KWALIFIKACJA TKO7 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 22.
Załóż, że jesteś dyżurnym ruchu i otrzymałeś informację o awarii na jednym z torów. Poniżej przedstawiono tabelę z planem ruchu pociągów. Który pociąg zostanie najbardziej dotknięty awarią?
Nr pociąguCzas przyjazdu na stacjęCzas odjazdu ze stacji
110:0010:15
210:2010:35
310:4010:55
411:0011:15
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy typowym założeniu, że awaria toru ogranicza przepustowość w czasie realizacji tego planu, najbardziej odczuje ją pociąg, który jako pierwszy wejdzie w "wąskie gardło" i wymusi największą reorganizację przyjęć/odjazdów.
W tym układzie jest to pociąg nr 2, bo znajduje się najbliżej czasowo po pociągu nr 1 i przed nr 3.

Pełne wyjaśnienie:

Awaria jednego z torów na stacji powoduje spadek przepustowości i zwykle wymusza działania dyżurnego ruchu: zmianę toru przyjęcia/odjazdu, zatrzymanie pociągu przed wjazdem, zmianę kolejności przejazdu lub wydłużenie postojów. W praktyce "najbardziej dotknięty" jest ten pociąg, dla którego trzeba wykonać najwięcej interwencji albo który generuje największe opóźnienia wtórne (opóźnia następnych).

W przedstawionym planie ruchu pociągi pojawiają się w równych odstępach czasu. Jeśli awaria zostaje zgłoszona w trakcie realizacji planu i skutkuje ograniczeniem dostępnych torów, to w pierwszej kolejności problem dotyka pociągu, który nie może zostać obsłużony w standardowy sposób w najbliższym oknie czasowym. Taki pociąg często musi czekać na zwolnienie toru zastępczego lub na ułożenie przebiegu alternatywnego.

Dlatego odpowiedź "Pociąg nr 2" jest uzasadniana typowym rozumowaniem dyżurnego: pociąg nr 1 ma już zaplanowany przyjazd i odjazd najwcześniej, więc przy awarii zgłoszonej "na bieżąco" może być w dużej części obsłużony zanim skutki ograniczenia w pełni się ujawnią. Pociąg nr 2 pojawia się zaraz potem i jako pierwszy może wymagać pełnej reorganizacji (oczekiwanie, zmiana toru, zmiana kolejności), co łatwo przenosi opóźnienie na pociąg nr 3 i kolejne.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w typowym scenariuszu operacyjnym:

  • "Pociąg nr 1" – często jest jeszcze możliwe "przepuszczenie" go zgodnie z planem, jeśli awaria została wykryta po jego przyjęciu lub w trakcie krótkiego okna przed kolejnymi pociągami.
  • "Pociąg nr 3" – może już zostać objęty rozwiązaniem zastępczym wdrożonym po obsłużeniu pociągu nr 2 (np. ustalona nowa organizacja, kolejność, tory).
  • "Pociąg nr 4" – zwykle ma największą szansę na obsługę po ustabilizowaniu sytuacji albo po przekazaniu nowych dyspozycji; nie zawsze jest pierwszym, który "wpada" w konflikt przepustowości.

Na egzaminie warto pamiętać, że w sytuacjach awaryjnych dyżurny ruchu kieruje się procedurami (w praktyce opisywanymi w instrukcjach prowadzenia ruchu) oraz zasadą minimalizacji skutków zakłócenia: wybiera takie działania, by ograniczyć opóźnienia i liczbę konfliktów ruchowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że stacja może przyjąć lub wyprawić mniej pociągów w tym samym czasie, bo część infrastruktury jest wyłączona. W praktyce rośnie liczba konfliktów ruchowych, częściej trzeba zmieniać tory przyjęcia/odjazdu, a pociągi mogą czekać na ułożenie przebiegu.
Analizuje plan przyjazdów i odjazdów oraz to, gdzie powstaje "wąskie gardło". Najbardziej dotknięty bywa pociąg wymagający największej interwencji: oczekiwania przed wjazdem, zmiany toru, zmiany kolejności przejazdu albo taki, którego opóźnienie wywoła opóźnienia kolejnych pociągów.
Bo o skali dotknięcia decyduje nie tylko moment przyjazdu, ale też dostępność torów, konieczność krzyżowań, długość postoju i wpływ na inne pociągi. Pociąg późniejszy może być bardziej dotknięty, jeśli przez niego powstaje większy konflikt ruchowy i kaskada opóźnień.
Najważniejsze są: czas wystąpienia awarii, przewidywany czas jej trwania, który tor jest nieprzejezdny oraz układ torowy stacji (możliwość jazdy po torach zastępczych). Bez tych danych często trzeba przyjąć typowe założenia, co może zmieniać wynik.
W praktyce tak, jeśli infrastruktura i urządzenia srk na to pozwalają, a bezpieczeństwo jest zapewnione. Zmiana toru przyjęcia/odjazdu to jedna z podstawowych metod ograniczania skutków awarii, ale wymaga koordynacji i przekazania informacji zainteresowanym (np. maszynistom, dyspozytorowi).
Bufor to zapas czasu, który pomaga "wchłonąć" drobne opóźnienia bez wpływu na kolejne pociągi. Gdy awaria zmniejsza przepustowość, bufory szybko się wyczerpują: pociąg musi czekać, a opóźnienie przechodzi na następne. Im mniejszy bufor, tym większe ryzyko kaskady.
Najpierw dąży do zapewnienia bezpieczeństwa i ustalenia zakresu ograniczeń (który tor, jaki obszar). Następnie reorganizuje ruch: planuje wykorzystanie torów czynnych, ustala kolejność przejazdów, uzgadnia decyzje z dyspozytorem i przekazuje informacje do drużyn trakcyjnych oraz służb technicznych.
Tak, bo pociągi o wyższym priorytecie mogą być przepuszczane w pierwszej kolejności, a inne będą musiały ustąpić (czekać, jechać później, zmienić tor). W zadaniach egzaminacyjnych priorytety bywają podane wprost (np. kategoria pociągu); jeśli ich nie ma, zwykle zakłada się typową minimalizację opóźnień.
Najczęściej myli się "najbardziej dotknięty" z "pierwszy w tabeli" lub "najbliższy czasowo", bez analizy skutków dla całego ciągu pociągów. Częsty jest też błąd pomijania czasu postoju (różnicy przyjazd–odjazd), który może wpływać na możliwość zwolnienia toru dla następnych.
Ćwicz analizę tabel przyjazdów/odjazdów i szukaj konfliktów: które pociągi są najbliżej w czasie i gdzie zabraknie toru. Ucz się rozumowania: ograniczenie przepustowości → kolejność przejazdów → opóźnienia wtórne. Pomaga rozwiązywanie zadań sytuacyjnych i omawianie wariantów decyzji dyżurnego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 36% zdających egzamin. bardzo trudne

Źródła:

  • Instrukcja prowadzenia ruchu pociągów Ir-1, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dokument branżowy wskazany w kontekście; brak publicznie weryfikowalnego dostępu w tym zadaniu)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji związanych z prowadzeniem ruchu pociągów (temat: zakłócenia i sytuacje awaryjne)
  • Dokumentacja wewnętrzna zarządcy infrastruktury dotycząca prowadzenia ruchu w sytuacjach zakłóceń (jeżeli udostępniana w nauczaniu)
  • Ćwiczenia z analizy rozkładu jazdy i konfliktów ruchowych na stacji (zadania problemowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego