KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 9.
Zakładasz, że na Twoim polu wystąpiła infekcja grzybowa. Jakie działania powinieneś podjąć zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W integrowanej ochronie roślin chemiczne zwalczanie to zwykle etap po rozpoznaniu problemu. Najpierw identyfikuje się sprawcę choroby i ocenia ryzyko strat w plonie, a dopiero potem podejmuje decyzję, czy zabieg fungicydowy jest konieczny i uzasadniony.
Oprysk "w ciemno" zwiększa koszty i ryzyko odporności.

Pełne wyjaśnienie:

Integrowana ochrona roślin opiera się na zasadzie, że zabieg chemiczny nie jest pierwszym odruchem, tylko narzędziem używanym wtedy, gdy jest to uzasadnione. Dlatego poprawne postępowanie zaczyna się od rozpoznania, co faktycznie dzieje się na plantacji: czy objawy na pewno wynikają z infekcji grzybowej, jaki to patogen i jak duże jest nasilenie.

Odpowiedź "Zidentyfikuj rodzaj grzyba, oceniając jego wpływ na plony i decydując o konieczności użycia fungicydów." jest trafna, bo łączy dwa kluczowe kroki IPM:

  • diagnostyka i monitoring (bez tego można zwalczać nie ten problem, który występuje),
  • ocena zasadności interwencji (czy straty mogą być istotne, czy sytuację da się opanować metodami niechemicznymi lub punktowo).

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo promują stosowanie fungicydów bez diagnozy i bez oceny potrzeby. "Natychmiastowo przystąp do opryskiwania całego pola fungicydami." sugeruje działanie rutynowe, które bywa zbędne, kosztowne i może zwiększać presję selekcyjną prowadzącą do odporności patogenów. "Zastosuj fungicydy, niezależnie od rodzaju grzyba i jego wpływu na plony." dodatkowo ignoruje fakt, że środki mają określony zakres skuteczności i dobór musi być świadomy. Wariant "...tylko na części pola" nadal zakłada zabieg bez rozpoznania i bez kryterium ekonomicznego/biologicznego, więc również nie realizuje logiki IPM.

Na egzaminie szukaj odpowiedzi, w której najpierw pojawia się rozpoznanie i ocena, a dopiero potem decyzja o ewentualnym użyciu środka ochrony roślin. To odróżnia integrowaną ochronę od schematu "oprysk od razu".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Integrowana ochrona roślin to podejście, w którym najpierw stosuje się profilaktykę, monitoring i metody niechemiczne, a środki ochrony roślin (np. fungicydy) wykorzystuje się dopiero wtedy, gdy jest to uzasadnione. Celem jest ograniczenie strat w plonie przy minimalizacji ryzyka dla ludzi i środowiska.
Najpierw wykonaj lustrację i rozpoznaj objawy: gdzie występują, jak szybko się rozwijają i jakie rośliny są porażone. Następnie spróbuj zidentyfikować patogen (lub potwierdzić, że to grzyb), a dopiero potem oceniaj, czy interwencja jest konieczna i jaka metoda będzie najbezpieczniejsza.
Oprysk "na wszelki wypadek" może być zbędny, kosztowny i nieskuteczny, jeśli przyczyna objawów nie jest grzybowa. Dodatkowo zwiększa ryzyko uodpornienia patogenów na substancje czynne oraz może pogorszyć bezpieczeństwo środowiskowe. IPM wymaga decyzji opartej na rozpoznaniu i ocenie potrzeby.
Objawy mogą wynikać także z niedoborów, fitotoksyczności, uszkodzeń mechanicznych lub stresu pogodowego. W praktyce porównuje się objawy z opisami chorób, sprawdza warunki sprzyjające infekcji i rozkład porażenia w łanie. Przy wątpliwościach pomocne bywa doradztwo lub diagnostyka laboratoryjna.
To sprawdzenie, czy porażenie jest na tyle duże, że realnie obniży ilość lub jakość zbioru. Uwzględnia się dynamikę objawów, fazę rozwojową roślin i warunki pogody. Jeśli ryzyko strat jest niskie, w IPM często rezygnuje się z chemii lub ogranicza zabiegi do minimum.
Typowe błędy to dobór środka bez identyfikacji patogenu, stosowanie tej samej substancji wielokrotnie (presja na odporność), zbyt późny zabieg oraz ignorowanie zaleceń z etykiety. Częsty jest też błąd "bo zawsze działało", czyli wybór nawykowy zamiast decyzji opartej na aktualnej sytuacji w uprawie.
Metody niechemiczne stosuje się zawsze, gdy mogą skutecznie ograniczyć problem: właściwy płodozmian, dobór odmian, higiena uprawy, usuwanie porażonych części roślin, regulacja zagęszczenia i nawadniania. W IPM fungicyd jest zwykle opcją wtedy, gdy inne działania nie wystarczają lub ryzyko strat jest wysokie.
Regularna lustracja pozwala wcześnie wykryć ogniska choroby, ocenić tempo rozwoju i zdecydować, czy interwencja jest potrzebna. Dzięki temu można ograniczyć liczbę zabiegów i nie pryskać "w ciemno". Monitoring ułatwia też wybór momentu zabiegu, co często jest równie ważne jak dobór środka.
Z punktu widzenia integrowanej ochrony roślin nie jest to zalecane. Różne choroby wymagają innych strategii, a nie każdy fungicyd działa na każdy patogen. Brak rozpoznania zwiększa ryzyko nieskutecznego zabiegu, powtórzeń oprysków i narastania odporności. Najpierw diagnoza, potem decyzja o chemii.
Wybieraj odpowiedzi, które pokazują kolejność IPM: profilaktyka i monitoring, rozpoznanie sprawcy, ocena zagrożenia/plonu, a dopiero na końcu ewentualny zabieg chemiczny. Unikaj opcji, które każą pryskać natychmiast lub "niezależnie od rodzaju" problemu, bo to zaprzecza racjonalnemu podejściu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "W integrowanej ochronie roślin chemiczne zwalczanie to zwykle etap po rozpoznaniu problemu."

Źródła:

  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (zasady integrowanej ochrony roślin) – EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2009/128/oj (dostęp 2026-03-01)
  • Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin – EUR-Lex: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj (dostęp 2026-03-01)
  • PIORiN – materiały informacyjne o integrowanej ochronie roślin (IPM) i zasadach racjonalnego stosowania środków ochrony roślin – strona informacyjna: https://www.piorin.gov.pl/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe PIORiN dotyczące integrowanej ochrony roślin (IPM)
  • Etykiety- instrukcje stosowania fungicydów dopuszczonych do danej uprawy (zwracanie uwagi na zakres stosowania)
  • Podręczniki z fitopatologii i ochrony roślin w ogrodnictwie (diagnostyka chorób)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego