Przy zakupie środka trwałego, za który zapłata nastąpi później, jednostka otrzymuje składnik majątku i jednocześnie zaciąga zobowiązanie wobec sprzedawcy. To oznacza, że transakcja wpływa na dwie strony bilansu.
- Aktywa rosną: pojawia się (lub zwiększa wartość) pozycja "środki trwałe" w majątku jednostki.
- Pasywa rosną: powstaje zobowiązanie/rozrachunek z dostawcą wynikający z faktury z terminem płatności w przyszłości.
Skoro rosną jednocześnie aktywa i pasywa, to jest to operacja aktywno-pasywna. Ponieważ obie strony bilansu zwiększają się o tę samą kwotę, to suma bilansowa także się zwiększa.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "pasywna niezmieniająca sumy bilansowej" opisuje sytuacje, gdy zmienia się tylko struktura pasywów (np. zamiana jednego zobowiązania na inne), bez wzrostu łącznej wartości pasywów. Przy zakupie na kredyt kupiecki pasywa rosną, więc suma bilansowa też rośnie.
- "aktywna niezmieniająca sumy bilansowej" dotyczy przesunięć w obrębie aktywów (np. zamiana środków pieniężnych na zapasy przy zapłacie gotówką). Tu nie ma zapłaty od razu, więc oprócz wzrostu aktywów powstaje zobowiązanie w pasywach.
- "aktywno-pasywna zmniejszająca sumę bilansową" pasowałaby do operacji, w której jednocześnie maleją aktywa i pasywa (np. spłata zobowiązania środkami pieniężnymi). W omawianej transakcji jest odwrotnie: aktywa i pasywa rosną.
Wskazówka egzaminacyjna: zwrot "zapłata nastąpi później" prawie zawsze oznacza powstanie rozrachunku (zobowiązania), czyli udział pasywów w operacji.
