KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 13.
Załóż, że masz do dyspozycji źródło prądu o napięciu 12V i chcesz zasilić urządzenie, które wymaga prądu o natężeniu 3A. Jaką rezystancję powinien mieć rezystor, który umieścisz w obwodzie, aby osiągnąć wymagane parametry?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z prawa Ohma:
R = U / I. Dla U = 12 V oraz I = 3 A otrzymujemy R = 12/3 = 4 Ω. Taki rezystor (w idealnym modelu) ograniczy prąd w obwodzie do 3 A przy napięciu 12 V; pozostałe wartości nie spełniają tej zależności.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu chodzi o dobranie rezystancji elementu, który w prostym obwodzie prądu stałego ograniczy natężenie prądu do wymaganej wartości. Podstawowym narzędziem jest prawo Ohma, które łączy napięcie, natężenie i rezystancję zależnością:

U = I · R

Jeżeli znamy napięcie zasilania U oraz prąd, jaki chcemy uzyskać I, to przekształcamy wzór do postaci na rezystancję:

R = U / I

Podstawiamy dane z treści:

  • U = 12 V
  • I = 3 A

Obliczenie:

R = 12 V / 3 A = 4 Ω

Odpowiedź "4Ω" jest poprawna, bo dokładnie spełnia warunek: przy 12 V daje prąd 3 A (w modelu idealnym).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "3Ω" dałoby większy prąd: I = 12/3 = 4 A. To przekracza wymagane 3 A.
  • "8Ω" dałoby mniejszy prąd: I = 12/8 = 1,5 A. Urządzenie nie otrzyma wymaganego natężenia.
  • "9Ω" również dałoby mniejszy prąd: I = 12/9 ≈ 1,33 A.

Wskazówka praktyczna: w realnych układach prąd może się różnić z powodu rezystancji wewnętrznej źródła, zmian temperatury rezystora i charakteru odbiornika. Na egzaminie, jeśli nie podano dodatkowych parametrów, przyjmuje się idealne prawo Ohma dla podanych wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się prawo Ohma: R = U / I. Dzielisz napięcie (w woltach) przez natężenie prądu (w amperach), a wynik otrzymujesz w omach. To podstawowy wzór do szybkiego doboru rezystora ograniczającego prąd w prostym obwodzie DC.
Bo z prawa Ohma wynika zależność liniowa: przy stałym napięciu prąd jest odwrotnie proporcjonalny do rezystancji. Dla 12 V i 3 A mamy R = 12/3 = 4 Ω. Wynik jest "ładny", bo liczby dzielą się bez reszty.
Rezystancja będzie mniejsza, więc prąd wzrośnie: I = 12/3 = 4 A. W praktyce może to przeciążyć zasilacz, przewody lub elementy sterowania. Na egzaminie oznacza to, że nie spełniasz warunku "wymaga 3 A", więc odpowiedź jest błędna.
Zależy od odbiornika. Jeśli to urządzenie jest zaprojektowane na 12 V i pobiera 3 A samo z siebie, rezystor nie jest potrzebny. Jeżeli jednak chcesz wymusić ograniczenie prądu w prostym modelu, rezystor jest elementem, który ustala prąd zgodnie z prawem Ohma.
Najważniejsze to: napięcie w V (wolty), natężenie w A (ampery) i rezystancja w Ω (omy). Błąd jednostek często prowadzi do złego wyniku, nawet jeśli sam wzór jest poprawny.
Wykonaj szybki test sensowności: jeśli prąd ma być duży, rezystancja musi być raczej mała. Przy 12 V i 3 A wynik 4 Ω jest logiczny, bo 12/4 = 3. Dodatkowo można sprawdzić alternatywnie: U = I·R → 3·4 = 12.
Wtedy, gdy w treści podano model źródła z rezystancją wewnętrzną albo gdy pytanie dotyczy spadków napięć i strat mocy. Jeśli zadanie podaje tylko U i wymagane I, zwykle zakłada się model idealny. To typowa konwencja w prostych zadaniach egzaminacyjnych.
Symbol Ω oznacza om, jednostkę rezystancji. Czyta się "om" (np. 4 Ω to "cztery omy"). Rezystancja informuje, jak mocno element przeciwstawia się przepływowi prądu w obwodzie elektrycznym.
Najpierw liczysz moc strat na rezystorze: P = U·I (dla spadku napięcia na rezystorze) lub P = I²·R. Potem dobierasz rezystor o mocy znamionowej z zapasem (np. 2×). W tym zadaniu mocy nie podano, więc zwykle nie jest oceniana.
Najczęściej: pomylenie wzoru (np. dzielenie w złą stronę), brak przekształcenia do R = U/I, oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez obliczeń. Częsty jest też błąd intuicyjny: myślenie, że większy prąd wymaga większej rezystancji, gdy jest odwrotnie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Korzystamy z prawa Ohma:R = U / I."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Prawo Ohma": https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-03-01
  • Encyklopedia PWN – hasło "prawo Ohma" (definicja i zależności U, I, R): https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/prawo-Ohma;3956697.html - dostęp 2026-03-01
  • Khan Academy (PL) – "Prawo Ohma" (wprowadzenie i przykłady obliczeń): https://pl.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistance/a/ee-ohms-law - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki: dział o prawie Ohma i obwodach prądu stałego
  • Zadania rachunkowe z elektrotechniki (DC): dobór rezystancji i obliczanie prądu
  • Instrukcje użytkowania multimetrów: pomiar napięcia i rezystancji oraz interpretacja wyników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego