KWALIFIKACJA OGR2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 22.
Zakładasz uprawę warzyw zgodnie z Zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej (ZDPR). Zastanów się, jakie działania powinieneś podjąć, aby zapewnić optymalne warunki dla swojej uprawy. Które z poniższych działań jest zgodne z ZDPR?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Działanie zgodne z zasadami dobrej praktyki polega na stałym monitorowaniu (lustracji) upraw i wykonywaniu zabiegów ochrony roślin tylko wtedy, gdy są rzeczywiście potrzebne.
Ogranicza to nieuzasadnione użycie pestycydów, zmniejsza koszty i ryzyko dla środowiska oraz poprawia bezpieczeństwo produkcji warzyw.

Pełne wyjaśnienie:

Zasady Dobrej Praktyki Rolniczej w uprawie warzyw opierają się na podejmowaniu decyzji w oparciu o ocenę sytuacji w polu, a nie na działaniach rutynowych. Dlatego poprawne jest regularne monitorowanie stanu uprawy (lustracje, obserwacje objawów chorób, obecności szkodników, zachwaszczenia) oraz stosowanie środków ochrony roślin tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Taki sposób postępowania ogranicza liczbę zbędnych zabiegów, redukuje ryzyko pozostałości w plonie oraz wspiera ochronę środowiska i organizmów pożytecznych.

Opcja mówiąca o używaniu pestycydów bez kontroli i monitoringu jest nieprawidłowa, bo pomija kluczowy element dobrej praktyki: rozpoznanie zagrożenia i ocenę potrzeby zabiegu. W praktyce prowadzi to do nadużywania chemii, wzrostu kosztów i ryzyka odporności agrofagów.

Stosowanie nawozów organicznych bez analizy gleby również nie jest zgodne z dobrą praktyką, ponieważ nawet nawozy organiczne mogą powodować przenawożenie lub niewłaściwe proporcje składników, a bez znajomości pH i zasobności trudno dobrać dawki. Dobra praktyka to nawożenie "na podstawie potrzeb", nie "na wyczucie".

Pozostawianie resztek roślinnych na polu po zbiorach bywa oceniane różnie w zależności od gatunku, presji chorób i sposobu zagospodarowania. Same resztki mogą być źródłem infekcji i szkodników, jeśli nie są właściwie rozdrobnione i przyorane lub jeśli nie stosuje się innych działań sanitarnych. W kontekście pytania ta odpowiedź nie oddaje głównej zasady ZDPR: kontrola i działania uzasadnione stanem fitosanitarnym.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o dobrej praktyce szukaj odpowiedzi zawierających monitoring/obserwacje, uzasadnienie działania oraz ograniczanie niepotrzebnych zabiegów. Odpowiedzi skrajne ("bez kontroli", "bez analizy") zwykle wskazują na odstępstwo od dobrych praktyk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To systematyczna lustracja plantacji: oględziny roślin i gleby, kontrola objawów chorób, obecności szkodników i zachwaszczenia oraz zapisy obserwacji.

Monitorowanie pozwala wykonać zabieg ochrony dopiero wtedy, gdy zagrożenie jest realne, zamiast działać "na wszelki wypadek".

Bo ogranicza to ryzyko pozostałości w plonie, koszty zabiegów i presję selekcyjną prowadzącą do odporności agrofagów.

Dobra praktyka zakłada, że najpierw rozpoznajesz problem (monitoring), a dopiero potem dobierasz metodę zwalczania.

Na podstawie lustracji: liczebności szkodników, stopnia porażenia przez choroby, fazy rozwojowej roślin i warunków pogodowych.

W praktyce porównuje się obserwacje z zaleceniami doradczymi (np. progi szkodliwości), zamiast wykonywać zabiegi rutynowo.

To podejście, w którym łączy się metody niechemiczne (agrotechniczne, biologiczne, mechaniczne) z chemicznymi, ale te drugie stosuje się rozważnie.

Kluczowe są: zapobieganie, monitoring, właściwa diagnoza i wybór najmniej obciążającego rozwiązania.

Zwykle nie, ponieważ bez oceny sytuacji w polu trudno uzasadnić zabieg i dobrać właściwy moment oraz środek.

W testach egzaminacyjnych sformułowania typu "bez kontroli", "bez monitoringu" prawie zawsze wskazują na działanie niezgodne z dobrą praktyką.

Analiza pokazuje pH i zasobność w składniki pokarmowe, dzięki czemu możesz dobrać rodzaj i dawkę nawozu do potrzeb roślin.

Bez analizy rośnie ryzyko przenawożenia (np. azotem) albo niedoborów, co obniża plon i jakość oraz pogarsza stan środowiska.

Bo zawartość składników w nawozach organicznych bywa zmienna, a ich nadmiar może prowadzić do zasolenia, nadmiaru azotu lub zanieczyszczenia wód.

Dobra praktyka polega na bilansowaniu nawożenia i dopasowaniu go do gleby, a nie na jednorazowych, przypadkowych dawkach.

Najczęściej należy je zagospodarować tak, aby nie zwiększały ryzyka chorób i szkodników: rozdrobnić, przyorać, kompostować lub usunąć (zależnie od sytuacji fitosanitarnej).

W praktyce decyzja zależy od gatunku, płodozmianu i presji patogenów, więc ważna jest ocena ryzyka.

Częsty błąd to wybór opcji skrajnych (np. "bez analizy", "bez monitoringu") z braku refleksji, że dobra praktyka wymaga kontroli i uzasadnienia działań.

Inny błąd to traktowanie zabiegów chemicznych jako domyślnego rozwiązania, zamiast jako narzędzia stosowanego po rozpoznaniu problemu.

Szukaj odpowiedzi zawierających: monitoring, decyzję opartą na potrzebie, ograniczanie ryzyka i racjonalne gospodarowanie.

Unikaj opcji brzmiących jak "zawsze" lub "bez kontroli". Jeśli odpowiedź sugeruje działanie na ślepo, zwykle nie jest zgodna z dobrą praktyką.

info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • EUR-Lex: Directive 2009/128/EC of the European Parliament and of the Council establishing a framework for Community action to achieve the sustainable use of pesticides (tekst aktu) https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2009/128/oj (dostęp: 2026-03-01)
  • FAO: Integrated Pest Management (IPM) – opis podejścia i zasad ograniczania stosowania pestycydów https://www.fao.org/agriculture/crops/thematic-sitemap/theme/pests/ipm/en/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla upraw warzywniczych
  • Podręcznik/kompendium: podstawy ochrony roślin i lustracji plantacji
  • Poradniki nawozowe dotyczące interpretacji wyników analizy gleby

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego