KWALIFIKACJA INF2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 10.
Załóżmy, że pracujesz na komputerze z systemem Linux i chcesz zmienić uprawnienia dla pliku "example.txt", aby tylko właściciel mógł go czytać, pisać i wykonywać. Które polecenie wybierzesz?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
chmod 700 example.txt ustawia prawa w notacji oktalnej: 7 dla właściciela (r+w+x), 0 dla grupy i 0 dla pozostałych (brak uprawnień). Polecenie chown zmienia właściciela, a nie prawa dostępu, natomiast 777 daje pełny dostęp wszystkim.

Pełne wyjaśnienie:

W Linuksie uprawnienia plików są rozdzielone na trzy klasy użytkowników: właściciel, grupa oraz pozostali. Dla każdej klasy można ustawić trzy prawa: odczyt (r), zapis (w) i wykonanie (x).

Polecenie chmod służy do zmiany tych uprawnień. W notacji oktalnej każda z trzech cyfr opisuje jedną klasę użytkowników, a suma składa się z wartości: r=4, w=2, x=1. Dlatego:

  • 7 = 4+2+1, czyli r+w+x (pełne prawa),
  • 0 = brak uprawnień.

Z tego wynika, że ustawienie 700 oznacza: właściciel ma r+w+x, natomiast grupa i pozostali nie mają żadnych praw. To dokładnie spełnia warunek "tylko właściciel może czytać, pisać i wykonywać".

Odpowiedź z chmod 777 example.txt jest błędna, bo 777 daje r+w+x wszystkim trzem klasom (właściciel, grupa, pozostali), czyli plik staje się dostępny dla każdego użytkownika, co przeczy wymaganiu ograniczenia dostępu.

Odpowiedzi z chown 700 example.txt oraz chown 777 example.txt są błędne, ponieważ chown nie zmienia uprawnień, tylko właściciela (i ewentualnie grupę). Podanie liczby w miejscu użytkownika/grupy nie odpowiada poprawnej składni typowego użycia chown, więc nie realizuje celu zadania.

W praktyce warto pamiętać o zasadzie najmniejszych uprawnień: przyznawaj tylko to, co jest konieczne. Dla prywatnych skryptów lub narzędzi administracyjnych 700 bywa właściwym wyborem, o ile plik ma być uruchamiany wyłącznie przez właściciela.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 700 to notacja oktalna uprawnień: pierwsza cyfra dotyczy właściciela, druga grupy, trzecia pozostałych. 7 oznacza r+w+x (4+2+1), a 0 brak uprawnień. Czyli tylko właściciel ma pełny dostęp.
W notacji numerycznej: r=4, w=2, x=1. Sumujesz wartości dla danej klasy użytkowników. Przykład: 6 to r+w (4+2), 5 to r+x (4+1), 7 to r+w+x (4+2+1).
777 daje pełne prawa (r+w+x) właścicielowi, grupie i pozostałym. To oznacza, że każdy użytkownik systemu może czytać, modyfikować i uruchamiać plik. W zadaniu wymagane jest odebranie praw grupie i innym, więc 777 jest zbyt "szerokie".
chown służy do zmiany właściciela (i opcjonalnie grupy) pliku, a chmod zmienia prawa dostępu (r/w/x). To różne mechanizmy: własność mówi "kto", a uprawnienia mówią "co wolno zrobić".
700 jest przydatne, gdy plik ma być prywatny i używany tylko przez właściciela, np. skrypt administracyjny w katalogu domowym, plik z kluczami lub konfiguracją zawierającą hasła. Minimalizuje ryzyko odczytu lub uruchomienia przez innych użytkowników.
Najczęściej używa się ls -l example.txt, które pokaże zapis typu -rwx------ dla 700. Możesz też użyć stat example.txt, aby zobaczyć uprawnienia w formie czytelnej i numerycznej.
Dla zwykłego tekstu "x" zwykle nie jest potrzebne, bo wykonanie dotyczy uruchamiania pliku jako programu/skryptu. Jednak w zadaniu wskazano, że właściciel ma móc "wykonywać", więc poprawne jest nadanie x właścicielowi (np. dla skryptu z tekstem poleceń).
Najczęściej: mylenie chmod z chown, wybieranie 777 "na pewniaka", oraz pomylenie kolejności cyfr (właściciel/grupa/pozostali). Warto zapamiętać skrót: UGO (User, Group, Others) oraz r=4, w=2, x=1.
Można użyć trybu symbolicznego, np. ustawienie tylko dla właściciela: chmod u=rwx,go= example.txt. To czytelnie mówi: właściciel ma rwx, a grupa i pozostali nie mają nic.
Tak. Zapis -rwx------ oznacza: właściciel ma r/w/x, grupa nie ma żadnych praw, pozostali też nie mają. To dokładnie odpowiada liczbie 700 w notacji oktalnej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "chmod 700 example.txt ustawia prawa w notacji oktalnej: 7 dla właściciela (r+w+x), 0 dla grupy i 0 dla pozostałych (brak uprawnień)."

Źródła:

  • GNU Coreutils Manual: "chmod invocation" (tryby numeryczne i znaczenie r/w/x), https://www.gnu.org/software/coreutils/manual/html_node/chmod-invocation.html - dostęp 2026-03-02
  • Linux man-pages: chmod(1) - opis polecenia i trybów (w tym notacji oktalnej), https://man7.org/linux/man-pages/man1/chmod.1.html - dostęp 2026-03-02
  • Linux man-pages: chown(1) - zakres działania (zmiana właściciela/grupy), https://man7.org/linux/man-pages/man1/chown.1.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Strony podręcznika systemowego: man chmod, man chown, man chmod (sekcja o trybach numerycznych)
  • Dokumentacja GNU Coreutils dotycząca chmod
  • Materiały szkoleniowe o uprawnieniach UNIX (rwx, umask, właściciel/grupa/pozostali)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego