KWALIFIKACJA MOT6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 22.
Zadaniem przekładni głównej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia główna realizuje stałe przełożenie między wałem napędowym a kołami, co powoduje redukcję prędkości obrotowej i jednoczesny wzrost momentu na półosiach. Dzięki temu pojazd może ruszać i pokonywać opory ruchu. Pozostałe odpowiedzi przeczą typowemu efektowi przełożenia.

Pełne wyjaśnienie:

Przekładnia główna jest elementem układu przeniesienia napędu (zwykle w moście napędowym), którego podstawowym zadaniem jest zapewnienie odpowiedniego przełożenia pomiędzy napędem doprowadzonym z wału a kołami. W praktyce oznacza to, że prędkość obrotowa po stronie kół jest mniejsza, a dostępny na kołach moment obrotowy większy (pomijając straty).

Dlaczego "zwiększenie momentu obrotowego" jest poprawne? Ponieważ działanie przekładni o przełożeniu większym od 1 (redukcji) prowadzi do wzmocnienia momentu kosztem prędkości obrotowej. To jest kluczowe dla ruszania z miejsca, jazdy pod obciążeniem i pokonywania wzniesień.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "zmniejszenie momentu obrotowego" – byłoby typowe dla przełożenia przyspieszającego (mniejszego od 1), co nie odpowiada roli przekładni głównej w pojeździe, gdzie potrzebne jest wzmocnienie momentu na kołach.
  • "pozostawienie momentu bez zmian" – oznaczałoby w praktyce brak efektu przełożenia. Każde niezerowe przełożenie wpływa na relację moment–prędkość, a przekładnia główna jest właśnie po to, aby tę relację zmienić na korzystną dla kół.
  • "zmiana momentu zależna od prędkości" – w kontekście samej przekładni głównej przełożenie jest stałe, więc podstawowy efekt (wzmocnienie momentu) wynika z przełożenia, a nie z bieżącej prędkości. Zależności od prędkości mogą dotyczyć np. strat, obciążenia czy sterowania w innych układach, ale nie definiują zadania przekładni głównej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "przekładnia" i nie ma mowy o przełożeniu przyspieszającym, to najczęściej należy kojarzyć ją z redukcją prędkości i wzrostem momentu na wyjściu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnia główna to zespół kół zębatych w układzie napędowym (najczęściej w moście), który przekazuje napęd z wału na mechanizm różnicowy i koła. Zapewnia stałe przełożenie, zwykle redukcyjne, dzięki czemu na kołach rośnie moment, a spada prędkość obrotowa.
Bo działa jak reduktor: przy przełożeniu większym od 1 zmniejsza prędkość obrotową po stronie wyjścia, a w zamian "wzmacnia" moment (z uwzględnieniem strat). To pozwala kołom pokonać opory ruchu, ruszyć z miejsca i przyspieszać pod obciążeniem.
Typowe objawy to wycie narastające z prędkością, drgania, stuki przy zmianie obciążenia oraz przegrzewanie i zanieczyszczenie oleju opiłkami. Często pojawiają się też luzy i pogorszenie płynności przeniesienia napędu na koła.
Skrzynia biegów daje zmienne przełożenia wybierane przez kierowcę lub sterownik, a przekładnia główna ma przełożenie stałe. Obie zmieniają relację moment–prędkość, ale przekładnia główna ustala "bazową" redukcję przed kołami.
W wielu konstrukcjach tak, szczególnie przy klasycznym układzie z mostem. W autach z napędem na przód przekładnia główna bywa zintegrowana ze skrzynią biegów (tzw. przekładnia główna w skrzyni). Zasada działania pozostaje podobna: stałe przełożenie do kół.
Gdy przełożenie jest redukcyjne (większe od 1), prędkość obrotowa na wyjściu jest mniejsza niż na wejściu. To znaczy, że wał napędowy może obracać się szybciej, a koła wolniej, ale z większym momentem. Odwrotność dotyczy przełożenia przyspieszającego.
Gdy hałas (np. wycie) zmienia się wyraźnie przy dodaniu/odjęciu gazu, a nie tylko przy skręcie, często podejrzewa się przekładnię główną. Hałas łożyska koła zwykle mocniej zależy od obciążenia bocznego podczas skręcania.
Olej smaruje parę kół zębatych i łożyska, odprowadza ciepło oraz ogranicza zużycie. Niewłaściwy poziom lub zły typ oleju może przyspieszać zużycie i powodować wycie. Kontrola szczelności i jakości oleju to ważny element obsługi.
Teoretycznie tak, jeśli byłoby to przełożenie przyspieszające (mniejsze od 1), ale w typowym samochodzie przekładnia główna ma przełożenie redukcyjne, by zwiększyć moment na kołach. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych standardowo kojarzy się ją ze wzrostem momentu.
Ucz się funkcji elementów: sprzęgło, skrzynia, wał, przekładnia główna, mechanizm różnicowy, półosie. Zapamiętaj też prostą zasadę: redukcja daje większy moment i mniejsze obroty. Ćwicz rozpoznawanie typowych objawów usterek i ich przyczyn.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Przekładnia główna realizuje stałe przełożenie między wałem napędowym a kołami, co powoduje redukcję prędkości obrotowej i jednoczesny wzrost momentu na półosiach."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przekładnia główna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_g%C5%82%C3%B3wna (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Przełożenie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prze%C5%82o%C5%BCenie (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki z budowy pojazdów: rozdziały o układzie napędowym (sprzęgło, skrzynia biegów, wał, most)
  • Materiały dydaktyczne/notesy z zajęć dotyczące przełożeń i zależności moment–prędkość
  • Katalogi i opisy serwisowe mostów napędowych (np. ogólne opisy działania przekładni hipoidalnej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego