KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 21.
Zaplanowano przegląd silnika głównego powiązany z demontażem jego głowicy oraz tłoka na jednym z cylindrów. Na podstawie fragmentu dokumentacji techniczno-ruchowej silnika określ minimalną wartość dopuszczalnego obciążenia roboczego (DOR) osprzętu niezbędnego do transportu zdemontowanych części silnika.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentacji techniczno-ruchowej silnika okrętowego, zawierający tabelę z głównymi wymiarami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z dokumentacji należy odczytać masę demontowanej części i dobrać DOR co najmniej równy masie najcięższego elementu podnoszonego osobno. Tłok waży 4215 kg (4,215 t), więc 4 t jest niewystarczające. Najmniejsza wartość z odpowiedzi spełniająca warunek DOR ≥ 4,215 t to 5 ton.

Pełne wyjaśnienie:

Dopuszczalne obciążenie robocze (DOR) oznacza maksymalny ładunek, jaki dany osprzęt dźwigowy może bezpiecznie podnosić w normalnych warunkach pracy. W zadaniu kluczowe jest to, że demontowane części (głowica i tłok) są transportowane oddzielnie, więc przy doborze osprzętu nie sumuje się ich mas.

Z fragmentu dokumentacji techniczno-ruchowej należy odczytać masy elementów:

  • głowica (komplet z zaworami): 3020 kg, czyli 3,02 t,
  • tłok (komplet z trzonem): 4215 kg, czyli 4,215 t.

Najcięższym pojedynczym elementem jest tłok, dlatego to jego masa wyznacza minimalny wymagany DOR: osprzęt musi mieć DOR co najmniej 4,215 t. Następnie porównuje się ten warunek z podanymi opcjami udźwigu (w tonach) i wybiera najmniejszą wartość, która go spełnia.

Odpowiedź "5 ton" jest poprawna, bo 5 t > 4,215 t, a jednocześnie jest to najmniejsza z dostępnych wartości większa od wymaganej. Odpowiedź "4 tony" jest błędna, ponieważ 4,0 t odpowiada 4000 kg, a to mniej niż 4215 kg – oznaczałoby dobór osprzętu o zbyt małej nośności. Odpowiedź "3 tony" również nie spełnia warunku, bo jest jeszcze mniejsza. Odpowiedź "6 ton" spełnia warunek nośności, ale nie jest minimalna, więc nie odpowiada na pytanie o minimalną wartość dopuszczalną z podanych opcji.

Typowe błędy na egzaminie to: (1) sumowanie mas głowicy i tłoka, mimo że są podnoszone osobno, oraz (2) zaokrąglanie w dół do "najbliższej" wartości katalogowej. W praktyce bezpieczny dobór zawsze wymaga, aby DOR nie był mniejszy od rzeczywistej masy podnoszonego elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DOR (dopuszczalne obciążenie robocze) to maksymalny ładunek, jaki dany element osprzętu (np. zawiesie, hak, trawersa) może bezpiecznie podnosić. W praktyce DOR musi być nie mniejszy niż masa podnoszonego elementu, a dobór wykonuje się na podstawie danych z dokumentacji.
Najpierw odczytaj w DTR masę tłoka (kompletu). Następnie przyjmij, że osprzęt musi mieć DOR co najmniej równy tej masie. Jeśli wybierasz z kilku opcji, wskaż najmniejszą wartość, która jest większa lub równa masie tłoka (nie wolno wybierać wartości mniejszej).
Nie sumuje się mas, gdy elementy są transportowane oddzielnie, czyli w osobnych podniesieniach. DOR dobiera się do najcięższego pojedynczego ładunku w danej operacji. Sumowanie byłoby uzasadnione tylko wtedy, gdyby oba elementy były podnoszone jednocześnie jako jeden ładunek.
1 tona to 1000 kg. Aby przeliczyć 4215 kg na tony, dzielisz przez 1000: 4215 / 1000 = 4,215 t. Potem porównujesz tę wartość z dostępnymi udźwigami w tonach i wybierasz minimalny DOR spełniający warunek.
Nie. DOR 4 t odpowiada 4000 kg, a masa ładunku wynosi 4215 kg. To oznacza przeciążenie osprzętu już na starcie. W pytaniach testowych należy wybrać DOR co najmniej równy masie, czyli w praktyce najbliższą wyższą wartość z podanych opcji.
Najczęściej kluczowe są: masa (ciężar) pojedynczej części, gabaryty oraz informacja, czy element jest kompletny (np. "komplet z trzonem"). Masa determinuje dobór DOR osprzętu, a wymiary wpływają na organizację miejsca pracy, dobór trawers i bezpieczną drogę transportu w maszynowni.
Pytanie sprawdza umiejętność spełnienia warunku bezpieczeństwa przy jednoczesnym właściwym doborze. "Minimalna wartość" oznacza najmniejszy udźwig, który nadal jest wystarczający. Większe wartości też mogą być bezpieczne, ale nie odpowiadają na warunek minimalności z treści zadania.
Najczęstsze pomyłki to: sumowanie mas elementów podnoszonych osobno, pomylenie jednostek (kg z tonami), zaokrąglenie w dół (np. uznanie 4 t za "prawie 4,215 t") oraz wybór większej odpowiedzi mimo wymogu "minimalnej". Pomaga kontrola nierówności: DOR ≥ masa.
To masa jednej sztuki danego elementu wyrażona w kilogramach. W kontekście podnoszenia jest to wartość, do której porównujesz DOR osprzętu. Jeśli demontujesz jeden tłok lub jedną głowicę, właśnie ta kolumna mówi, jak ciężki jest pojedynczy ładunek.
Podstawy to: dobór osprzętu o DOR nie mniejszym niż masa ładunku, kontrola stanu zawiesi i haków, stabilne zamocowanie ładunku oraz brak osób w strefie podwieszonego ładunku. Na egzaminie przekłada się to na prostą regułę: najpierw masa z DTR, potem minimalny DOR spełniający warunek.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Z dokumentacji należy odczytać masę demontowanej części i dobrać DOR co najmniej równy masie najcięższego elementu podnoszonego osobno."

Źródła:

  • Ilustracja do pytania: "Dokumentacja techniczno-ruchowa silnika okrętowego (fragment)" – tabela mas elementów (m.in. "Tłok (komplet z trzonem) 4215 kg", "Głowica (komplet z zaworami) 3020 kg").
  • Kontekst zadania przekazany w treści: definicja DOR oraz zasada doboru do najcięższego pojedynczego elementu podnoszonego oddzielnie (informacja w materiale wejściowym pytania).

Materiały:

  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dotyczące prac dźwigowych na statku
  • Fragmenty DTR silników okrętowych – tabele mas i gabarytów części
  • Materiały szkoleniowe z doboru zawiesi i osprzętu dźwigowego (pojęcia: udźwig, DOR, współczynnik bezpieczeństwa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego