KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 20.
Jak zapisać w elektronicznej kartotece pacjenta następujące dane: "Ząb drugi przedtrzonowiec dolny prawy, powierzchnia styczna przyśrodkowa i żująca"?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
45 w notacji FDI oznacza drugi przedtrzonowiec w dolnym prawym kwadrancie (żuchwa prawa). Powierzchnia styczna przyśrodkowa to M (mesial), a powierzchnia żująca to O (occlusal). Dlatego prawidłowy zapis to 45 M/O.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie stomatologicznym najpierw identyfikuje się ząb, a następnie powierzchnie, których dotyczy opis (np. ubytek, wypełnienie, opracowanie). W pytaniu wskazano: "drugi przedtrzonowiec dolny prawy" oraz "powierzchnia styczna przyśrodkowa i żująca".

1) Identyfikacja zęba (FDI)
W notacji FDI pierwsza cyfra oznacza ćwiartkę łuku, a druga – numer zęba liczony od linii pośrodkowej. Dla uzębienia stałego "4" oznacza dolny prawy kwadrant (żuchwa prawa), a "5" oznacza drugi przedtrzonowiec. Zatem właściwy numer zęba to 45.

2) Identyfikacja powierzchni
Powierzchnia styczna przyśrodkowa to powierzchnia zwrócona do przodu łuku, w kierunku linii pośrodkowej – standardowo oznacza się ją skrótem M (mesial). Powierzchnia żująca w zębach bocznych jest oznaczana skrótem O (occlusal).

3) Zapis końcowy
Łącząc numer zęba i powierzchnie, otrzymujemy zapis: 45 M/O, czyli drugi przedtrzonowiec żuchwy po stronie prawej, powierzchnie M oraz O.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "24 B/O" wskazuje inny ząb (górny lewy przedtrzonowiec w innej ćwiartce), więc nie odpowiada lokalizacji "dolny prawy". Dodatkowo pojawia się powierzchnia B (policzkowa), której w opisie nie ma.
  • "45 D/O" ma prawidłowy numer zęba, ale błędną powierzchnię styczną: D oznacza powierzchnię dystalną (od linii pośrodkowej), a w pytaniu jest wyraźnie "przyśrodkowa", czyli M.
  • "85 M/O/D" dotyczy uzębienia mlecznego (pierwsza cyfra 8), a pytanie opisuje ząb przedtrzonowy, który występuje w uzębieniu stałym. Ponadto zawiera dodatkową powierzchnię (D), której nie wskazano w opisie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze "tłumacz" opis słowny na: (1) ćwiartka + numer zęba, (2) powierzchnie. Jeśli numer zęba się zgadza, sprawdź jeszcze, czy powierzchnie są zgodne z kierunkiem "przyśrodkowa/dystalna".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"45" oznacza ząb stały: 4 = dolny prawy kwadrant (żuchwa prawa), 5 = drugi przedtrzonowiec liczony od linii pośrodkowej. Czyli jest to drugi przedtrzonowiec dolny prawy.
W FDI pierwsza cyfra koduje ćwiartkę: zwykle 1–2 dotyczą szczęki (góra), a 3–4 żuchwy (dół) dla zębów stałych. Dlatego liczba zaczynająca się od "4" wskazuje ząb dolny po prawej stronie.
M (mesial) to powierzchnia przyśrodkowa, czyli skierowana w stronę linii pośrodkowej łuku zębowego. Jest to jedna z dwóch powierzchni stycznych w zębach bocznych (druga to D – dystalna).
O (occlusal) oznacza powierzchnię żującą zębów bocznych (przedtrzonowców i trzonowców). To ta powierzchnia, która bierze udział w zwarciu i ma bruzdy oraz guzki.
"45" wskazuje dobry ząb, ale D to powierzchnia dystalna (oddalona od linii pośrodkowej). W opisie jest powierzchnia przyśrodkowa, czyli powinna być M. Taki błąd zmienia lokalizację ubytku/wypełnienia.
Najczęściej myli się: stronę pacjenta (prawa/lewa), ćwiartki (np. 2 vs 4) oraz drugi znak (np. 4 vs 5). Pomaga zasada: najpierw ustal, czy to szczęka czy żuchwa, potem strona, a na końcu policz ząb od linii pośrodkowej.
Tak. W FDI uzębienie mleczne ma inne oznaczenia ćwiartek (zwykle 5–8), a zęby w ćwiartce numeruje się od 1 do 5. Dlatego zapis zaczynający się od "8" odnosi się do uzębienia mlecznego, a nie do przedtrzonowców stałych.
Powierzchnia przyśrodkowa (M) jest zawsze bliżej linii pośrodkowej (między siekaczami), a dystalna (D) dalej od niej. W praktyce warto wyobrazić sobie kierunek "do środka łuku" (M) i "ku tyłowi łuku" (D).
Gdy zmiana (ubytek, wypełnienie, opracowanie) obejmuje więcej niż jedną powierzchnię tego samego zęba. Zapis M/O oznacza, że dotyczy jednocześnie powierzchni przyśrodkowej i żującej, co jest typowe np. dla ubytków styczno-żujących w zębach bocznych.
Najlepiej pracować na schematach łuków: losuj opis słowny (np. "dolny prawy drugi przedtrzonowiec, M/O") i zapisuj kod, a potem sprawdzaj na diagramie. Skuteczne jest też powtarzanie skrótów powierzchni (M, D, O, B/L) w krótkich seriach.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że 45 w notacji FDI oznacza drugi przedtrzonowiec w dolnym prawym kwadrancie (żuchwa prawa).

Źródła:

  • ISO 3950:2016, Dentistry — Designation system for teeth and areas of the oral cavity

Materiały:

  • Schemat uzębienia stałego z notacją FDI do ćwiczeń
  • Ćwiczenia z identyfikacji zębów i powierzchni na diagramach stomatologicznych
  • Instrukcja (help) używanego w gabinecie programu do prowadzenia kartoteki – sekcja dotycząca oznaczeń zębów i powierzchni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego