W modelu konkurencji doskonałej pojedyncza firma jest "biorcą ceny" (nie ma wpływu na cenę rynkową), a rynek w długim okresie charakteryzuje się swobodnym wejściem i wyjściem firm. Kluczowe jest rozróżnienie:
- zysk ekonomiczny (uwzględnia koszty alternatywne),
- relacji cena (P) do kosztu przeciętnego całkowitego (ATC).
Jeżeli P > ATC, to przy produkcji wybranej zgodnie z regułą konkurencyjną (w praktyce firma wybiera wielkość produkcji, dla której cena równa się kosztowi krańcowemu, o ile pokrywa koszty zmienne), przychód na jednostkę przewyższa koszt przeciętny. Oznacza to, że firma ma dodatni zysk ekonomiczny.
W długim okresie taki zysk działa jak sygnał rynkowy: zachęca inne podmioty do wejścia do branży. Wejście nowych firm zwiększa łączną podaż, co przy niezmienionym popycie wywołuje spadek ceny. Proces trwa do momentu, gdy zysk ekonomiczny przestaje występować, czyli w typowej równowadze długookresowej konkurencji doskonałej cena dąży do poziomu kosztu przeciętnego (zysk ekonomiczny ≈ 0).
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Firmy będą osiągać zyski ekonomiczne, co przyciągnie nowe firmy na rynek." Oddaje ona zarówno stan bieżący (zysk przy P > ATC), jak i mechanizm dostosowawczy (wejście firm).
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo:
- "Firmy będą ponosić straty ekonomiczne..." przeczy założeniu P > koszt przeciętny; straty typowo występują, gdy P < ATC.
- "...ale nowe firmy nie będą wchodzić na rynek." jest niezgodne z długim okresem w konkurencji doskonałej, gdzie przy zyskach wejście jest mechanizmem rynkowym (brak trwałych barier).
- "Firmy będą ponosić straty..., ale żadna firma nie opuści rynku." także zaprzecza logice modelu: w długim okresie trwałe straty skłaniają do wyjścia, a P > ATC w ogóle nie wskazuje na straty.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę: w konkurencji doskonałej P > ATC → zysk → wejście; P < ATC → strata → wyjście; w długim okresie dążenie do P = ATC.
