KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 15.
Zapas mąki pszennej w magazynie piekarni na początku tygodnia wynosił 50 kg. W analizowanym tygodniu zakupiono i przyjęto do magazynu na podstawie dowodów
- Pz nr 18/01/17 370 kg mąki pszennej,
- Pz nr 19/01/17 250 kg mąki pszennej.

Zapas bieżący pozwalający na zachowanie ciągłości produkcji ustalono na poziomie 450 kg/tydzień. Ustal zapas nadmierny mąki pszennej na koniec tygodnia, jeśli w magazynie powinien znajdować się zapas rezerwowy w wysokości 50 kg.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stan dostępny na koniec tygodnia to zapas początkowy powiększony o przyjęcia: 50 + 370 + 250 = 670 kg.
W magazynie powinno pozostać łącznie 450 kg zapasu bieżącego i 50 kg rezerwowego, czyli 500 kg.
Zapas nadmierny = 670 − 500 = 170 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Aby ustalić zapas nadmierny, trzeba najpierw policzyć, ile mąki było łącznie do dyspozycji po wszystkich przyjęciach, a następnie porównać to z poziomem zapasu, który musi pozostać w magazynie dla ciągłości produkcji.

1) Stan dostępny (po przyjęciach)
Zapas początkowy: 50 kg.
Przyjęcia do magazynu: 370 kg oraz 250 kg.
Razem: 50 + 370 + 250 = 670 kg.

2) Wymagany zapas minimalny na koniec tygodnia
W treści podano dwa elementy, które mają się znajdować w magazynie:

  • zapas bieżący: 450 kg/tydzień,
  • zapas rezerwowy: 50 kg.
Wymagany poziom zapasu = 450 + 50 = 500 kg.

3) Zapas nadmierny
Zapas nadmierny rozumiemy jako nadwyżkę ponad wymagany poziom: 670 − 500 = 170 kg. Tyle mąki stanowi zapas ponad ustalone normy (bieżącą i rezerwową).

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • Wartość 120 kg zwykle wynika z pomyłki w sumowaniu przyjęć albo nieuwzględnienia części danych (np. błędne dodanie 370 i 250).
  • Wartość 250 kg często pojawia się, gdy ktoś traktuje jedno przyjęcie jako "nadwyżkę" bez wykonania bilansu zapasu, albo odejmuje tylko zapas rezerwowy.
  • Wartość 320 kg może wynikać z odjęcia wyłącznie zapasu bieżącego (670 − 450 = 220) i dalszej pomyłki rachunkowej, albo z mylenia, czy rezerwa ma być dodana czy odjęta.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj w dwóch linijkach: "stan dostępny" oraz "stan wymagany na koniec" (bieżący + rezerwowy). Dopiero różnica to zapas nadmierny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapas bieżący to ilość materiału potrzebna do zapewnienia normalnej pracy w typowym okresie (np. tydzień) bez przerw w produkcji. W zadaniach jest traktowany jako część wymaganego stanu magazynu, który nie powinien być "nadwyżką", tylko minimalnym poziomem dla ciągłości działania.
Zapas rezerwowy (bezpieczeństwa) to dodatkowa ilość surowca utrzymywana na wypadek opóźnień dostaw, wzrostu zużycia lub błędów planowania. W obliczeniach zwykle dodaje się go do zapasu bieżącego, bo oba razem tworzą poziom, który powinien pozostać w magazynie.
Najpierw policz stan dostępny: zapas początkowy + wszystkie przyjęcia. Następnie policz stan wymagany na koniec: zapas bieżący + zapas rezerwowy. Zapas nadmierny to różnica: stan dostępny − stan wymagany. Jeśli różnica jest ujemna, oznacza to niedobór, a nie nadwyżkę.
Bo oba zapasy opisują minimalny poziom, jaki ma pozostać w magazynie. Zapas bieżący zabezpiecza typowe zużycie, a rezerwowy chroni przed odchyleniami (np. spóźniona dostawa). Dlatego w zadaniach "na koniec okresu" te wielkości tworzą łączny wymagany stan, od którego liczy się nadwyżkę.
Zwykle nie są potrzebne do samych obliczeń, bo liczą się ilości przyjęte do magazynu. Numery Pz wskazują, że przyjęcia są udokumentowane, co jest typowe dla zadań z dokumentacji w jednostce. Na egzaminie skup się na liczbach (kg) oraz na tym, czy wszystkie przyjęcia zostały uwzględnione.
Najczęściej: (1) pominięcie zapasu rezerwowego, (2) zsumowanie tylko jednego przyjęcia, (3) pomyłka w dodawaniu liczb, (4) potraktowanie zapasu rezerwowego jako "nadwyżki", (5) odjęcie wymaganych zapasów od przyjęć zamiast od stanu dostępnego (zapas początkowy + przyjęcia).
Zapas nadmierny może generować koszty magazynowania, ryzyko utraty jakości surowca, zamrożenie środków pieniężnych i większe straty przy przeterminowaniu lub zniszczeniu. W praktyce ekonomista ocenia, czy nadwyżka jest uzasadniona (np. sezonowość, rabaty ilościowe), czy wynika z błędnego planowania.
Nie zawsze. Nadwyżka może być racjonalna, gdy firma przewiduje większą produkcję, ma dłuższe terminy dostaw, spodziewa się podwyżek cen lub kupiła więcej z powodu opłacalnego rabatu. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się jednak podane normy zapasu jako punkt odniesienia do wyliczenia nadmiaru.
Wykonaj szybki test: stan dostępny musi być większy niż wymagany, jeśli ma wyjść nadwyżka. Tu 50 + 370 + 250 = 670, a wymagane 450 + 50 = 500, więc nadwyżka powinna być dodatnia i raczej "kilkadziesiąt–kilkaset" kg. Wynik 170 mieści się w tym zakresie.
Ćwicz schemat: (1) stan początkowy, (2) przyjęcia, (3) rozchody/zużycie (jeśli są), (4) normy zapasu na koniec, (5) nadwyżka lub niedobór. Rób krótkie notatki w formie dwóch linijek "dostępne" i "wymagane". To ogranicza błędy uwagi i przyspiesza rozwiązanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zapasy_(rachunkowo%C5%9B%C4%87) - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i e-materiały do kwalifikacji z zakresu gospodarki magazynowej i dokumentacji w jednostce organizacyjnej (temat: zapasy i ich rodzaje)
  • Zadania rachunkowe z obszaru: normowanie zapasów (zapas bieżący, bezpieczeństwa/rezerwowy, nadmierny)
  • Materiały dydaktyczne o dokumentach magazynowych (Pz, Wz) i obrocie magazynowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego