KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 22.
Zamieszczony poniżej rysunek prezentuje kod
Ilustracja przedstawia diagram czasowy związany z kodowaniem sygnałów, prawdopodobnie w kontekście teleinformatyki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod HDB-3 jest modyfikacją AMI: przy dłuższych ciągach zer wprowadza substytucje z celowym naruszeniem polaryzacji (V). Na przebiegu widać sygnał trójpoziomowy oraz impuls pojawiający się na czwartym zerze (naruszenie), czego nie ma w Manchester (zawsze przejście w środku bitu) ani w RZ.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku widać trzy sygnały: zegar (CLK), ciąg binarny oraz wynikowy ciąg kodowy. Kluczowe jest to, że przebieg kodowy ma trzy poziomy (dodatni, zerowy, ujemny), czyli jest kodem bipolarnym, a nie dwupoziomowym.

W kodzie AMI bity "1" są nadawane jako impulsy o naprzemiennej polaryzacji (+V, potem -V, potem +V…), natomiast bity "0" to poziom zerowy. AMI ma jednak problem praktyczny: długie serie zer nie dają przejść sygnału, co utrudnia utrzymanie synchronizacji zegara u odbiornika.

Kod HDB-3 rozwiązuje ten problem przez substytucję sekwencji czterech kolejnych zer specjalnym wzorem zawierającym naruszenie (violation, oznaczane jako V). Naruszenie polega na tym, że pojawia się impuls o tej samej polaryzacji co poprzedni impuls "1", czyli świadomie łamie się naprzemienność z AMI. Dzięki temu odbiornik może wykryć miejsce substytucji i zachować synchronizację.

Na przedstawionym przebiegu po pierwszej "1" (impuls dodatni) występuje sekwencja czterech zer. Trzy pierwsze zera są kodowane jako poziom 0, ale na czwartym zerze pojawia się impuls dodatni zamiast zera. To jest charakterystyczny ślad wzoru typu 000V w HDB-3 (naruszenie o tej samej polaryzacji co poprzedni impuls). Następnie kolejna "1" ma polaryzację ujemną, co pasuje do reguł kodów bipolarnych poza miejscem naruszenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Manchester koduje każdy bit przejściem w środku okresu bitowego i używa tylko dwóch poziomów. Na rysunku nie widać przejścia w środku każdego bitu i widać poziom zerowy jako trzeci stan.
  • RZ (Return to Zero) może "wracać do zera" w obrębie bitu, ale nie ma specyficznej idei naruszeń polaryzacji przy ciągach czterech zer.
  • AMI nie wstawia impulsów w miejscu zer; cztery kolejne zera pozostałyby zerami. Obecność impulsu na czwartym zerze wskazuje na mechanizm substytucji, czyli HDB-3.

W praktyce umiejętność rozpoznania HDB-3 na diagramie czasowym przydaje się przy diagnostyce warstwy fizycznej łączy cyfrowych (np. E1) i interpretacji przebiegów z oscyloskopu lub analizatora.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
HDB-3 to kod liniowy bipolarny (trójpoziomowy) używany do transmisji cyfrowej. Jest rozwinięciem AMI i dodaje mechanizm substytucji długich ciągów zer, aby utrzymać synchronizację zegarową odbiornika dzięki celowym naruszeniom polaryzacji.
W AMI zera są kodowane brakiem impulsu, więc długi ciąg zer nie daje przejść sygnału i odbiornik może "zgubić" zegar. HDB-3 wstawia specjalne wzory (np. z naruszeniem V), które tworzą zdarzenia w przebiegu i poprawiają odzysk synchronizacji.
Szukaj przebiegu trójpoziomowego oraz sytuacji, w której w miejscu zera pojawia się impuls. Szczególnie charakterystyczne jest pojawienie się impulsu na czwartym kolejnym zerze (substytucja) i to, że impuls naruszający V ma tę samą polaryzację co poprzedni impuls.
Manchester jest kodem dwupoziomowym i każdy bit ma przejście w środku czasu bitu. HDB-3 jest kodem bipolarnym trójpoziomowym (dodatni/zero/ujemny) i nie wymaga przejścia w środku każdego bitu; zamiast tego stosuje substytucje ciągów zer z naruszeniem polaryzacji.
Naruszenie (V) to impuls wstawiony celowo tak, aby złamać regułę naprzemienności znaków z AMI. Ma on tę samą polaryzację co poprzedni impuls "1". Dzięki temu odbiornik wykrywa miejsce substytucji zer i może poprawnie odtworzyć dane oraz utrzymać synchronizację.
Wybór wzoru zależy od liczby impulsów od ostatniego naruszenia: przy nieparzystej liczbie impulsów stosuje się 000V, a przy parzystej B00V. Celem jest zachowanie odpowiedniego bilansu i umożliwienie detekcji sekwencji zer przy jednoczesnym wspomaganiu synchronizacji.
Czasem początkującym może się wydawać podobny, bo oba mogą "dotykać zera", ale mechanizm jest inny. RZ opisuje kształt impulsów (powrót do zera w obrębie bitu), a HDB-3 opisuje reguły kodowania i substytucji zer z naruszeniem polaryzacji w kodzie bipolarnym.
Najczęstsze to mylenie Manchester z kodami bipolarnymi, bo "coś się zmienia" na przebiegu, oraz mylenie AMI z HDB-3, bo oba są trójpoziomowe. Kluczowy test: w HDB-3 pojawiają się impulsy w miejscu zer (substytucje), a w AMI nie.
HDB-3 jest kojarzony z europejskimi łączami cyfrowymi typu E1 (2,048 Mbit/s) i urządzeniami teletransmisyjnymi, gdzie ważny jest stabilny odzysk zegara. W praktyce monter/serwisant może spotkać go przy pomiarach warstwy fizycznej i analizie przebiegów.
Najpierw policz liczbę poziomów (2 czy 3). Potem sprawdź, czy każde bity mają przejście w środku (Manchester), czy raczej są impulsy/zera w granicach bitów. Na końcu poszukaj "nienaturalnego" impulsu w miejscu czwartego kolejnego zera — to mocna wskazówka HDB-3.
info

Około 32% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Kod HDB-3 jest modyfikacją AMI: przy dłuższych ciągach zer wprowadza substytucje z celowym naruszeniem polaryzacji (V)."

Źródła:

  • ITU-T Recommendation G.703: Physical/electrical characteristics of hierarchical digital interfaces, ITU, (dokument standardu) https://www.itu.int/rec/T-REC-G.703/en (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: High Density Bipolar 3 (HDB3) https://en.wikipedia.org/wiki/High_Density_Bipolar_3 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Alternate mark inversion (AMI) https://en.wikipedia.org/wiki/Alternate_mark_inversion (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Zalecenia ITU-T dotyczące interfejsów cyfrowych i kodowania liniowego (np. G.703)
  • Rozdziały z podstaw transmisji cyfrowej: kodowanie liniowe, odzysk zegara, kody bipolarne
  • Ćwiczenia z analizy przebiegów czasowych: rozpoznawanie AMI, HDB-3, Manchester, RZ na wykresach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego