KWALIFIKACJA EKA8 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 33.
Załóżmy, że podczas przeprowadzania inwentaryzacji w placówce pocztowej, zauważyłeś, że wartość rzeczywistej ilości towaru jest większa od wartości zapisanej w systemie. Jak nazywamy taką sytuację?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli stan rzeczywisty (ustalony w inwentaryzacji, np. w spisie z natury) jest większy niż stan zapisany w ewidencji/systemie, powstaje nadwyżka inwentaryzacyjna. Niedobór występuje w sytuacji odwrotnej, a "różnica inwentaryzacyjna" jest pojęciem ogólnym.

Pełne wyjaśnienie:

W inwentaryzacji porównuje się dwa obrazy tego samego zasobu (np. towarów w placówce):

  • stan rzeczywisty – ustalony fizycznie (spis z natury, przeliczenie, oględziny),
  • stan ewidencyjny – wynikający z zapisów w systemie/ewidencji.

Jeśli po porównaniu okaże się, że stan rzeczywisty jest większy od stanu ewidencyjnego, nazywa się to nadwyżką inwentaryzacyjną. Oznacza to, że "na stanie" faktycznie jest więcej sztuk/opakowań/egzemplarzy niż wynika z zapisów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Niedobór inwentaryzacyjny – to sytuacja przeciwna: stan rzeczywisty jest mniejszy niż ewidencyjny. Uczniowie często mylą te pojęcia, gdy nie zwrócą uwagi na kierunek porównania (większy vs mniejszy).
  • Różnica inwentaryzacyjna – to określenie ogólne na każdą niezgodność między stanem rzeczywistym a ewidencją. W pytaniu potrzebna jest nazwa konkretnego rodzaju różnicy (tu: nadwyżka), więc ogólny termin jest zbyt mało precyzyjny.
  • Błąd systemowy – może być jedną z możliwych przyczyn rozbieżności (np. niezaksięgowany dokument, błędne wprowadzenie danych), ale nie jest nazwą wyniku inwentaryzacji. Pytanie dotyczy nazewnictwa skutku porównania stanów, a nie diagnozy przyczyny.

W praktyce w placówce (także pocztowej) nadwyżka może wynikać np. z opóźnionego wprowadzenia przyjęcia, pomyłki w wydaniu, błędnego przypisania towaru do indeksu lub błędu w dokumentacji. Najpierw jednak poprawnie nazywa się zjawisko: nadwyżka, a dopiero później szuka przyczyny i sposobu rozliczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadwyżka inwentaryzacyjna to sytuacja, gdy w czasie inwentaryzacji (np. spisu z natury) stwierdzisz, że stan rzeczywisty towaru jest większy niż stan wynikający z ewidencji lub systemu. To nazwa rodzaju różnicy, a nie jej przyczyna.
Niedobór inwentaryzacyjny występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy niż stan ewidencyjny. Czyli system "pokazuje", że powinno być więcej, niż faktycznie jest. To przeciwieństwo nadwyżki i częste źródło pomyłek na testach.
Różnica dotyczy kierunku porównania: nadwyżka = jest więcej fizycznie niż w ewidencji, a niedobór = jest mniej fizycznie niż w ewidencji. Warto czytać uważnie, czy w treści jest "większa" czy "mniejsza".
"Różnica inwentaryzacyjna" to pojęcie ogólne obejmujące zarówno nadwyżki, jak i niedobory. W pytaniach testowych zwykle wymagana jest nazwa konkretnego typu różnicy, wynikająca z tego, czy stan rzeczywisty jest większy czy mniejszy.
Niekoniecznie. Nadwyżka oznacza tylko, że stan faktyczny jest większy niż w zapisach. Przyczyną może być błąd w systemie, ale też np. niewprowadzony dokument, pomyłka w wydaniu/przyjęciu albo błędne przypisanie towaru. Nazwa zjawiska nie przesądza o przyczynie.
Najczęściej są to: niezaksięgowany lub opóźniony dokument przyjęcia, pomyłka w ilości przy wydaniu, błędne wprowadzenie danych do ewidencji albo przesunięcie towaru bez rejestracji. Na egzaminie najpierw rozpoznaj zjawisko, potem myśl o przyczynach.
Ustal, co jest porównywane: stan rzeczywisty vs stan w systemie. Jeśli w treści jest "rzeczywisty większy niż w ewidencji" → nadwyżka. Jeśli "rzeczywisty mniejszy niż w ewidencji" → niedobór. Pomaga zaznaczenie słów "większy/mniejszy".
Inwentaryzację wykonuje się zgodnie z przyjętymi w jednostce zasadami i harmonogramem, m.in. okresowo oraz w sytuacjach wymagających potwierdzenia stanów (np. zmiana odpowiedzialności materialnej). Na potrzeby testu kluczowe jest rozumienie celu: ustalenie stanu rzeczywistego.
Najpierw należy potwierdzić wynik (ponowne przeliczenie, weryfikacja dokumentów ruchu towarów), a potem wyjaśnić przyczynę i przygotować rozliczenie zgodnie z procedurą jednostki. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle sprawdza się samo nazwanie zjawiska i poprawne rozróżnienie od niedoboru.
Najczęstsze są: nieuważne czytanie ("większa" vs "mniejsza"), wybór ogólnego hasła "różnica" zamiast precyzyjnej nazwy oraz sugerowanie się słowem "system" i wybór "błędu systemowego". Warto zawsze rozstrzygnąć kierunek różnicy, dopiero potem wybrać termin.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Jeżeli stan rzeczywisty (ustalony w inwentaryzacji, np. w spisie z natury) jest większy niż stan zapisany w ewidencji/systemie, powstaje nadwyżka inwentaryzacyjna."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości/ewidencji magazynowej (dział: inwentaryzacja, różnice inwentaryzacyjne)
  • Instrukcje inwentaryzacyjne stosowane w jednostkach (procedury spisu i rozliczania różnic)
  • Zadania testowe: rozpoznawanie nadwyżki/niedoboru na podstawie krótkich opisów sytuacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego