KWALIFIKACJA OGR2 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 21.
Zakładasz uprawę roślin ozdobnych. W jakim celu stosuje się technikę szczepienia roślin ozdobnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczepienie polega na połączeniu zraza (części szlachetnej) z podkładką (z systemem korzeniowym). Celem jest uzyskanie jednej rośliny łączącej pożądane właściwości obu części, czyli "nową" roślinę w sensie kombinacji cech (np. dekoracyjność zraza + przystosowanie podkładki).

Pełne wyjaśnienie:

Szczepienie roślin ozdobnych jest metodą rozmnażania wegetatywnego, w której łączy się dwie części roślin: zraz (odmiana szlachetna, ceniona np. za cechy dekoracyjne) oraz podkładkę (część zapewniająca m.in. system korzeniowy i "bazę" wzrostu). Po udanym zrośnięciu powstaje jeden organizm, który funkcjonuje jako roślina uprawna.

Dlatego poprawne jest ujęcie celu jako: stworzenie rośliny o nowych, pożądanych cechach – "nowych" w znaczeniu nowej kombinacji cech w jednym egzemplarzu. Roślina może jednocześnie zachować dekoracyjność i cechy odmianowe zraza oraz czerpać korzyści wynikające z doboru podkładki (np. lepsze przystosowanie do warunków glebowych, większą tolerancję stresów, czasem większą odporność na niektóre choroby).

Odpowiedź "Aby przyspieszyć wzrost rośliny" jest zbyt wąska i nie zawsze prawdziwa: podkładka może zmieniać siłę wzrostu, ale nie jest to uniwersalny, nadrzędny cel szczepienia. Odpowiedź "Aby zwiększyć odporność rośliny na choroby" opisuje jedynie jeden z możliwych efektów doboru podkładki, a nie ogólną istotę zabiegu. Odpowiedź "Aby zwiększyć wydajność plonów" nie pasuje do uprawy roślin ozdobnych (celem nie jest plon handlowy w rozumieniu rolniczym), a ponadto szczepienie nie jest definiowane jako metoda podnoszenia "wydajności" jako takiej.

Ważne rozróżnienie egzaminacyjne: szczepienie nie tworzy nowych cech genetycznych (to dotyczy krzyżowania), lecz pozwala uzyskać roślinę z pożądaną kombinacją cech dzięki połączeniu zraza i podkładki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczepienie to metoda rozmnażania wegetatywnego, w której łączy się zraz (odmiana szlachetna) z podkładką (część z systemem korzeniowym). Po zrośnięciu powstaje jedna roślina, która łączy cechy obu elementów i może lepiej spełniać wymagania uprawowe.
Najczęściej chodzi o uzyskanie rośliny o pożądanej kombinacji cech: np. dekoracyjnej korony zraza oraz korzystnych właściwości podkładki (lepsze przystosowanie do gleby, czasem większa tolerancja stresu). Szczepienie bywa też sposobem rozmnażania odmian trudnych do ukorzenienia.
W szczepieniu nie dochodzi do mieszania materiału genetycznego jak w krzyżowaniu. Zraz zachowuje cechy odmianowe, a podkładka wpływa głównie na funkcjonowanie rośliny (np. siłę wzrostu, przystosowanie). "Nowa roślina" oznacza tu połączenie cech w jednym organizmie.
Zraz to część rośliny przenoszona na podkładkę (np. pęd z pąkami), która ma dać pożądane cechy części nadziemnej: wygląd, pokrój, barwę liści lub kwiatów. Po przyjęciu zraza to on zwykle tworzy koronę i determinuje cechy odmianowe.
Podkładka to roślina (lub jej część) stanowiąca podstawę szczepienia, zwykle z systemem korzeniowym. Może wpływać na siłę wzrostu, tempo rozwoju, tolerancję na warunki glebowe i stresy. Dobór podkładki bywa kluczowy, aby uzyskać roślinę łatwiejszą w uprawie.
Nie zawsze. Zwiększenie odporności bywa możliwym efektem zastosowania odpowiedniej podkładki, ale nie jest to gwarantowane dla każdej kombinacji. Główną ideą jest uzyskanie rośliny o pożądanej kombinacji cech, a odporność to tylko jeden z potencjalnych elementów tej kombinacji.
Szczepienie stosuje się m.in. wtedy, gdy odmiana ozdobna źle się ukorzenia z sadzonek, gdy siew nie powtarza cech rośliny matecznej albo gdy chce się uzyskać określoną formę (np. roślinę pienną). To także sposób na wykorzystanie zalet silnej lub przystosowanej podkładki.
Częsty błąd to mylenie szczepienia z krzyżowaniem i traktowanie go jako metody "tworzenia nowych genów". Inny błąd to wskazywanie pojedynczego skutku (np. odporność lub szybszy wzrost) jako jedynego celu. Na egzaminie warto pamiętać o ogólnym celu: połączeniu cech zraza i podkładki.
Obie metody polegają na łączeniu zraza z podkładką, ale w okulizacji elementem szczepionym jest zwykle pojedynczy pąk (oczko), a w klasycznym szczepieniu – fragment pędu (zraz). Na poziomie egzaminacyjnym najważniejsze jest, że cel pozostaje podobny: uzyskanie rośliny o pożądanej kombinacji cech.
Utrwal definicje: zraz, podkładka, szczepienie, okulizacja. Naucz się rozpoznawać cel ogólny (połączenie cech) oraz typowe zastosowania (rozmnażanie trudnych odmian, formy pienne). W testach wybieraj odpowiedź najbardziej nadrzędną, a nie pojedynczy przykład efektu.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że szczepienie polega na połączeniu zraza (części szlachetnej) z podkładką (z systemem korzeniowym).

Źródła:

  • Royal Horticultural Society (RHS) – "Grafting and budding" (poradnik), https://www.rhs.org.uk/propagation/grafting-and-budding (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica – "grafting" (horticulture technique), https://www.britannica.com/science/grafting (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rozmnażania roślin ozdobnych (działy: szczepienie, okulizacja)
  • Materiały szkółkarskie: opisy zraza i podkładki oraz warunków zrostu
  • Ćwiczenia praktyczne z technik szczepienia i pielęgnacji miejsca szczepienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego