KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 20.
Zakładając jednakową wydajność maszyn 10 000 ark./godz. jednokolorowe plakaty w formacie A3 w nakładzie 100 000 egz. najszybciej wydrukuje się na maszynie offsetowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy tej samej wydajności 10 000 ark./h o czasie decyduje liczba arkuszy potrzebnych na nakład. Na pełnym formacie (ok. 70×100) mieszczą się zwykle 4 użytki A3, więc 100 000 plakatów wymaga ok. 25 000 arkuszy, czyli 2,5 h. Na półformacie są 2 użytki (5 h), a na ćwierćformacie 1 użytek (10 h).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównujesz czas drukowania przy założeniu jednakowej wydajności maszyn: 10 000 arkuszy na godzinę. Skoro wszystkie maszyny mają tę samą prędkość w arkuszach, to o tym, która będzie najszybsza, decyduje tylko to, ile plakatów A3 da się ułożyć na jednym arkuszu (impozycja, liczba użytków).

Krok 1: Ustal liczbę użytków A3 na arkuszu
Typowo przyjmuje się:

  • ćwierćformatowa (ok. 35×50 cm) – 1×A3 na arkuszu,
  • półformatowa (ok. 50×70 cm) – 2×A3 na arkuszu,
  • pełnoformatowa (ok. 70×100 cm) – 4×A3 na arkuszu.

Krok 2: Policz liczbę arkuszy do wydrukowania
Nakład wynosi 100 000 egzemplarzy (plakatów A3). Liczba arkuszy = nakład / liczba użytków:

  • pełnoformatowa: 100 000 / 4 = 25 000 arkuszy,
  • półformatowa: 100 000 / 2 = 50 000 arkuszy,
  • ćwierćformatowa: 100 000 / 1 = 100 000 arkuszy.

Krok 3: Policz czas druku
Czas = liczba arkuszy / 10 000 ark./h:

  • pełnoformatowa: 25 000 / 10 000 = 2,5 h,
  • półformatowa: 50 000 / 10 000 = 5 h,
  • ćwierćformatowa: 100 000 / 10 000 = 10 h.

Wniosek: najszybciej wykona zlecenie maszyna pełnoformatowa 1-kolorowa, bo wymaga najmniejszej liczby arkuszy do zadrukowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Półformatowa 4-kolorowa – przy druku jednokolorowym dodatkowe zespoły farbowe nie dają przewagi w czasie wynikającym z liczby arkuszy; nadal trzeba wydrukować ok. 50 000 arkuszy.
  • Półformatowa 1-kolorowa – ma tylko 2 użytki A3 na arkuszu, więc potrzeba ok. 50 000 arkuszy, czyli dłużej niż na pełnym formacie.
  • Ćwierćformatowa 1-kolorowa – 1 użytek A3 na arkuszu oznacza aż 100 000 arkuszy do druku, więc jest najwolniejsza przy tej samej wydajności arkuszowej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wydajność podano w arkuszach czy w egzemplarzach. To najczęstsze źródło błędów w zadaniach z planowania produkcji poligraficznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz, ile arkuszy trzeba zadrukować: nakład / liczba użytków na arkuszu. Potem czas to: liczba arkuszy / wydajność (ark./h). Jeśli na arkuszu są 4 użytki, drukujesz 4 egzemplarze na jeden arkusz.
Impozycja to rozmieszczenie użytków (np. plakatów A3) na arkuszu drukowym. Im więcej użytków zmieści się na jednym arkuszu, tym mniej arkuszy trzeba wydrukować dla tego samego nakładu, a przy tej samej prędkości arkuszowej czas produkcji jest krótszy.
Bo większy arkusz pozwala ułożyć więcej plakatów A3 naraz (typowo 4 użytki). Przy stałej wydajności 10 000 ark./h liczba arkuszy do druku spada (np. 100 000/4), więc realny czas wykonania nakładu jest mniejszy niż na mniejszym formacie.
Nie zawsze. W tym typie zadania kluczowa jest wydajność w arkuszach i liczba użytków na arkuszu. Jeśli druk jest jednokolorowy i założono tę samą wydajność ark./h, to liczba zespołów farbowych nie zmienia liczby arkuszy do zadrukowania ani czasu wynikającego z prędkości arkuszowej.
W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się uproszczenie: ćwierćformat (ok. 35×50) = 1 użytek A3, półformat (ok. 50×70) = 2 użytki A3, pełny format (ok. 70×100) = 4 użytki A3. Dzięki temu można szybko policzyć liczbę arkuszy i czas druku.
Zwykle mylenie arkuszy z egzemplarzami. Uczeń widzi nakład 100 000 i "przenosi" go bezpośrednio na arkusze, ignorując fakt, że na jednym arkuszu mogą być 2 lub 4 egzemplarze. Druga pułapka to przecenianie znaczenia maszyny 4-kolorowej przy druku 1-kolorowym.
Jeśli na pełnym formacie mieści się 4×A3, to liczba arkuszy wynosi: 100 000 / 4 = 25 000 arkuszy. Następnie czas przy 10 000 ark./h to 25 000/10 000 = 2,5 h. Kluczowe jest najpierw ustalenie liczby użytków.
W praktyce decyzja może zależeć od dostępności maszyn, kosztu papieru, strat na narząd, technologii wykończenia lub terminów. Jednak przy założeniu identycznej wydajności ark./h i porównaniu "kto szybciej", mniejszy format zwykle przegrywa, bo wymaga większej liczby arkuszy.
Potrzebujesz: nakładu (egz.), formatu wyrobu (np. A3), informacji ile użytków mieści się na arkuszu danego formatu (impozycja) oraz wydajności w ark./h. Dopiero z tego policzysz liczbę arkuszy i czas. Bez impozycji nie da się poprawnie przejść z egzemplarzy na arkusze.
Bo wynik bierze się z prostego wzoru: czas = arkusze / (ark./h). Przy 4 użytkach A3 na arkuszu drukujesz 25 000 arkuszy, przy 2 użytkach 50 000, a przy 1 użytku 100 000. Dzieląc przez 10 000 ark./h dostajesz odpowiednio 2,5 h, 5 h i 10 h.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przy tej samej wydajności 10 000 ark./h o czasie decyduje liczba arkuszy potrzebnych na nakład."

Źródła:

  • ISO 216:2007, Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, definicja serii A (A3 jako format znormalizowany)
  • Wikipedia (EN): https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - sekcja ISO 216 i tabela wymiarów (A3 297×420 mm) - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru - opis serii A i odniesienie do ISO 216 - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki do technologii druku offsetowego (formaty maszyn, arkusze, impozycja)
  • Materiały szkolne/branżowe o standardowych formatach arkuszy offsetowych (35×50, 50×70, 70×100)
  • Ćwiczenia rachunkowe z planowania produkcji poligraficznej (nakład → arkusze → czas)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego