KWALIFIKACJA MEC9 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 33.
Załóżmy, że koszt produkcji jednej sztuki maszyny wynosi 3000 zł, a twoja firma planuje wyprodukować 1000 sztuk. Jeśli firma zdecyduje się na zakup nowego sprzętu, który obniży koszt produkcji o 10%, ale kosztuje 200 000 zł, to czy inwestycja w nowy sprzęt jest opłacalna?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oszczędność jednostkowa to 10% z 3000 zł, czyli 300 zł na sztuce. Dla 1000 sztuk daje to 300 000 zł oszczędności. Ponieważ koszt zakupu sprzętu wynosi 200 000 zł, oszczędności przewyższają nakład (300 000 > 200 000), więc inwestycja jest opłacalna dla tej partii.

Pełne wyjaśnienie:

Aby ocenić opłacalność takiej inwestycji w produkcji, porównuje się łączną korzyść finansową (tu: oszczędności kosztów wytwarzania) z kosztem inwestycji (tu: zakup sprzętu).

Krok 1: oblicz oszczędność na jednej sztuce.
Skoro koszt jednostkowy wynosi 3000 zł, a nowy sprzęt obniża go o 10%, to oszczędność jednostkowa wynosi 0,10 × 3000 zł = 300 zł.

Krok 2: przelicz oszczędność na całą planowaną serię.
Firma planuje 1000 sztuk, więc łączna oszczędność wynosi 300 zł/szt. × 1000 szt. = 300 000 zł.

Krok 3: porównaj z kosztem zakupu.
Koszt sprzętu to 200 000 zł. Skoro oszczędności w analizowanej serii to 300 000 zł, to są one większe niż wydatek inwestycyjny. Oznacza to, że w prostym ujęciu (bez dyskonta i bez kosztów dodatkowych) inwestycja się zwraca już w ramach tej produkcji i jest opłacalna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Nie" byłoby prawdziwe, gdyby łączna oszczędność była mniejsza niż 200 000 zł (np. mniejszy wolumen lub mniejsza redukcja kosztu). Tu tak nie jest.
  • "Trudno powiedzieć" sugeruje brak danych, ale w treści podano wszystkie liczby potrzebne do porównania oszczędności z kosztem zakupu.
  • "Zależy od innych czynników" bywa prawdziwe w analizach rozszerzonych (czas, serwis, ryzyko, finansowanie), jednak pytanie wprost podaje parametry i dotyczy podstawowego rachunku opłacalności dla 1000 sztuk.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o opłacalności najpierw licz oszczędność na sztuce, potem mnożysz przez wolumen i dopiero porównujesz z nakładem. To minimalizuje pomyłki "na skróty".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw liczysz 10% z kosztu jednostkowego: 0,10 × koszt. To daje oszczędność na jednej sztuce. Następnie mnożysz wynik przez liczbę planowanych sztuk, aby uzyskać oszczędność łączną dla całej serii.
Koszt jednostkowy to koszt wytworzenia jednej sztuki wyrobu. Może obejmować materiały, robociznę, energię, koszty wydziałowe itp. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle traktuje się go jako jedną daną, od której liczy się oszczędności.
Bo inwestycję porównuje się z efektem dla całej partii/okresu. Sama oszczędność 300 zł na sztuce nie mówi, czy pokryje koszt 200 000 zł. Dopiero 300 zł × 1000 szt. pokazuje realną korzyść finansową w skali produkcji.
W prostym ujęciu inwestycja jest opłacalna, gdy łączna oszczędność kosztów (lub dodatkowy zysk) jest większa albo równa kosztowi zakupu. To szybkie kryterium sprawdza się w zadaniach bez dyskonta i bez dodatkowych kosztów.
W praktyce często tak, ale w prostych zadaniach testowych zwykle porównuje się koszt zakupu z oszczędnością w serii produkcyjnej. Jeśli zadanie nie podaje czasu użytkowania ani stawek amortyzacji, najczęściej nie wymaga jej liczenia.
Typowe błędy to: policzenie 10% i zatrzymanie się na oszczędności jednostkowej, pomylenie 10% z 10 zł, nieuwzględnienie liczby sztuk oraz porównanie zł/szt. bezpośrednio z kosztem inwestycji w zł.
Bo w realnych firmach faktycznie "zależy" (serwis, przestoje, jakość, ryzyko). Jednak w zadaniu egzaminacyjnym podano komplet danych do prostego porównania oszczędności z kosztem zakupu. Jeśli liczby pozwalają rozstrzygnąć, nie wybiera się odpowiedzi wymijającej.
Oznacza to, że nowy koszt jednostkowy wyniesie 90% dotychczasowego. Przykładowo: 3000 zł × 0,90 = 2700 zł. Różnica między starym i nowym kosztem (3000–2700) to oszczędność na jednej sztuce.
Dzielisz koszt zakupu przez oszczędność na sztuce: liczba sztuk = 200 000 / 300. Otrzymujesz próg zwrotu w sztukach (w przybliżeniu). To przydatne, gdy w pytaniu zmienia się wolumen lub trzeba ocenić minimalną serię.
Ćwicz zadania z procentów i kosztów: obniżki kosztu, wzrost wydajności, porównanie wariantów technologii. Ustal stały schemat: (1) oszczędność na sztuce, (2) oszczędność łączna, (3) porównanie z nakładem. To ogranicza pomyłki rachunkowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że oszczędność jednostkowa to 10% z 3000 zł, czyli 300 zł na sztuce.

Źródła:

  • Investopedia: "Cost-Benefit Analysis" https://www.investopedia.com/terms/c/cost-benefitanalysis.asp - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (pl): "Analiza kosztów i korzyści" https://pl.wikipedia.org/wiki/Analiza_koszt%C3%B3w_i_korzy%C5%9Bci - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki z rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej (analiza koszt–korzyść)
  • Materiały z organizacji produkcji: kalkulacja kosztów, efektywność usprawnień
  • Zadania ćwiczeniowe z procentów i zadań tekstowych (arkusze maturalne/technik)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego