KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 32.
Zaprezentowane zapisy dokonane na kontach księgi głównej w zestawieniu obrotów i sald są
Ilustracja przedstawia tabelę z zapisami księgowymi, która jest częścią egzaminu zawodowego dla technika ekonomisty,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestawienie obrotów i sald jest poprawne, gdy zachowana jest równowaga podwójnego zapisu: suma obrotów Dt wszystkich kont równa się sumie obrotów Ct. Dodatkowo kontrolnie porównuje się sumy sald: suma sald początkowych Dt = suma sald początkowych Ct oraz suma sald końcowych Dt = suma sald końcowych Ct.

Pełne wyjaśnienie:

Zestawienie obrotów i sald (dla kont księgi głównej) pełni funkcję kontroli arytmetycznej zapisów. Wynika to z zasady podwójnego zapisu: każda operacja gospodarcza jest księgowana po dwóch stronach (Dt/Wn i Ct/Ma) na odpowiednich kontach, w tej samej kwocie.

Dlatego podstawowym warunkiem poprawności jest, aby suma obrotów Dt wszystkich kont była równa sumie obrotów Ct wszystkich kont. Jeżeli te sumy nie są równe, oznacza to błąd (np. zapis jednostronny, pomyłkę w kwocie albo ujęcie operacji na niewłaściwej stronie).

W zestawieniu kontroluje się również salda. W ujęciu zbiorczym powinno być spełnione, że suma sald początkowych po stronie Dt równa się sumie sald początkowych po stronie Ct oraz analogicznie na koniec okresu: suma sald końcowych Dt równa się sumie sald końcowych Ct. To sprawdza spójność danych na początku i na końcu badanego okresu.

Stwierdzenie, że "suma obrotów Dt nie może być równa sumie obrotów Ct" jest błędne, bo właśnie ta równość jest oczekiwana przy prawidłowych zapisach. Także porównywanie "sumy sald początkowych Dt" z "sumą sald końcowych Ct" miesza różne momenty (początek vs koniec) i różne wielkości. Z kolei teza, że "suma sald początkowych wszystkich kont jest równa sumie sald końcowych", jest nieuzasadniona: salda zmieniają się w trakcie okresu wskutek obrotów, więc nie ma ogólnej zasady ich równości.

W praktyce księgowej takie warunki traktuje się jako szybki test spójności danych przed dalszymi czynnościami (np. uzgodnieniami, zamknięciem okresu, sporządzeniem sprawozdań).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zestawienie obrotów i sald to raport kontrolny pokazujący dla każdego konta m.in. saldo początkowe, obroty za okres oraz saldo końcowe. Służy do sprawdzenia spójności zapisów (Dt i Ct) i jest często wykorzystywane przed zamknięciem miesiąca lub roku.
Bo wynika to z zasady podwójnego zapisu: każda operacja jest księgowana po dwóch stronach w tej samej kwocie. Jeśli suma obrotów Dt nie równa się sumie obrotów Ct, zwykle oznacza to błąd księgowania, np. zapis jednostronny albo pomyłkę w kwocie.
W praktyce kontroluje się co najmniej trzy równości: suma obrotów Dt = suma obrotów Ct, suma sald początkowych Dt = suma sald początkowych Ct oraz suma sald końcowych Dt = suma sald końcowych Ct. To potwierdza arytmetyczną spójność zapisów księgi głównej.
Nie w pełni. Równość obrotów Dt i Ct potwierdza spójność arytmetyczną, ale nie wyklucza błędów merytorycznych, np. zaksięgowania na złych kontach, błędnej dekretacji czy ujęcia w złym okresie. To kontrola konieczna, ale niewystarczająca.
Saldo początkowe to stan konta na początek okresu (np. miesiąca), wynikający z poprzedniego zamknięcia. Saldo końcowe to stan konta po uwzględnieniu obrotów z badanego okresu. Zmiana salda jest naturalna, bo wynika z księgowań w trakcie okresu.
Bo to różne momenty czasowe. Salda końcowe powstają po dodaniu obrotów do sald początkowych (z uwzględnieniem strony konta). W trakcie okresu zachodzą operacje, więc nie ma ogólnej zasady, że suma sald początkowych ma być równa sumie sald końcowych.
Najczęściej ujawnia błędy arytmetyczne: zapis tylko po jednej stronie (Dt albo Ct), podwójne ujęcie tej samej kwoty po jednej stronie, pomyłki w przeniesieniu kwot lub błędy w sumowaniu. Nie zawsze wykryje błędy klasyfikacji kosztów czy przychodów.
W prawidłowo sporządzonym zestawieniu obrotów i sald dla kont księgi głównej suma sald końcowych po stronie Dt powinna równać się sumie sald końcowych po stronie Ct. To element kontroli zgodności zapisów po zamknięciu badanego okresu.
Najczęściej po zakończeniu okresu sprawozdawczego, np. miesiąca, kwartału lub roku, a także doraźnie w trakcie kontroli księgowań. Raport bywa generowany z systemu finansowo-księgowego, by szybko sprawdzić, czy zapisy Dt i Ct są spójne.
Warto zapamiętać prostą regułę: dla prawidłowych zapisów w księdze głównej obroty Dt i Ct muszą się równoważyć. Następnie sprawdź, czy odpowiedź nie miesza pojęć (saldo vs obrót, początek vs koniec okresu). Unikaj intuicji typu "to nie może być równe".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zestawienie obrotów i sald jest poprawne, gdy zachowana jest równowaga podwójnego zapisu: suma obrotów Dt wszystkich kont równa się sumie obrotów Ct.

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej (działy: konta księgowe, zestawienie obrotów i sald, podwójny zapis)
  • Zadania praktyczne z dekretacji i kontroli księgowań (zestawienia obrotów i sald na przykładach)
  • Materiały CKE do kwalifikacji z rachunkowości: przykładowe arkusze i klucze oceniania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego