W rachunkowości zapis po stronie Wn konta kosztowego co do zasady oznacza narastanie kosztów. Jeżeli na koniec okresu na koncie "Koszty działalności podstawowej" pozostaje saldo Wn, to znaczy, że część kosztów nie została jeszcze rozliczona (nie została przeniesiona dalej zgodnie z przyjętym wariantem ewidencji).
W działalności produkcyjnej koszty działalności podstawowej są w toku okresu "zbierane", a następnie rozliczane na produkty. Gdy produkcja nie została zakończona, poniesione koszty dotyczą produkcji w toku. Ekonomicznym odpowiednikiem takiego nierozliczonego salda jest więc wartość produkcji niezakończonej (produkcji w toku) wykazywana jako składnik zapasów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "odchyleń w produkcji" – odchylenia (np. od kosztów planowanych/standardowych) są zwykle ewidencjonowane na wyodrębnionych kontach odchyleń, a nie jako saldo Wn konta kosztów działalności podstawowej. Sam fakt wystąpienia salda Wn nie identyfikuje kategorii "odchylenia".
- "produkcji zakończonej" – produkcja zakończona (wyroby gotowe) jest rozliczona na inne konta (produkty/wyroby) i nie powinna "zostawać" jako nierozliczone saldo na koncie kosztów działalności podstawowej, jeśli została prawidłowo przeksięgowana.
- "produkcji planowanej" – planowanie jest kategorią budżetową/zarządczą, a saldo na koncie księgowym dotyczy zapisów rzeczywistych (ewidencyjnych) wynikających z dokumentów i dekretacji, nie zaś planu.
Wskazówka egzaminacyjna: patrząc na saldo konta kosztów, zawsze zadaj sobie pytanie, czy koszty zostały już rozliczone na produkty lub wynik. Jeśli nie – najczęściej oznacza to koszty przypisane do produkcji w toku (niezakończonej).
