KWALIFIKACJA MEC7 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 13.
Zadaniem jest wykonanie otworu o średnicy 10mm w metalowej płycie. Które narzędzie wybierzesz do tego zadania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wykonać otwór o średnicy 10 mm, dobiera się wiertło o tej samej średnicy, czyli 10 mm. Wiertła 8 mm lub większe (12–14 mm) dadzą otwór o innym rozmiarze, więc nie spełnią wymagań zadania. W praktyce wynik może zależeć od tolerancji i materiału, ale dobór nominalny pozostaje taki sam.

Pełne wyjaśnienie:

W typowych zadaniach ślusarskich średnica wiertła dobierana jest do wymaganej średnicy otworu. Jeżeli celem jest otwór 10 mm, to właściwym wyborem jest wiertło o średnicy 10 mm, ponieważ narzędzie ma wykonać otwór o zadanym wymiarze nominalnym.

Opcja z wiertłem 8 mm prowadzi do wykonania otworu mniejszego od wymaganego. Taki otwór nie pozwoli np. na swobodne przejście elementu o średnicy 10 mm lub wymusi dodatkową obróbkę (rozwiercanie, wiertło stopniowe, frezowanie, pilnik), co jest niezgodne z założeniem "wykonania otworu 10 mm jednym doborem".

Opcje z wiertłem 12 mm i 14 mm są błędne, bo spowodują wykonanie otworu większego od wymaganego. Zbyt duży otwór zazwyczaj oznacza brak możliwości prawidłowego montażu (luzy, osłabienie połączenia, konieczność stosowania tulei lub podkładek naprawczych).

Warto pamiętać o praktycznych niuansach: rzeczywista średnica otworu może minimalnie różnić się od średnicy wiertła ze względu na bicie narzędzia, zużycie ostrzy, prowadzenie wiertła, sztywność układu czy właściwości materiału. Jednak na poziomie tego pytania egzaminacyjnego sprawdzana jest podstawowa zasada doboru: średnica wiertła = średnica wymaganego otworu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobiera się wiertło o tej samej średnicy nominalnej co wymagany otwór, czyli 10 mm. Jeśli potrzebna jest większa dokładność, w praktyce stosuje się wiercenie wstępne mniejszym wiertłem i dopiero potem wiertło 10 mm lub rozwiertak.
Wiertło 8 mm wykona otwór mniejszy od wymaganego, więc element o średnicy 10 mm nie przejdzie lub będzie się zacinał. Naprawa zwykle wymaga dodatkowej obróbki (powiększenia otworu), co wydłuża pracę i zwiększa ryzyko błędów.
W kontekście doboru narzędzia do wykonania otworu 10 mm – nie. Wiertło 12 mm od razu wykona otwór zbyt duży. Zmniejszenie otworu jest trudne i zwykle wymaga tulejowania lub spawania i ponownej obróbki.
Zbyt duży otwór może powodować luzy montażowe, osłabienie połączenia śrubowego lub nitowego oraz gorszą wytrzymałość elementu. Często trzeba stosować podkładki, tuleje redukcyjne albo wykonywać naprawę, co podnosi koszt i czas pracy.
Zapis w mm informuje o nominalnej średnicy wiertła, czyli przybliżonej średnicy otworu, jaki ma ono wykonać. W praktyce wynik może minimalnie odbiegać przez tolerancje, bicie, zużycie i sposób prowadzenia, ale dobór bazuje na wartości nominalnej.
Najczęściej stosuje się wiertła HSS, a do twardszych stali lub pracy intensywnej – wiertła kobaltowe (HSS-Co) lub z węglika spiekanego. Wybór zależy od materiału, obrotów, chłodzenia i dostępnej wiertarki, ale średnica musi odpowiadać wymaganiu otworu.
Nawiercanie (np. punktakiem i wiertłem centrującym) stosuje się, gdy trzeba dokładnie trafić w miejsce otworu i ograniczyć "uciekanie" wiertła. Jest to ważne zwłaszcza przy większych średnicach, takich jak 10 mm, oraz na gładkich powierzchniach.
Powodem bywa bicie wrzeciona, niewłaściwe zamocowanie, zużyte ostrza, zbyt duży posuw lub ugięcie narzędzia. W efekcie wiertło "pracuje" na boki i poszerza otwór. Dlatego przy wymaganej dokładności stosuje się dodatkowe operacje, np. rozwiercanie.
Częste błędy to nieuwaga na wymiar (wybranie 8 lub 12 zamiast 10), pomylenie średnicy z innym parametrem, brak sprawdzenia oznaczeń wiertła oraz założenie, że "większe wiertło potem się poprawi". Na egzaminie zawsze dopasuj średnicę do wymagania.
Nie zawsze. Gdy wystarcza typowy otwór warsztatowy, często wystarczy wiertło 10 mm. Rozwiertak stosuje się wtedy, gdy wymagana jest wyższa dokładność średnicy i lepsza jakość powierzchni, np. pod pasowanie lub precyzyjne tulejowanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 94% zdających egzamin. łatwe

Według specjalistów z branży: "Aby wykonać otwór o średnicy 10 mm, dobiera się wiertło o tej samej średnicy, czyli 10 mm. Wiertła 8 mm lub większe (12–14 mm) dadzą otwór o innym rozmiarze, więc nie spełnią wymagań zadania."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw obróbki skrawaniem (wiercenie, narzędzia skrawające)
  • Instrukcje BHP i stanowiskowe dotyczące wiercenia metalu
  • Katalog narzędzi skrawających (przegląd typów wierteł i ich oznaczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego