KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 36.
Załóż, że jesteś archiwistą w jednostce, która ma zostać zlikwidowana. Które z poniższych działań jest niezbędne do prawidłowego przekazania dokumentacji archiwalnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aktualizacja ewidencji zasobu archiwum jest kluczowa, bo pozwala potwierdzić, co faktycznie znajduje się w archiwum i co ma zostać przekazane. Bez uaktualnionej ewidencji łatwo o braki, pomyłki w jednostkach archiwalnych i problemy z rozliczeniem kompletności przekazania.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji likwidacji jednostki jednym z najważniejszych zadań archiwisty jest zapewnienie kompletnego i kontrolowalnego przekazania dokumentacji archiwalnej. Żeby przekazanie było prawidłowe, zasób musi być rozpoznany i "policzalny" – a to zapewnia przede wszystkim aktualna ewidencja zasobów archiwum (np. spisy, wykazy, rejestry jednostek archiwalnych). Uaktualnienie ewidencji oznacza w praktyce weryfikację stanu faktycznego: czy wszystkie jednostki są ujęte w ewidencji, czy opisy są zgodne ze stanem teczek/tomów, czy nie ma dubletów, braków lub błędnych sygnatur.

Odpowiedź "Sporządzenie aktualizacji ewidencji zasobów archiwum" jest poprawna, ponieważ stanowi podstawę do dalszych czynności: przygotowania spisów zdawczo-odbiorczych, sprawdzenia kompletności oraz bezpiecznego przejęcia zasobu przez następcę prawnego lub właściwą instytucję. Aktualna ewidencja minimalizuje ryzyko zagubienia dokumentacji i ułatwia późniejsze udostępnianie oraz wyszukiwanie.

Pozostałe propozycje opisują działania nieprawidłowe:

  • "Przekazanie dokumentacji bez uprzedniego przygotowania" jest błędne, bo pomija etap porządkowania i kontroli. W praktyce prowadzi to do chaosu, niekompletności i trudności w weryfikacji, co przekazano.
  • "Zniszczenie dokumentów nieistotnych dla procesu likwidacji" miesza przekazywanie dokumentacji archiwalnej z brakowaniem. Niszczenie dokumentacji podlega odrębnym zasadom i nie może wynikać z subiektywnej oceny "istotności dla likwidacji".
  • "Przekazanie dokumentacji bez sporządzania aktu przekazania" jest błędne, ponieważ przekazanie powinno być udokumentowane (dla odpowiedzialności stron i rozliczalności zasobu). Brak dokumentu przekazania utrudnia ustalenie, co i kiedy zostało przejęte.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o przekazywanie dokumentacji przy likwidacji szukaj odpowiedzi związanych z ewidencją, porządkowaniem, spisami i udokumentowaniem czynności. Odpowiedzi sugerujące "szybkie oddanie" lub "niszczenie, bo niepotrzebne" są zwykle pułapką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sprawdzenie i uzupełnienie zapisów ewidencyjnych tak, aby zgadzały się ze stanem faktycznym archiwum. Obejmuje m.in. weryfikację, czy wszystkie jednostki są ujęte w rejestrach/spisach, czy opisy i sygnatury są poprawne oraz czy nie ma braków lub dubletów.
Bo likwidacja zwiększa ryzyko chaosu organizacyjnego i zagubienia dokumentów. Aktualna ewidencja pozwala kontrolować kompletność przekazywanego zasobu, rozliczyć odpowiedzialność oraz ułatwić przejęcie dokumentacji przez następcę lub instytucję przejmującą.
Najczęściej to przekazywanie "jak leci" bez porządkowania, brak weryfikacji spisów z zawartością teczek, pomijanie dokumentowania przekazania oraz mylenie przekazania z brakowaniem. Te błędy skutkują brakami w zasobie i sporami o to, co faktycznie przekazano.
W praktyce nie powinno się tego robić, bo brak przygotowania utrudnia ustalenie kompletności i zgodności z ewidencją. Prawidłowe przekazanie wymaga uporządkowania, opisania oraz sprawdzenia dokumentacji, aby instytucja przejmująca mogła ją przyjąć i później efektywnie udostępniać.
To dokument potwierdzający, że zasób został przekazany i przyjęty przez wskazany podmiot. Ułatwia rozliczenie odpowiedzialności, wskazuje zakres przekazanych jednostek (często wraz ze spisem) i jest dowodem na wypadek sporów, braków lub reklamacji po przejęciu dokumentacji.
Przekazanie oznacza przekierowanie dokumentacji do innego podmiotu (np. następcy) z zachowaniem jej istnienia i ciągłości dostępu. Brakowanie dotyczy wycofania dokumentacji niearchiwalnej z zasobu i jej zniszczenia, co wymaga odrębnej procedury i nie może wynikać z oceny "nieistotności".
Najpóźniej przed czynnościami, które wymagają rozliczalności zasobu: przekazaniem, kontrolą, inwentaryzacją lub reorganizacją. Dobrą praktyką jest aktualizowanie ewidencji na bieżąco, ale przy likwidacji jednostki to krok krytyczny, bo porządkuje cały proces przekazania.
Zwykle potrzebne są aktualne spisy/wykazy jednostek archiwalnych, dokument potwierdzający przekazanie i przyjęcie oraz zestawienia pozwalające na kontrolę kompletności. Dokładny zestaw zależy od organizacji pracy archiwum, ale zawsze kluczowe jest udokumentowanie zakresu przekazania.
Bo brzmi praktycznie ("pozbyć się niepotrzebnych rzeczy"), ale w archiwistyce niszczenie dokumentacji jest ściśle uporządkowane i dotyczy tylko określonych kategorii dokumentacji niearchiwalnej. Przy przekazywaniu dokumentacji archiwalnej priorytetem jest kompletność i ewidencja, nie subiektywna selekcja.
Szukaj działań zapewniających kontrolę i rozliczalność zasobu: ewidencja, spisy, porządkowanie, opisy, potwierdzenie przekazania. Unikaj odpowiedzi sugerujących skracanie procedur, brak dokumentowania lub "szybkie niszczenie". Na egzaminie zwykle wygrywa poprawna dokumentacja procesu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aktualizacja ewidencji zasobu archiwum jest kluczowa, bo pozwala potwierdzić, co faktycznie znajduje się w archiwum i co ma zostać przekazane.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji archiwalnych dotyczące ewidencji i przekazywania dokumentacji
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne obowiązujące w jednostkach organizacyjnych (materiały dydaktyczne szkoły/CKU)
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych dotyczące porządkowania i przekazywania dokumentacji (poradniki, prezentacje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego