KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 21.
Zamieszczone zestawienie przedstawia wymagania szczegółowe dla poszczególnych klas mleka. Określ klasę mleka o parametrach: ciężar właściwy 1,030 g/ml, komórek somatycznych około 490 000 w 1 ml, nie stwierdzono zawartości antybiotyków oraz aflatoksyny.
Ilustracja przedstawia tabelę z zestawieniem wymagań szczegółowych dla różnych klas mleka, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa mleka wynika z najsurowszego niespełnionego progu.
490 000 komórek somatycznych/ml przekracza limit dla klasy ekstra (400 000), ale mieści się w limicie dla klasy I (500 000). Gęstość 1,030 g/ml spełnia minimum, a brak antybiotyków i aflatoksyny jest wymagany w każdej klasie.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji mleka surowego o przypisaniu do klasy decyduje spełnienie wszystkich wymagań dla danej klasy. Stosuje się zasadę praktyczną: mleko otrzymuje najwyższą klasę, dla której komplet parametrów mieści się w limitach (a jeśli jeden parametr nie spełnia wymagań klasy wyższej, partia spada do klasy niższej).

Dla podanych danych kluczowa jest liczba komórek somatycznych: około 490 000 w 1 ml. Z tabeli wymagań wynika, że dla klasy ekstra dopuszczalne jest maksymalnie 400 000/ml, dla klasy I maksymalnie 500 000/ml, a dla klasy II maksymalnie 1 000 000/ml. Wynik 490 000/ml nie spełnia progu klasy ekstra (jest powyżej 400 000), ale spełnia próg klasy I (jest poniżej 500 000). To przesądza o wyborze klasy I.

Pozostałe parametry nie zmieniają wyniku w górę: gęstość 1,030 g/ml jest wyższa niż wymagane minimum (1,0280), więc nie dyskwalifikuje. Brak antybiotyków i brak aflatoksyny M1 to wymóg bezwzględny dla wszystkich klas, więc spełnienie go jest konieczne, ale samo w sobie nie oznacza automatycznie klasy ekstra.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Klasa ekstra" odpada, bo przy tej klasie limit komórek somatycznych jest niższy (400 000/ml), a podany wynik go przekracza.
  • "Klasa II" byłaby właściwa dopiero wtedy, gdyby mleko nie mieściło się w limicie klasy I (np. przekroczyło 500 000/ml), ale nadal spełniało wymagania klasy II.
  • "Pozaklasowe" sugeruje niespełnienie podstawowych wymagań (np. wykryte substancje niedozwolone lub rażące przekroczenia). Tu podano brak antybiotyków i aflatoksyny oraz parametry mieszczące się w klasie I.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównuj wynik z progami od najwyższej klasy do niższych i pamiętaj, że "maksymalnie" oznacza granicę, której nie wolno przekroczyć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Liczba komórek somatycznych to wskaźnik stanu zdrowia wymienia i higieny udoju. Podwyższona wartość często wiąże się ze stanem zapalnym (mastitis) i obniża klasę jakości mleka. W ocenie klasowej porównuje się wynik z wartościami granicznymi (limitami) dla danej klasy.
Stosuje się zasadę: wybierz najwyższą klasę, dla której wszystkie parametry mieszczą się w wymaganiach. Jeśli choć jeden parametr przekracza limit klasy wyższej, partia nie może dostać tej klasy i spada do klasy niższej, którą jeszcze spełnia.
Bo klasa ekstra ma bardziej rygorystyczny limit komórek somatycznych niż klasa I. Jeśli wynik przekracza próg dla ekstra, mleko nie spełnia wymagań tej klasy, nawet gdy inne parametry są bardzo dobre. Wtedy kwalifikuje się do klasy niższej, którą spełnia.
W materiałach do zadania wskazano limity maksymalne: dla klasy ekstra 400 000/ml, dla klasy I 500 000/ml, dla klasy II 1 000 000/ml. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że są to progi, których nie wolno przekroczyć, a nie wartości minimalne.
Minimalna gęstość to kontrola jakości surowca i sygnał, czy mleko nie jest rozwodnione oraz czy ma prawidłową zawartość suchej masy. Jeżeli gęstość jest poniżej minimum, partia nie spełnia wymagań jakościowych. Gęstość powyżej minimum zwykle nie obniża klasy.
Tak, w materiale do zadania antybiotyki są opisane jako niedopuszczalne we wszystkich klasach. Oznacza to, że ich wykrycie jest kryterium bezpieczeństwa, a nie "parametr do poprawy". Taka partia nie może być klasyfikowana w standardowych klasach jakości.
Aflatoksyna M1 to niepożądana substancja, której obecność stanowi zagrożenie bezpieczeństwa żywności. W tabeli wymagań dla klas mleka wskazano ją jako niedopuszczalną. Dlatego nawet dobre parametry higieniczne nie zrekompensują wykrycia aflatoksyny.
Częste są: mylenie progów między klasami (np. zamiana limitów ekstra i I), błędne rozumienie limitu jako "minimum", oraz skupienie się na jednym parametrze (np. brak antybiotyków) zamiast sprawdzić parametr, który faktycznie obniża klasę (np. komórki somatyczne).
W tym przypadku gęstość 1,030 g/ml spełnia wymaganie minimalne (co najmniej 1,0280), więc nie ogranicza klasy. O wyborze klasy decyduje parametr, który nie spełnia wymagań klasy wyższej, czyli liczba komórek somatycznych przekraczająca próg klasy ekstra.
Ćwicz szybkie porównywanie danych z progami: zawsze zacznij od klasy najwyższej i sprawdzaj każdy parametr po kolei. Zrób własną ściągę: które wskaźniki mają wartości "nie mniej niż" (minimum), a które "nie więcej niż" (maksimum). Na końcu zapamiętaj: substancje niedozwolone oznaczają dyskwalifikację.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Klasa mleka wynika z najsurowszego niespełnionego progu.490 000 komórek somatycznych/ml przekracza limit dla klasy ekstra (400 000), ale mieści się w limicie dla klasy I (500 000)."

Źródła:

  • Ilustracja do zadania: tabela "CECHY" z wymaganiami dla klas mleka (klasa ekstra/I/II) – wartości graniczne komórek somatycznych i zapis "niedopuszczalna" dla antybiotyków oraz aflatoksyny M1.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii mleczarstwa (jakość mleka surowego, parametry oceny)
  • Notatki/ćwiczenia z interpretacji tabel normatywnych i progów jakości
  • Instrukcje laboratoriów mleczarni dotyczące badań: gęstość, komórki somatyczne, testy na antybiotyki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego