KWALIFIKACJA MOD11 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 12.
Załóż, że pracujesz w firmie odzieżowej, która produkuje koszulki. Firma posiada 3 stanowiska produkcyjne: cięcie tkaniny, szycie i kontrola jakości. Każde stanowisko może wyprodukować odpowiednio 100, 80 i 120 koszulek na godzinę. Jakie stanowisko staje się wąskim gardłem w procesie produkcji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wąskie gardło to etap o najmniejszej przepustowości, który ogranicza tempo całej linii. Z podanych wydajności: cięcie 100 szt./h, szycie 80 szt./h, kontrola 120 szt./h. Najmniej wynosi 80 szt./h, więc ograniczeniem jest stanowisko szycia.

Pełne wyjaśnienie:

W procesie sekwencyjnym (kolejne etapy jeden po drugim) realna wydajność całej produkcji jest ograniczana przez etap o najmniejszej przepustowości. Taki etap nazywa się wąskim gardłem (ograniczeniem), bo to on "dyktuje tempo" całemu przepływowi materiału.

W zadaniu podano trzy stanowiska i ich zdolności produkcyjne w sztukach na godzinę:

  • cięcie tkaniny: 100 koszulek/h,
  • szycie: 80 koszulek/h,
  • kontrola jakości: 120 koszulek/h.

Aby wskazać wąskie gardło, nie trzeba sumować tych wartości. Wystarczy znaleźć minimum, bo w linii "połączonej szeregowo" etap wolniejszy powoduje narastanie kolejki przed sobą i niewykorzystanie mocy po nim.

Najmniejsza przepustowość to 80 koszulek/h, więc poprawna jest odpowiedź: "Stanowisko szycia".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Stanowisko cięcia tkaniny" ma 100 koszulek/h, czyli jest szybsze niż szycie. Nie ogranicza całej linii, bo to szycie i tak przepuści mniej.
  • "Stanowisko kontroli jakości" ma 120 koszulek/h, więc tym bardziej nie jest ograniczeniem w tej konfiguracji.
  • "Żadne z powyższych" byłoby prawdziwe tylko wtedy, gdyby wszystkie etapy miały tę samą przepustowość albo gdyby wąskie gardło wynikało z innego czynnika niepodanego w treści (np. dostępności pracowników, przezbrojeń). Tutaj dane jednoznacznie wskazują minimum.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o wąskim gardle zawsze sprawdź, czy proces jest "po kolei" (szeregowy). Jeśli tak, szukasz etapu o najmniejszej wydajności, a nie o największej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wąskie gardło to etap procesu o najmniejszej przepustowości, który ogranicza tempo całej linii. Jeśli szycie może wykonać mniej sztuk na godzinę niż cięcie i kontrola, to właśnie szycie wyznacza maksymalną liczbę koszulek, które realnie przejdą przez cały proces.
W procesie szeregowym porównaj przepustowości wszystkich etapów i wybierz najmniejszą wartość. Ten etap jest ograniczeniem, bo pozostałe stanowiska nie zwiększą wyniku ponad to, ile przejdzie przez najwolniejszy fragment linii.
Największa wydajność oznacza, że stanowisko może pracować szybciej niż inne etapy, więc zwykle nie blokuje przepływu. Ogranicza go etap najwolniejszy: przed nim tworzy się kolejka (WIP), a po nim część mocy może się marnować, bo brakuje dopływu półproduktu.
Nie zawsze. Wąskie gardło może się zmieniać w zależności od asortymentu, długości operacji, przezbrojeń, dostępności pracowników, awarii maszyn czy partii produkcyjnych. Dlatego analizę robi się dla konkretnego wyrobu i konkretnego układu procesu.
Najczęściej widać narastanie międzyoperacyjnych zapasów przed ograniczeniem, opóźnienia realizacji zleceń oraz niewykorzystanie potencjału stanowisk po wąskim gardle. W praktyce planista może zauważyć, że niektóre stanowiska "czekają", mimo że firma ma dużo pracy.
Można działać kilkoma drogami: lepsze zbalansowanie operacji (podział/łączenie czynności), doposażenie w dodatkowe maszyny, zmiana organizacji pracy (np. układ stanowisk), redukcja przestojów i przezbrojeń, szkolenie operatorów lub przesunięcie zasobów właśnie do szycia.
W typowym procesie szeregowym nie sumuje się wydajności. O wyniku decyduje minimum (najwolniejsze ogniwo). Sumowanie może mieć sens w procesach równoległych (kilka identycznych stanowisk robi to samo równocześnie), ale wtedy trzeba jasno wiedzieć, że etapy pracują "na równoległych torach".
Linia szeregowa ma etapy wykonywane po kolei (np. cięcie → szycie → kontrola). Równoległość występuje, gdy dwa lub więcej stanowisk wykonują tę samą operację niezależnie (np. dwie maszyny do szycia tego samego szwu). W zadaniu kolejność etapów sugeruje układ szeregowy.
Typowe pomyłki to wybór stanowiska o największej liczbie (bo "najmocniejsze"), nieuwzględnienie jednego etapu, albo mechaniczne zaznaczenie odpowiedzi kojarzonej z branżą bez sprawdzenia minimum. Pomaga prosta zasada: w szeregu szukasz najniższej przepustowości.
Tak, jeśli jej przepustowość jest najniższa albo gdy pojawiają się dodatkowe czynności (np. poprawki, ponowna kontrola, dokumentacja). Wtedy tempo wysyłki i zamykania zleceń ogranicza właśnie kontrola. W zadaniu jednak ma ona 120 szt./h, więc nie jest ograniczeniem.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wąskie gardło to etap o najmniejszej przepustowości, który ogranicza tempo całej linii."

Źródła:

  • Eliyahu M. Goldratt, Jeff Cox, "Cel" ("The Goal"), rozdziały dotyczące ograniczeń systemu i wąskich gardeł (Theory of Constraints), wydania polskie różne
  • Heizer, Render, Munson, "Operations Management: Sustainability and Supply Chain Management", rozdziały o capacity (zdolności produkcyjnej) i bottleneck/constraint (różne wydania)
  • APICS Dictionary, hasła: "bottleneck", "capacity", "throughput" (różne edycje słownika APICS)

Materiały:

  • Podstawy organizacji produkcji odzieżowej (bilansowanie operacji, normowanie czasu)
  • Podręczniki z zarządzania operacjami: przepływ, zdolność produkcyjna, ograniczenia
  • Materiały szkolne o analizie procesu i mapowaniu strumienia wartości (VSM) w ujęciu ogólnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego