Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2014



PYTANIE NR 25.
Zakropienie do oka środka rozszerzającego źrenice poprzedza badanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakroplenie środka rozszerzającego źrenicę (często także z efektem porażenia akomodacji) stosuje się, aby uzyskać wiarygodny, obiektywny pomiar refrakcji.
Dlatego poprzedza badanie wady refrakcji metodą skiaskopii, a nie testy pryzmatyczne, tarczę Greena ani ocenę korespondencji siatkówek.

Pełne wyjaśnienie:

Środki rozszerzające źrenicę powodują mydriazę, a wiele z nich w praktyce diagnostycznej daje także cykloplegię (osłabienie/zniesienie akomodacji). Ma to kluczowe znaczenie w diagnostyce wady refrakcji, zwłaszcza u dzieci i młodych osób, u których akomodacja może "maskować" rzeczywistą krótkowzroczność lub nadwzroczność.

Skiaskopia (retinoskopia) jest metodą obiektywną oceny refrakcji. Aby wynik był możliwie wiarygodny, dąży się do ograniczenia wpływu akomodacji i uzyskania odpowiednich warunków obserwacji odblasku źrenicznego. Z tego powodu zakroplenie środka rozszerzającego źrenicę typowo poprzedza właśnie badanie refrakcji metodą skiaskopii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pomiar kąta zeza listwami pryzmatycznymi dotyczy ustawienia oczu i widzenia obuocznego. Wymaga współpracy pacjenta i prawidłowej fiksacji; mydriaza nie jest warunkiem koniecznym, a bywa wręcz niekorzystna (dyskomfort, światłowstręt, trudność z fiksacją z bliska).
  • Ocena niezborności tarczą zegarową Greena jest testem ukierunkowanym na astygmatyzm (często o charakterze subiektywnym). Rozszerzenie źrenicy nie stanowi standardowego przygotowania do tego typu oceny w ortoptyce.
  • Ocena korespondencji siatkówek pryzmatem pionowym bada aspekty sensoryczne widzenia obuocznego. Tu kluczowe są warunki fuzji, supresji i percepcji podwójnego widzenia, a nie farmakologiczne rozszerzenie źrenicy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zakraplanie kropli "na rozszerzenie źrenic", najczęściej należy powiązać je z badaniem refrakcji/oceną dna oka, a nie z pomiarami zeza czy testami korespondencji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest skiaskopia i co mierzy?
Skiaskopia (retinoskopia) to obiektywna metoda oceny refrakcji oka, czyli tego, jak oko załamuje światło. Badający obserwuje ruch odblasku w źrenicy i na tej podstawie dobiera soczewki, aby oszacować wadę refrakcji bez opierania się wyłącznie na odpowiedziach pacjenta.
Dlaczego przed badaniem refrakcji zakrapla się krople rozszerzające źrenicę?
Krople rozszerzające źrenicę ułatwiają obiektywną ocenę refrakcji, a często dodatkowo osłabiają akomodację (cykloplegia). Dzięki temu wynik jest mniej "zafałszowany" przez napinanie akomodacji, co jest szczególnie ważne u dzieci i młodych osób.
Co to jest cykloplegia i czemu jest ważna w refrakcji?
Cykloplegia to farmakologiczne porażenie akomodacji. Jest ważna, bo aktywna akomodacja może ukrywać nadwzroczność lub powodować pozornie większą krótkowzroczność. Po cykloplegii pomiar wady refrakcji jest bardziej obiektywny i powtarzalny.
Czy do pomiaru kąta zeza potrzebne jest rozszerzenie źrenicy?
Zwykle nie. Pomiar kąta zeza (np. z użyciem pryzmatów) opiera się na obserwacji ustawienia oczu i reakcji fuzji, a nie na oglądaniu odblasku refrakcyjnego. Mydriaza może pogorszyć komfort i fiksację, więc nie jest standardowym przygotowaniem do takiego pomiaru.
Jakie badania ortoptyczne wykonuje się typowo bez zakraplania kropli?
Bez zakraplania kropli wykonuje się wiele testów widzenia obuocznego: ocenę ustawienia oczu, testy pryzmatyczne do pomiaru kąta zeza, badania korespondencji siatkówek, testy supresji i fuzji. Kluczowa jest tu współpraca pacjenta i warunki sensoryczne.
Dlaczego pryzmaty kojarzą się z ortoptyką, ale nie z refrakcją?
Pryzmaty służą głównie do oceny i modyfikacji kierunku widzenia w zaburzeniach ustawienia oczu (zez, heteroforie) oraz w testach sensorycznych. Refrakcja dotyczy mocy optycznej oka i zwykle bada się ją soczewkami sferycznymi/cylindrycznymi oraz metodami obiektywnymi, np. skiaskopią.
Jakie objawy może mieć pacjent po kroplach rozszerzających źrenicę?
Najczęstsze objawy to światłowstręt, zamglone widzenie z bliska oraz przejściowe pogorszenie ostrości (zależnie od preparatu). W praktyce warto poinformować pacjenta o czasie trwania efektu i zalecić ostrożność, np. w prowadzeniu pojazdów po badaniu.
Kiedy najczęściej wykonuje się refrakcję w cykloplegii u dzieci?
Najczęściej wtedy, gdy podejrzewa się istotną nadwzroczność, akomodację maskującą wadę, zez akomodacyjny lub gdy wyniki refrakcji subiektywnej są niewiarygodne. Cykloplegia pozwala ograniczyć wpływ akomodacji i lepiej dobrać korekcję okularową.
Co oznacza "tarcza zegarowa Greena" w badaniu niezborności?
Tarcza zegarowa Greena to wzór z promienistymi liniami, używany do orientacyjnej oceny astygmatyzmu (niezborności). Pacjent porównuje wyrazistość linii w różnych kierunkach, co pomaga wskazać oś i przybliżoną wielkość cylindra, zwykle w ramach oceny subiektywnej.
Jak rozpoznać w pytaniu egzaminacyjnym, że chodzi o refrakcję, a nie o zez?
Słowa-klucze dla refrakcji to: wada refrakcji, soczewki, obiektywny pomiar, skiaskopia/retinoskopia, akomodacja, cykloplegia. Dla zeza częściej pojawiają się: pryzmaty, kąt zeza, ustawienie oczu, fuzja, supresja, korespondencja siatkówek. To pomaga szybko dobrać właściwą odpowiedź.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu okulistyki dziecięcej i ortoptyki (rozdziały: refrakcja, skiaskopia, cykloplegia)
  • Skrypty/standardy wewnętrzne pracowni ortoptycznej dotyczące kolejności badań i przygotowania pacjenta
  • Materiały szkoleniowe z optyki okularowej i podstaw refrakcji (metody obiektywne i subiektywne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego