KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 40.
Zapora pyłowa zbudowana jest z pólek o długości deseczek 0,5 m. Ile pyłu kamiennego należy umieścić jednym metrze bieżącym półki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy deseczkach o długości 0,50 m zapora pyłowa musi mieć na półce minimalną, normową ilość pyłu kamiennego.
Wymaganie wynosi co najmniej 45 kg na 1 m bieżący półki, aby przy fali uderzeniowej pył łatwo się zsypywał i tłumił wybuch pyłu węglowego.

Pełne wyjaśnienie:

Zapora pyłowa jest elementem profilaktyki przeciwwybuchowej w podziemnych wyrobiskach kopalń węgla. Jej zadaniem jest osłabienie lub zatrzymanie skutków wybuchu pyłu węglowego przez wytworzenie chmury niepalnego pyłu kamiennego, który rozcieńcza i "zobojętnia" mieszaninę palnego pyłu.

Zapora składa się z półek (pomostów) z luźno ułożonych deseczek. Podczas przejścia fali uderzeniowej deseczki spadają lub ulegają przemieszczeniu, a pył kamienny ma się łatwo zsypać (musi być lotny i niezbrylony). Dlatego przepisy i instrukcje techniczne podają minimalną masę pyłu kamiennego na 1 m bieżący półki zależnie od długości deseczek.

Dla deseczek o długości 0,50 m wymagana ilość to nie mniej niż 45 kg na metr bieżący półki. Ta wartość jest większa niż dla krótszych deseczek (np. 0,35 m), ponieważ geometria nasypu i sposób zsypywania muszą zapewnić wytworzenie odpowiedniej chmury pyłu w momencie zadziałania zapory.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Nie mniej niż 30 kg" – to wartość przypisywana innemu wariantowi konstrukcyjnemu (krótsze deseczki). Zastosowanie jej dla 0,50 m oznacza niedosyp pyłu i obniżenie skuteczności zapory.
  • "Nie mniej niż 15 kg" – ilość zbyt mała, niewystarczająca do uzyskania efektu tłumienia/neutralizacji wybuchu pyłu węglowego w praktyce zabezpieczeń przeciwwybuchowych.
  • "Nie mniej niż 60 kg" – nie jest wskazaną wartością minimalną dla deseczek 0,50 m w tym standardzie; w pytaniu sprawdzana jest konkretna, normowa wartość minimalna dla danego wymiaru deseczek.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zależność w formie prostej pary: 0,35 m → 30 kg/m oraz 0,50 m → 45 kg/m. Należy też uważać na typowy błąd: "metr bieżący półki" odnosi się do długości półki, a nie do długości pojedynczej deseczki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora pyłowa to zabezpieczenie przeciwwybuchowe w wyrobiskach podziemnych. Składa się z półek z deseczek, na których leży pył kamienny (niepalny). Gdy przechodzi fala uderzeniowa, pył ma się zsypać i utworzyć chmurę, która tłumi rozwój wybuchu pyłu węglowego.
Pył kamienny jest niepalny, więc nie podtrzymuje spalania. Po uniesieniu tworzy mieszaninę z pyłem węglowym i obniża jego palność, utrudniając rozprzestrzenianie się wybuchu. Pył węglowy działałby odwrotnie – zwiększałby zagrożenie.
W praktyce nie "wylicza się" tego z wzoru, tylko dobiera z wymagań dla danego typu półki. Kluczowy jest parametr: długość deseczek. Dla deseczek 0,50 m przyjmuje się minimalnie 45 kg pyłu kamiennego na 1 m bieżący półki.
Dla deseczek 0,35 m spotyka się wymaganie minimum 30 kg pyłu na 1 m bieżący półki, a dla deseczek 0,50 m – minimum 45 kg/m. Na egzaminie najczęściej sprawdza się właśnie rozróżnienie tych dwóch wariantów.
"Metr bieżący półki" oznacza 1 metr długości półki (pomostu), a nie 1 metr wyrobiska ani długość pojedynczej deseczki. To ważne, bo półka jest złożona z wielu deseczek, a wymagania podaje się w przeliczeniu na długość półki.
Zapora działa tylko wtedy, gdy podczas fali uderzeniowej pył szybko się unosi i tworzy chmurę. Jeśli pył jest wilgotny lub zbrylony, nie zsypuje się prawidłowo i nie spełnia funkcji tłumienia wybuchu. Dlatego kontroluje się wilgotność i stan nasypu.
Typowe pomyłki to: mylenie długości deseczek z długością półki, wybieranie złej wartości (30 zamiast 45 kg) oraz nieuwzględnianie, że pytanie dotyczy wartości minimalnej. Częsty jest też błąd "na oko" bez kojarzenia parametru 0,50 m.
Zapory pyłowe stosuje się w wyrobiskach korytarzowych zagrożonych wybuchem pyłu węglowego, jako element zabezpieczeń przeciwwybuchowych. Ich lokalizacja i utrzymanie są częścią organizacji bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego.
Wysokość nasypu (stożka) wiąże się z masą pyłu i jego zdolnością do szybkiego zsypania po zadziałaniu fali uderzeniowej. Zbyt niski nasyp zwykle oznacza niedosyp (mniejszą masę), a to obniża skuteczność tłumienia wybuchu w praktyce.
Najlepiej zrobić krótką tabelę: długość deseczek → minimalna masa pyłu na 1 m półki. Ćwicz rozumienie pojęcia "metr bieżący półki" i ucz się rozpoznawać pytania o wartości minimalne. Powtórz też sens działania zapory i typowe błędy eksploatacyjne.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego ruchu podziemnych zakładów górniczych (dział/załączniki o zaporach przeciwwybuchowych pyłowych)
  • Materiały szkoleniowe kopalń i WUG dotyczące profilaktyki przeciwwybuchowej (zapory pyłowe i wodne)
  • Podręczniki/kompendia z zakresu bezpieczeństwa pracy w górnictwie podziemnym (zagadnienia: pył węglowy, zapory, wybuchy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego