaniem". Warto zapamiętać: napęd i hamulec służą do pracy dźwigu, a chwytacze to zabezpieczenie awaryjne kabiny.
Hamulcem nazywa się zwykle hamulec napędu, który kontroluje ruch w normalnych warunkach i zatrzymuje wciągarkę. Chwytacze są mechanizmem bezpieczeństwa, którego celem jest zatrzymanie kabiny w sytuacji zagrożenia, niezależnie od standardowego hamowania.
Ucz się funkcjami: co porusza kabinę (napęd), co prowadzi kabinę (prowadnice) i co zabezpiecza kabinę w awarii (chwytacze). Pomaga też robienie fiszek z nazwą elementu i jego jedną kluczową funkcją.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nie służą do mocowania wciągarki ani do hamowania silnika.

Źródła:

  • PN-EN 81-20:2014 (lub nowsze wydanie), "Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów — Dźwigi do transportu osób i towarów — Część 20: Dźwigi osobowe i towarowe", rozdziały dot. urządzeń bezpieczeństwa (chwytaczy/safety gear)
  • PN-EN 81-50:2014 (lub nowsze wydanie), "Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów — Badania i próby — Część 50", część dotycząca badań elementów bezpieczeństwa
  • Dyrektywa 2014/33/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do dźwigów i elementów bezpieczeństwa do dźwigów (Official Journal of the European Union)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe producentów dźwigów dotyczące urządzeń bezpieczeństwa
  • Podręczniki/opracowania z budowy i eksploatacji dźwigów (rozdziały o chwytaczach i ograniczniku prędkości)
  • Teksty norm dotyczących wymagań bezpieczeństwa dla dźwigów (rozdziały o urządzeniach bezpieczeństwa)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego