KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 45.
Zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych naliczoną od wynagrodzeń należy księgować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaliczka na PIT od wynagrodzeń jest potrąceniem z kwoty należnej pracownikowi.
Dlatego przy naliczeniu listy płac zmniejsza się rozrachunki z pracownikiem (Dt/Wn), a równocześnie zwiększa zobowiązanie wobec budżetu/urzędu skarbowego (Ct/Ma). Konta kosztowe lub bankowe dotyczą innych etapów (kosztu lub zapłaty).

Pełne wyjaśnienie:

Zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych naliczona od wynagrodzeń (PIT potrącany z pensji) nie jest kosztem jednostki w sensie dekretacji listy płac, tylko potrąceniem z wynagrodzenia brutto. W praktyce oznacza to, że pracownik otrzyma wynagrodzenie netto, a część wynagrodzenia zostanie przekazana do budżetu jako zaliczka na podatek.

W momencie naliczenia zaliczki w ramach listy płac należy więc ująć dwa skutki rozrachunkowe:

  • zmniejszenie zobowiązania wobec pracownika o kwotę potrącenia (stąd zapis po stronie Dt/Wn na koncie rozrachunków z pracownikami z tytułu wynagrodzeń),
  • powstanie (zwiększenie) zobowiązania wobec budżetu z tytułu pobranej zaliczki PIT (stąd zapis po stronie Ct/Ma na koncie rozrachunków z budżetem).

Taki zapis odzwierciedla fakt, że jednostka "zatrzymuje" część należności pracownika i przejmuje obowiązek jej przekazania do urzędu skarbowego.

Pozostałe propozycje są typowymi pułapkami:

  • "Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego" sugeruje ujęcie w kosztach. Zaliczka PIT potrącana z wynagrodzenia co do zasady nie jest kosztem pracodawcy w tej dekretacji, lecz rozrachunkiem wynikającym z potrącenia.
  • "Rozrachunki z budżetem" / "Rachunek bieżący" opisuje etap zapłaty (przelewu) zaliczki do urzędu skarbowego. Pytanie dotyczy jednak księgowania zaliczki naliczonej od wynagrodzeń, a nie jej uregulowania.
  • "Podatki i opłaty" to konto kosztowe używane do ewidencji niektórych podatków obciążających jednostkę (gdy są kosztem). Zaliczka PIT pobrana z pensji jest rozrachunkiem, więc powinna trafić na konta rozrachunkowe, a nie kosztowe.

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: potrącenia z wynagrodzeń "schodzą" z rozrachunków z pracownikiem i "wchodzą" na odpowiednie rozrachunki (budżet, ZUS, komornik).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że kwota zaliczki zmniejsza kwotę do wypłaty pracownikowi (netto), a jednocześnie tworzy zobowiązanie wobec budżetu. Nie ujmuje się jej jako nowego kosztu, tylko jako przesunięcie w rozrachunkach: z pracownikiem na urząd skarbowy.
Ponieważ zaliczka PIT pobrana z pensji nie obciąża ekonomicznie pracodawcy, tylko pracownika. Pracodawca jedynie pobiera ją z wynagrodzenia i ma obowiązek przekazać do urzędu skarbowego. Z punktu widzenia ksiąg to rozrachunek, a nie koszt.
Najczęściej jest to konto rozrachunkowe typu "Rozrachunki z budżetem" lub bardziej szczegółowe analityki dla urzędu skarbowego. Kluczowe jest, by było to konto zobowiązań publicznoprawnych, na którym widać saldo do zapłaty.
Konto bankowe pojawia się zwykle w momencie zapłaty (przelewu) zaliczki do urzędu skarbowego, czyli przy rozliczeniu zobowiązania. Samo naliczenie zaliczki na liście płac nie musi jeszcze oznaczać wypływu środków z rachunku.
Naliczenie zmienia salda rozrachunków (pracownik i budżet), ale nie wpływa na bank. Zapłata zmniejsza zobowiązanie wobec budżetu i zmniejsza stan środków na rachunku bankowym. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa "naliczona" vs "przekazana/uregulowana".
Najczęstsze błędy to: mylenie potrącenia z kosztem (wybór kont kosztowych), mylenie naliczenia z zapłatą (wybór konta bankowego) oraz odwrócenie stron Dt/Ct. Pomaga zapamiętać, że potrącenie zmniejsza kwotę należną pracownikowi.
Saldo zobowiązania wobec pracownika maleje, bo część wynagrodzenia nie będzie wypłacona pracownikowi, tylko przekazana do budżetu. W księgach oznacza to przeniesienie części zobowiązania: z konta pracowniczego na konto rozrachunków z budżetem.
Tak, ale w specyficzny sposób: powstaje zobowiązanie wobec budżetu, natomiast jednocześnie spada zobowiązanie wobec pracownika. To nie jest "dodatkowy ciężar" ponad wynagrodzenie brutto, tylko zmiana struktury rozrachunków wynikająca z potrącenia.
Typowo występują konta: kosztów wynagrodzeń (ujęcie kosztu brutto), rozrachunków z pracownikami (kwota do wypłaty), rozrachunków publicznoprawnych (ZUS, podatek) oraz rachunku bankowego (przy wypłacie i przelewach). Pytanie dotyczy części rozrachunkowej PIT.
Ćwicz schematy dekretacji w trzech momentach: naliczenie listy płac, wypłata netto, zapłata zobowiązań do instytucji (budżet/ZUS). Rysuj proste "T-konta" dla pracownika i budżetu, żeby widzieć, co rośnie, a co maleje po potrąceniach.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Konta kosztowe lub bankowe dotyczą innych etapów (kosztu lub zapłaty)."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw rachunkowości dotyczące kont rozrachunkowych i listy płac
  • Materiały szkolne o ewidencji wynagrodzeń i potrąceń (schematy dekretacji)
  • Przykładowy zakładowy plan kont jednostki i jego zasady funkcjonowania kont

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego